1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-08-21
Facebook Twitter Youtube

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Doç. Dr. Sezai Özçelik

Yazının başlığı 3K. Birinci K, vatanımız Kırım. Diğer K harfleri ise Kerkük ve Karabağ’ı tanımlıyor. Bu üç Türk toprağından Soğuk Savaş sonrası ilk işgal edilen Dağlık Karabağ oldu. Karabağ’da fiilen savaş durumu hala devam ediyor. Azerbeycanlı kardeşlerimizin Karabağ’ı kaybetmeleri bir yana, Azerbaycan toprağının yüzde 20’si Ermeni işgali altında.

Kırım ile Karabağ’ın benzerlikleri ve farklılıkları var. Birinci benzerlik şu. Karabağ’ın işgal edilmesinin nedeni olarak Ermeniler, nüfusun çoğunluğunun Ermeni olmasını gösteriyorlar. Kırım’da da benzer durum söz konusu. Rus işgalciler, Kırım’da nüfus çoğunluğunun Ruslara ait olduğunun altını her fırsatta çiziyorlar.

İkinci olarak, Karabağ hukuken Azerbaycan toprağı. Aynı şekilde Kırım da hukuken Ukrayna toprağı.

Üçüncü nokta, Karabağ’ı işgal ederken Rusya Federasyonu açık şekilde Ermenistan’ı destekledi. Kırım ise zaten Rusya tarafından işgal edildi. Kısaca, 2K işgal eden temelde Rusya. Büyük ihtimalle Kerkük'te de Rus parmağı bir şekilde olacak. Belki bu Rus parmağı değil Rus yumruğu bile olabilir. Diğer 2K'nın durumuna bakarsak Kerkük’ün geleceğinin hiç de iç açıcı olmadığını söyleyebiliriz.

Dördüncü nokta, hem Kırım hem Karabağ çatışmaları, donmuş çatışma kategorisinde yer almaktadır. (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/donmus-catisma-kirim) Beşinci benzerlik ise 1989 yılında Dağlık Karabağ Ermenileri, Ermenistan ile birleşme kararı aldıklarında 1990’nın ilk yıllarında da Kırım’da yaşayan Ruslar Rusya ile birleşme yolunda adımlar atmaktaydılar. Bir bakıma, Dağlık Karabağ Ermenileri pandora kutusunu açtılar ve bunun etkileri Kırım’a kadar uzandı. 1994 yılında Kırım’da 2014 Kırım Krizi’ne benzer bir durum yaşanmıştır. Fakat uluslararası kamuoyunun baskıları ile 1994 yılında Kırım’da Ruslar istediklerini alamadılar ve Kırım, Ukrayna’nın egemenliğinde kalmaya devam etti. Ama 2014 yılında Kırım, Rusya tarafından işgal edildiğinde buna en çok sevinenlerden biri hiç kuşkusuz Dağlık Karabağ Ermenileri ve Ermenistan olmuştur (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/ermenistan-ve-kirim-hem-uzak-ve-hem-yakin)

Son olarak, hem Kırım’daki Ruslar Dağlık Karabağ’ı hem Dağlık Karabağ Ermenileri, Kırım’ı kendilerine örnek olarak göstermektedir. Örneğin, sözde Karabağ Ermenilerinin Devlet Başkanı’na danışman olan David Babayan Mart 2014’te yapılan sözde referandumun Dağlık Karabağ için iyi bir örnek olacağını belirtmiştir ( www.tert.am/en/news/2014/03/16/Davit-babayan/1031622). Bu arada Ermenistan’ın Birleşmiş Milletler’de Kırım’ın işgal edilmesinde Rusya’yı destekleyen 10 ülke arasında olduğunu da unutmamak ve tekrar hatırlatmak gerekir. Rusya’nın Dağlık Karabağ çatışmasında arabuluculuk yapan Minsk Grubu’nun üyesi olduğunun ve askeri, güvenlik ve ekonomik alanlarda Ermenistan ile sıkı ilişkiler içinde bulunduğu da göz ardı edilemez bir gerçekliktir. Hatta Ermenistan, Rusya ile gümrük birliği anlaşması imzalamak üzeredir.

Kerkük ve Kırım meselesine gelecek olursak. Bilindiği üzere Kerkük’ü içine alacak şekilde IKBY (Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi) Kırım’da olduğu gibi sözde referandumu 23 Eylül Cumartesi günü yapmaya karar verdi. Kırım ile Kerkük arasında paralellik kurmamız takdirde şu benzerlikleri görebiliriz. Birincisi, Rusya Kırım’ın işgal etmesinin ardında jeo-ekonomik nedenler özellikle Avrupa ile başta enerji olmak üzere yıllık 400 milyar dolarlık ticareti önemli yer tutmaktadır. Putin, Avrupa’nın enerji alanında bağımlı olduğunu bilmekte. Kerkük bu açıdan önemli hem Putin hem Avrupa ülkelerinin Rus enerji bağımlığına alternatif olarak Kerkük petrollerini gördüklerini tahmin etmek güç değil. Bu sebepten Kerkük üzerinde başta Rusya ve Avrupa olmak üzere Amerika dahil büyük güçlerin satranç tahtasındaki piyonlardan biri olarak hamle yapacağını düşünebiliriz. Kırım’ı işgal eden Rusya açısından Kerkük ve Kuzey Irak jeo-ekonomik açıdan önemlidir. Bu sebepten Kerkük’ün geleceğine yönelik her adımda mutlaka Rusya’nın yer alacağını öngörebiliriz. İkinci nokta, Irak Kürtleri’nin Kırım’daki 2014 Krizi’ni kendi amaçlarına uygun şekilde kullanmaları mümkün.

Nasıl Dağlık Karabağ Ermenileri Kırım referandumunu emsal olarak kullanıyorlarsa Kuzey Irak yönetiminin bu yönde propaganda yaptığını görebiliriz. Kendisi de aynı zamanda Kuzey Irak yönetiminde yer alan Irak Dışişleri Bakanı Zebari, Rus Dışişleri Bakanı Lavrov’un Rudaw’a verdiği mülakatta sözde bağımsızlık referandumunu desteklemesinin Kürtler’in elini “pozitif” yönde Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri karşısında güçlendirdiğini belirtmiştir (www.rudaw.net/english/kurdistan/040820171). Bu arada 2008 yılından beri Zebari ile Lavrov’un arasında dostluk ilişkisi olduğunu da altını çizmek gerekir. Kerkük aslında Kırım ile başlayan Rusya’nın Türkiye’yi “Çifte Çevreleme Politikası”nın (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/istanbul-sultanahmet-saldirisi-ve-rusya-nin-cifte-cevreleme-politikasi) bir halkası olarak görülebilir. Daha önce belirttiğim gibi Suriye’deki Kürtleri kullanan Rusya bu amaçla Iraklı Kürtlerini de kullanacaktır.

Türk dünyası açısından 3K yani Kırım, Karabağ ve Kerkük baskı altında yabancı işgali altında bulunmaktadır. Türk diyarı olan 3K gelecekte durumu kötü gözükmekte. Bu 3K ile ilgili olan başta Kırım Tatarları, Iraklı Türkmenler ve Azerbaycanlı kardeşlerimizin bir an önce biraya gelerek ortak hareket etmesi gerekmektedir. 3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’ya benzeyecek gibi. Bunu önlemek için bir an önce ortak stratejiler belirlenmelidir.

QHA

Doç. Dr. Sezai Özçelik Yazarn dier yazlar (1)...

Türkmeneli dergi 114

Hits: 6

Devam...

Kerkük'te Kürdistan bayrağı krizi derinleşiyor... Mahkeme kararını uygulamayacaklar

Hits: 23

Bağdat İdare Mahkemesi'nin verdiği 'Kürdistan bayrağı' kararı sonrasında kriz sürüyor. son…

Devam...

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Hits: 20

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede…

Devam...

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 17

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin 25 Eylül'deki bağımsı…

Devam...

Türkmenler Telafer'den güvenli bölgelere kaçıyor

Hits: 45

Irak Türkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEAŞ'ın elinde mahsur kalan Telafer'deki Türkmenlerin…

Devam...

Türkmenlerden referandum tepkisi: Tek başlarına karar almamaları lazım

Hits: 57

Irak Türkmen Cephesi Sözcüsü Ali Mehdi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) 25 Eylül’…

Devam...

Barzani'nin "bağımsızlık referandumu" kararına tepkiler giderek artıyor

Hits: 34

Barzani'nin bağımsızlık referandumu kararına tepkiler giderek artıyor. Irak Başbakanı Haydar…

Devam...

TÜRKMEN KENTİ TELAFER İÇİN HAREKETE GEÇİLDİ

Hits: 31

Terör örgütü IŞİD'in elinde tuttuğu Türkmen kenti Telafer'deki hedeflerin, uluslararası k…

Devam...

Türkmen lider Hürriyet’e konuştu: ‘Barzani son ana kadar çıtayı yükseltecektir’

Hits: 66

IRAK Türkmen Cephesi (ITC) lideri Erşad Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetim (IKBY) Başkanı Mes…

Devam...

Türkmen Çocukların Yüzünü Ülkücü Ağabeyleri Güldürdü

Hits: 48

Eskişehir Yunus Emre Ülkü Ocağı üyeleri, 50 Türkmen çocuğuna güzel bir gün yaşattılar. …

Devam...

Yazarn ok okunan

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Hits: 93

“3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’…

Devam...