1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-10-16
Facebook Twitter Youtube

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Doç. Dr. Sezai Özçelik

Yazının başlığı 3K. Birinci K, vatanımız Kırım. Diğer K harfleri ise Kerkük ve Karabağ’ı tanımlıyor. Bu üç Türk toprağından Soğuk Savaş sonrası ilk işgal edilen Dağlık Karabağ oldu. Karabağ’da fiilen savaş durumu hala devam ediyor. Azerbeycanlı kardeşlerimizin Karabağ’ı kaybetmeleri bir yana, Azerbaycan toprağının yüzde 20’si Ermeni işgali altında.

Kırım ile Karabağ’ın benzerlikleri ve farklılıkları var. Birinci benzerlik şu. Karabağ’ın işgal edilmesinin nedeni olarak Ermeniler, nüfusun çoğunluğunun Ermeni olmasını gösteriyorlar. Kırım’da da benzer durum söz konusu. Rus işgalciler, Kırım’da nüfus çoğunluğunun Ruslara ait olduğunun altını her fırsatta çiziyorlar.

İkinci olarak, Karabağ hukuken Azerbaycan toprağı. Aynı şekilde Kırım da hukuken Ukrayna toprağı.

Üçüncü nokta, Karabağ’ı işgal ederken Rusya Federasyonu açık şekilde Ermenistan’ı destekledi. Kırım ise zaten Rusya tarafından işgal edildi. Kısaca, 2K işgal eden temelde Rusya. Büyük ihtimalle Kerkük'te de Rus parmağı bir şekilde olacak. Belki bu Rus parmağı değil Rus yumruğu bile olabilir. Diğer 2K'nın durumuna bakarsak Kerkük’ün geleceğinin hiç de iç açıcı olmadığını söyleyebiliriz.

Dördüncü nokta, hem Kırım hem Karabağ çatışmaları, donmuş çatışma kategorisinde yer almaktadır. (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/donmus-catisma-kirim) Beşinci benzerlik ise 1989 yılında Dağlık Karabağ Ermenileri, Ermenistan ile birleşme kararı aldıklarında 1990’nın ilk yıllarında da Kırım’da yaşayan Ruslar Rusya ile birleşme yolunda adımlar atmaktaydılar. Bir bakıma, Dağlık Karabağ Ermenileri pandora kutusunu açtılar ve bunun etkileri Kırım’a kadar uzandı. 1994 yılında Kırım’da 2014 Kırım Krizi’ne benzer bir durum yaşanmıştır. Fakat uluslararası kamuoyunun baskıları ile 1994 yılında Kırım’da Ruslar istediklerini alamadılar ve Kırım, Ukrayna’nın egemenliğinde kalmaya devam etti. Ama 2014 yılında Kırım, Rusya tarafından işgal edildiğinde buna en çok sevinenlerden biri hiç kuşkusuz Dağlık Karabağ Ermenileri ve Ermenistan olmuştur (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/ermenistan-ve-kirim-hem-uzak-ve-hem-yakin)

Son olarak, hem Kırım’daki Ruslar Dağlık Karabağ’ı hem Dağlık Karabağ Ermenileri, Kırım’ı kendilerine örnek olarak göstermektedir. Örneğin, sözde Karabağ Ermenilerinin Devlet Başkanı’na danışman olan David Babayan Mart 2014’te yapılan sözde referandumun Dağlık Karabağ için iyi bir örnek olacağını belirtmiştir ( www.tert.am/en/news/2014/03/16/Davit-babayan/1031622). Bu arada Ermenistan’ın Birleşmiş Milletler’de Kırım’ın işgal edilmesinde Rusya’yı destekleyen 10 ülke arasında olduğunu da unutmamak ve tekrar hatırlatmak gerekir. Rusya’nın Dağlık Karabağ çatışmasında arabuluculuk yapan Minsk Grubu’nun üyesi olduğunun ve askeri, güvenlik ve ekonomik alanlarda Ermenistan ile sıkı ilişkiler içinde bulunduğu da göz ardı edilemez bir gerçekliktir. Hatta Ermenistan, Rusya ile gümrük birliği anlaşması imzalamak üzeredir.

Kerkük ve Kırım meselesine gelecek olursak. Bilindiği üzere Kerkük’ü içine alacak şekilde IKBY (Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi) Kırım’da olduğu gibi sözde referandumu 23 Eylül Cumartesi günü yapmaya karar verdi. Kırım ile Kerkük arasında paralellik kurmamız takdirde şu benzerlikleri görebiliriz. Birincisi, Rusya Kırım’ın işgal etmesinin ardında jeo-ekonomik nedenler özellikle Avrupa ile başta enerji olmak üzere yıllık 400 milyar dolarlık ticareti önemli yer tutmaktadır. Putin, Avrupa’nın enerji alanında bağımlı olduğunu bilmekte. Kerkük bu açıdan önemli hem Putin hem Avrupa ülkelerinin Rus enerji bağımlığına alternatif olarak Kerkük petrollerini gördüklerini tahmin etmek güç değil. Bu sebepten Kerkük üzerinde başta Rusya ve Avrupa olmak üzere Amerika dahil büyük güçlerin satranç tahtasındaki piyonlardan biri olarak hamle yapacağını düşünebiliriz. Kırım’ı işgal eden Rusya açısından Kerkük ve Kuzey Irak jeo-ekonomik açıdan önemlidir. Bu sebepten Kerkük’ün geleceğine yönelik her adımda mutlaka Rusya’nın yer alacağını öngörebiliriz. İkinci nokta, Irak Kürtleri’nin Kırım’daki 2014 Krizi’ni kendi amaçlarına uygun şekilde kullanmaları mümkün.

Nasıl Dağlık Karabağ Ermenileri Kırım referandumunu emsal olarak kullanıyorlarsa Kuzey Irak yönetiminin bu yönde propaganda yaptığını görebiliriz. Kendisi de aynı zamanda Kuzey Irak yönetiminde yer alan Irak Dışişleri Bakanı Zebari, Rus Dışişleri Bakanı Lavrov’un Rudaw’a verdiği mülakatta sözde bağımsızlık referandumunu desteklemesinin Kürtler’in elini “pozitif” yönde Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri karşısında güçlendirdiğini belirtmiştir (www.rudaw.net/english/kurdistan/040820171). Bu arada 2008 yılından beri Zebari ile Lavrov’un arasında dostluk ilişkisi olduğunu da altını çizmek gerekir. Kerkük aslında Kırım ile başlayan Rusya’nın Türkiye’yi “Çifte Çevreleme Politikası”nın (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/istanbul-sultanahmet-saldirisi-ve-rusya-nin-cifte-cevreleme-politikasi) bir halkası olarak görülebilir. Daha önce belirttiğim gibi Suriye’deki Kürtleri kullanan Rusya bu amaçla Iraklı Kürtlerini de kullanacaktır.

Türk dünyası açısından 3K yani Kırım, Karabağ ve Kerkük baskı altında yabancı işgali altında bulunmaktadır. Türk diyarı olan 3K gelecekte durumu kötü gözükmekte. Bu 3K ile ilgili olan başta Kırım Tatarları, Iraklı Türkmenler ve Azerbaycanlı kardeşlerimizin bir an önce biraya gelerek ortak hareket etmesi gerekmektedir. 3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’ya benzeyecek gibi. Bunu önlemek için bir an önce ortak stratejiler belirlenmelidir.

QHA

Doç. Dr. Sezai Özçelik Yazarn dier yazlar (1)...

Irak güçleri Kerkük Havalimanı'nda kontrolü sağladı

Hits: 23

Kerkük'teki ilerleyişini sürdüren Irak güçlerinin Kerkük Havalimanı'nda da kontrolü sağlad…

Devam...

Kerkük'te son dakika: Irak ordusu Kerkük havalimanını ele geçirdi

Hits: 17

IKBY'nin bağımsızlık referandumunun sonuçlarını iptal etmeyi reddetmesi üzerine Irak ordusu …

Devam...

Tuzhurmatu'da Türkmen milletvekilinin evine hain saldırı

Hits: 14

Selahattin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesinin Türkmen milletvekili Niyazi Mimaroğlu'nun evine bug…

Devam...

"200 Kişi ile Çıkarma Yapacağız" Diyen Alperenler, Kerkük'e Ulaştı

Hits: 94

Alperen Ocakları İstanbul İl Başkanı Kürşat Mican, beraberindeki grupla birlikte Türkmen ken…

Devam...

Kerkük'te askeri gerilim devam ediyor

Hits: 26

Irak'ın Kerkük kentinde Peşmerge ve Haşdi Şabi güçleri arasındaki gerginlik devam ederken, y…

Devam...

Irak Genelkurmay Başkan Ganimi: Kerkük ne şekilde olursa olsun geri alınacak

Hits: 17

Irak Savuma Bakan Yardımcısı ve Genel Kurmay Başkanı Osman Al Ganimi DHA muhabirine verdiği r…

Devam...

Türkiye-Amerika Krizi

Hits: 95

Türk Hükümeti ile Amerikan Hükümetleri arasında çıkan vize krizinin asıl nedeni Amerikan’…

Devam...

Kerkük’te Kızılca Kıyamet Kopmak Üzere!

Hits: 35

Türk yurdu Kerkük resmi olarak Bağdat yönetimine bağlı bir kenttir. Ancak peşmerge, 2014 yıl…

Devam...

Pabuç Pahalı!

Hits: 24

2014’ten beri Peşmerge işgali altında olan Türkmen şehri Kerkük çevresinde Irak ordusunun y…

Devam...

Referandumdan Konfederasyona

Hits: 181

Bazıları Barzani’nin referandumdaki inadını anlamakta zorlanıyor. ABD, Türkiye, İran ve B…

Devam...

Yazarn ok okunan

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Hits: 6872

“3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’…

Devam...