1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-11-24
Facebook Twitter Youtube

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Türkiye’de Türkmen Öğrencileri Dilde Fikirde, işte Birlik Dedi…

Dr. Cüneyt Mengü

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede 25 Eylül’de bağımsızlık için yapılması öngörülen referandumun yasal olup olmadığı, zamanlaması ve gerekçeleri gibi konular Irak’ın genelinde ve bölge ülkeleri dahil uluslararası camiada aylardır sorgulanmaya açılmış olsa da şu ana kadar yapılmayacağı veya erteleneceğine dair herhangi bir somut açıklama yapılmamıştır.
Barzani, geçen hafta Londra merkezli yayın yapan El Hayat gazetesine, Irak devletinin geçmiş 100 yıllık tecrübesini tekrar yaşamak istemediklerini, yeni felaketlerin ve savaşların yaşanmaması için IKBY’de ve Kerkük dahil ihtilaflı bölgelerde de referandumun yapılacağı ve geri adım atmayacaklarını belirtti.
Barzani’nin Erbil’de yaptıkları toplantıda ABD ve Rusya’nın Kürtleri göz ardı edemeyecekleri ve gerek Türkiye gerekse İran’ın “sınırlarını kapatacaklarına” inanmadığını belirtmesi referandumla ilgili kesin tavır ve cesareti nereden aldığı görülmektedir.
Diğer taraftan İsrail Başbakanı Netanyahu’nun geçen hafta 33 Cumhuriyetçi kongre üyelerinden oluşan bir heyete; “Bizimle aynı değerleri paylaşan Kürtler bağımsız bir devlete sahip olmalı ve Kürdistan’ın Büyük İsrail projesinin bir parçası olduğuna” yönelik ifadesi de kimlerden destek aldığına dair bir başka göstergedir.
Kim ne derse desin ABD, referandumun yapılıp yapılmayacağına dair nihai karar mekanizmasıdır. Geçen ay Kerkük’ün Kürt valisi Washington’a yaptığı ziyaret sırasında düzenlediği toplantılarda ABD’deki medya ve düşünce kuruluşlarından reaksiyon almaması da farklı göstergelerin gerekçeleri değil midir?
Bilindiği gibi ABD’nin uzun vadeli politikasında bölgede Kürt devletinin kurulması mevcuttur. Yıllar önce 1991’de Kuzey Irak’ta Güvenli Bölge’nin kurulmasıyla ABD’deki düşünce kuruluşları tarafından Türkiye’nin bir bölümü dahil 4 ülkenin topraklarını kapsayan Kürdistan haritaları halen yayınlanmaktadır.
Şimdi de ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson yaptığı açıklamada: “IKBY yönetiminden referandumun ertelenmesini talep etmiştir. Buna karşılık Barzani ise ertelemenin garanti ve gelecekleri için alternatif çözümlerin sunulması ile mümkün olabileceğini ifade etmiştir. Böylece ABD’nin referandum veya bağımsızlığa tamamen karşı olmadığı anlaşılmaktadır.
Aslında sorunun merkezi Bağdat’tır. Irak Başbakanı İbadi, IKBY’nin yapmayı planladığı bağımsızlık referandumuna sert çıkarak “Kürdistan bölgesindeki referandum yasal değildir, bunu tanımayacağız.” dedi ve anayasada tek taraflı referandum yapma ve ayrılma yetkisinin olmadığını ifade etti. Sorunun çözümü için Bağdat yönetiminin tepkisi sahip olduğu güçle orantılı mıdır?
Açıklama doğru olmakla birlikte 2003’den günümüze kadar Bağdat neredeydi? Saddam devrildikten sonra Bağdat, Kuzey Irak’taki yapıyı tamamen tanımakla birlikte 2005 Anayasasının 140. Maddesinde ihtilaflı bölgeler adı altında yer almasını da kabul etmiştir.
140. maddeden sonuç alamayan IKBY, 2014’de DEAŞ’ın Musul’a girmesiyle bu sefer Kerkük için ve diğer ihtilaflı bölgeler için defacto tarzında bir durum yaratmıştır. Yani IKBY hali hazırda merkezi hükümetle ortak olmasının yanı sıra yarı bağımsız bir yapı durumundadır. Şimdi hedef fiili durumun resmileştirilmesidir. Üstelik Erbil Federal Mahkeme kararlarını tanımamaktadır.
Konuyla ilgili olarak birkaç gün önce bağımsızlık için Bağdat’ta görüşmelerde bulunan IKBY heyeti referandum ile ilgili Bağdat’ın erteleme taleplerini ancak Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı bölgelerin IKBY’ye bağlanması, kesilen bütçenin gönderilmesi, azaltılan payların geri verilmesi ve Irak ordusunda Kürt asker oranının belli düzeye yükseltilmesi durumunda kabul edeceklerini belirttiler. Buradan çıkarılan sonuç zaten referandumda gerçekleştirilecek amacın ötesine bile geçmektir.
Meseleye Türkiye açısından bakıldığında Ankara yumuşak bir sesle referandumun doğru olmadığını ve IKBY’nin bundan vazgeçmesini talep etmekte ve Kürt yönetiminin referandum konusunda ısrar etmesi halinde enerji açısından işbirliğini sıkıntıya sokabilir açıklamalarında bulunması acaba yeterli olacak mıdır?

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (123)...

SOÇİ’den çıkanlar

Hits: 18

Devlet yönetmek için bilgi ve donanım yetmez , Devleti yöneteneler feraset sahibi olmalıdırlar…

Devam...

Türkiye’de Türkmen Öğrencileri Dilde Fikirde, işte Birlik Dedi…

Hits: 19

Türkiye’nin başkaneti Ankara’da 1997 yılında kurulan Türkmeneli Öğrenci Birliğ…

Devam...

Türkmen Milletvekili Niyazi Mimaroğlu Meclisi Göreve Çağırdı

Hits: 29

Bağımsız Türkmen Milletvekili Niyazi Mimaroğlu, Tuzhurmatu’da meydana gelen bombalı saldır…

Devam...

Tuzhurmatuda Patlama: 20 Ölü, 100 Yaralı

Hits: 67

Irak’ın Kerkük şehrinde bir pazar yerinde meydana gelen patlamada en az 20 kişinin hayatını …

Devam...

İsmail Serttürkmen ve “Ant olsun mavi asmanım sana”

Hits: 60

Irak’ta Türkmen Milli Marşının tarihine adını altın harflarla yazan usta Türkmen Şairi İ…

Devam...

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Yıldız Türkmenlerle buluştu

Hits: 60

Türkiye'nin Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Irak'ın başkenti Bağdat'ta Türkmen aileler…

Devam...

'Musul-Kerkük belgelerine gözümüz gibi bakıyoruz'

Hits: 62

Osmanlı coğrafyası arşivleriyle ilgili tarihe ışık tutacak bir kongre yapacaklarını ifade e…

Devam...

Erbil'deki Türkmenler, siyasi geleceklerini görüştü

Hits: 72

-ITC Erbil Milletvekili Maruf:-'Gayrimeşru referandum sonrası yaşanan siyasi değişim sürecinde…

Devam...

Kerkük'te DAEŞ ile çatışma: 4 Türkmen asker şehit

Hits: 48

Kerkük'ün güney batısındaki Beşir Kasabası'nda dağlık araziye sığınan DAEŞ teröris…

Devam...

Türkmeneli dergi 117

Hits: 16

Devam...

Yazarn ok okunan

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 29204

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 26464

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 26091

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 25208

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve öncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 24231

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...