1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-09-20
Facebook Twitter Youtube

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Sayın Cumhurbaşkanıma Açık Mektup

Dr. Cüneyt Mengü

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede 25 Eylül’de bağımsızlık için yapılması öngörülen referandumun yasal olup olmadığı, zamanlaması ve gerekçeleri gibi konular Irak’ın genelinde ve bölge ülkeleri dahil uluslararası camiada aylardır sorgulanmaya açılmış olsa da şu ana kadar yapılmayacağı veya erteleneceğine dair herhangi bir somut açıklama yapılmamıştır.
Barzani, geçen hafta Londra merkezli yayın yapan El Hayat gazetesine, Irak devletinin geçmiş 100 yıllık tecrübesini tekrar yaşamak istemediklerini, yeni felaketlerin ve savaşların yaşanmaması için IKBY’de ve Kerkük dahil ihtilaflı bölgelerde de referandumun yapılacağı ve geri adım atmayacaklarını belirtti.
Barzani’nin Erbil’de yaptıkları toplantıda ABD ve Rusya’nın Kürtleri göz ardı edemeyecekleri ve gerek Türkiye gerekse İran’ın “sınırlarını kapatacaklarına” inanmadığını belirtmesi referandumla ilgili kesin tavır ve cesareti nereden aldığı görülmektedir.
Diğer taraftan İsrail Başbakanı Netanyahu’nun geçen hafta 33 Cumhuriyetçi kongre üyelerinden oluşan bir heyete; “Bizimle aynı değerleri paylaşan Kürtler bağımsız bir devlete sahip olmalı ve Kürdistan’ın Büyük İsrail projesinin bir parçası olduğuna” yönelik ifadesi de kimlerden destek aldığına dair bir başka göstergedir.
Kim ne derse desin ABD, referandumun yapılıp yapılmayacağına dair nihai karar mekanizmasıdır. Geçen ay Kerkük’ün Kürt valisi Washington’a yaptığı ziyaret sırasında düzenlediği toplantılarda ABD’deki medya ve düşünce kuruluşlarından reaksiyon almaması da farklı göstergelerin gerekçeleri değil midir?
Bilindiği gibi ABD’nin uzun vadeli politikasında bölgede Kürt devletinin kurulması mevcuttur. Yıllar önce 1991’de Kuzey Irak’ta Güvenli Bölge’nin kurulmasıyla ABD’deki düşünce kuruluşları tarafından Türkiye’nin bir bölümü dahil 4 ülkenin topraklarını kapsayan Kürdistan haritaları halen yayınlanmaktadır.
Şimdi de ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson yaptığı açıklamada: “IKBY yönetiminden referandumun ertelenmesini talep etmiştir. Buna karşılık Barzani ise ertelemenin garanti ve gelecekleri için alternatif çözümlerin sunulması ile mümkün olabileceğini ifade etmiştir. Böylece ABD’nin referandum veya bağımsızlığa tamamen karşı olmadığı anlaşılmaktadır.
Aslında sorunun merkezi Bağdat’tır. Irak Başbakanı İbadi, IKBY’nin yapmayı planladığı bağımsızlık referandumuna sert çıkarak “Kürdistan bölgesindeki referandum yasal değildir, bunu tanımayacağız.” dedi ve anayasada tek taraflı referandum yapma ve ayrılma yetkisinin olmadığını ifade etti. Sorunun çözümü için Bağdat yönetiminin tepkisi sahip olduğu güçle orantılı mıdır?
Açıklama doğru olmakla birlikte 2003’den günümüze kadar Bağdat neredeydi? Saddam devrildikten sonra Bağdat, Kuzey Irak’taki yapıyı tamamen tanımakla birlikte 2005 Anayasasının 140. Maddesinde ihtilaflı bölgeler adı altında yer almasını da kabul etmiştir.
140. maddeden sonuç alamayan IKBY, 2014’de DEAŞ’ın Musul’a girmesiyle bu sefer Kerkük için ve diğer ihtilaflı bölgeler için defacto tarzında bir durum yaratmıştır. Yani IKBY hali hazırda merkezi hükümetle ortak olmasının yanı sıra yarı bağımsız bir yapı durumundadır. Şimdi hedef fiili durumun resmileştirilmesidir. Üstelik Erbil Federal Mahkeme kararlarını tanımamaktadır.
Konuyla ilgili olarak birkaç gün önce bağımsızlık için Bağdat’ta görüşmelerde bulunan IKBY heyeti referandum ile ilgili Bağdat’ın erteleme taleplerini ancak Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı bölgelerin IKBY’ye bağlanması, kesilen bütçenin gönderilmesi, azaltılan payların geri verilmesi ve Irak ordusunda Kürt asker oranının belli düzeye yükseltilmesi durumunda kabul edeceklerini belirttiler. Buradan çıkarılan sonuç zaten referandumda gerçekleştirilecek amacın ötesine bile geçmektir.
Meseleye Türkiye açısından bakıldığında Ankara yumuşak bir sesle referandumun doğru olmadığını ve IKBY’nin bundan vazgeçmesini talep etmekte ve Kürt yönetiminin referandum konusunda ısrar etmesi halinde enerji açısından işbirliğini sıkıntıya sokabilir açıklamalarında bulunması acaba yeterli olacak mıdır?

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (119)...

SAKIN ALDANMAYIN: ESAS HEDEF KERKÜK’TÜR

Hits: 1561

İnadına Referandum... Dünyanın birçok yerinde başarılı referandumlar yapıldı ve bir kı…

Devam...

REFERANDUM KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 44

Kerkük başta olmak üzere Telafer hariç tüm Türkmeneli topraklarını içine alan ihtilaflı b…

Devam...

Sayın Cumhurbaşkanıma Açık Mektup

Hits: 324

Zatı-âlilerinizin malumları olduğu üzere Irak Türkleri, uzun yıllardan beri çeşitli haksız…

Devam...

BİLDİRİ: Türkmen Yüksek Koordinasyon Kurulu Toplandı

Hits: 68

Türkmen Yüksek Koordinasyon Kurulu Bu akşam 17 Eylül 2017’de 12nci Toplantısını gerçekle…

Devam...

Eyüp'te "Kerkük Türkmenlerine Sahip Çık" Mitingi Düzenlendi...

Hits: 28

Alperen Ocakları ve bazı Türkmen derneklerinin katılımıyla, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin…

Devam...

Sivas’ta ’Kerkük’ yürüyüşü

Hits: 35

Sivas'ta Alperen Ocakları İl Başkanlığı tarafından Irak'ın Kerkük kentinde yapılacak ba…

Devam...

Beyazıt Meydanı'nda 'Kerkük' eylemi

Hits: 40

YAZMilliyetçi Hareket Partisi (MHP) Fatih İlçe teşkilatı Beyazıt Meydanı'nda eylem yaptı. "K…

Devam...

Alperen Ocakları'ndan "Kerkük" Mitingi

Hits: 20

Alperen Ocakları Genel Başkanı Murat Aslan, “Yeni bir devlet hayaliyle emperyalizmin coğrafyad…

Devam...

Bağdat yönetiminden kritik Kerkük hamlesi! Meclis feshedilirse kentte olağanüstü hal ilan edilecek

Hits: 18

AA muhabirine konuşan Türkmen Milletvekili Niyazi Mimaroğlu, "Merkezi yönetimin kararlarını uy…

Devam...

PROF. DR. ABULHALİK BAKIR'LA RÖPORTAJ

Hits: 74

1956 yılında Türkmen şehri Kerkük'e bağlı Kümbetler köyünde doğdum. İlköğrenimimi Küm…

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 25380

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 24996

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 23423

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 20239

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...

BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 19609

Geçen hafta Kerkük'te yaşananlar yıllardır tasarlanmış projenin son halkasıdır. Kerkük jeo…

Devam...