1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-19
Facebook Twitter Youtube

KERKـK’ـN GELECEĞİ TEHLİKEDE

Kardaslik 79

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayrağı asılması ve Kürtçenin zorunlu dil olarak kullanılmasıyla ilgili yayınladığı genelge, Türkmenler arasında gerilim ve Irak’ın genelinde de infial yarattı. Vali bu uygulamaya yasal kılıf uydurmak amacıyla konuyu Kerkük İl Meclisi’ne aktardı ve de çoğunlukta olan Kürt üyelerin oylarıyla uygulama onaylandı.
Toplantıyı 40 üyeden oluşan Kerkük İl Meclisi’nin 9 Türkmen ve 5 Arap üyesi boykot etmiştir. Kınamalar ve tepkiler ardı ardına yaşanırken eş zamanlı Irak Meclisinin de almış olduğu kararla Kerkük’ün Kürdistan’a bağlı olmadığı ve bayrak asılmasının Irak Anayasası’nın 53. Maddesine aykırı olduğu duyuruldu.
Benzer tepkiler de Ankara ve Tahran’dan gelmesine rağmen geri adım atmayan Vali krizi IKBY’nin gündemine taşımıştır. IKBY, 2 Nisan’da KYB ve KDP temsilcilerinin katılımlarıyla Erbil’de yapılan toplantının ardından; bayrağın indirilmeyeceği, 140. Maddeye gِre Kürt bِlgesine ilhak edileceği, IKBY’nin bağımsızlık için referanduma gidileceği ve Bağdat, Ankara ve Tahran’daki yetkililerle gِrüşmek üzere birer heyetin oluşturulacağı hususları kararlaştırılmıştır.
İki referandumdan sِz edilmektedir. İlki, Kürt ِzerk bِlgesinin bağımsızlığı ve ikincisi ise Kerkük’ün Kürdistan bِlgesine ilhakıdır.
Kerkük’ün Kürdistan ِzerk bِlgesine ilhak edilip edilmeyeceği hususu, süresi dolan, Ankara ve Tahran tarafından da uygun gِrülmeyen anayasanın 140. Maddesiyle ilgilidir. Bu maddeye gِre 2003 sonrası demografik yapısı değiştirilen Kerkük için referandum yapılması ِngِrülmüştür.
Aslında Kürt bِlgesinin içinde bulunduğu sosyoekonomik, siyasi ve kendi aralarında nüfus çatışmalarının yanı sıra Bağdat dahil bِlge ülkelerinin meseleye bakışı dikkate alınırsa Kuzey Irak’ta bir Kürt Devletinin kurulması zor gِrülmektedir. Bِylece bazılarına gِre IKBY tarafından ِngِrülen referandumun ana hedefinin bağımsızlık değil de Kerkük’ün Kürdistan Bِlgesine ilhakıdır. Diğer bir ifade ile bağımsızlık talebini ِne sürmekle Irak ve bِlge ülkelerinden Kerkük ile ilgili kırmızıçizgilerinden vazgeçmeleri hedeflenmektedir.
Bilindiği gibi Kerkük yakın tarihimiz içinde iki defa referandumla karşı karşıya kalmıştır. İlki, Lozan Mutabakatı ve Ankara ile Londra arasındaki ikili gِrüşmeler sonuç vermeyince Kerkük ve Musul Meselesi Milletler Cemiyeti’ne havale edilmiştir.
1924 Eylül’ünde meseleyle ilgili Türkiye, Musul ve Kerkük bِlgelerinde plebisit (referandum) yapılmasını teklif ettiyse de İngiltere halkın geri kalmışlığını ileri sürerek teklifi reddetmiştir.
İkinci referandumsa 1970 tarihinde 11 Mart Beyannamesi imza aşamasına gelince Bağdat (Saddam) ve KDP (Barzani) Kerkük’ün bِlge içine dahil edilip edilmeyeceği hususunda referanduma başvurulması hususunda anlaştılar. Her iki taraf Türkmenlerin desteğini kazanmak amacıyla Türkmen temsilcilerle gِrüştüler. Daha sonra sِzü edilen taraflar Kerkük ve diğer Türkmen bِlgelerinde çoğunluğun Türkmenlerden oluştuğu bilincine vardıkları için aynen 1924’te olduğu gibi referandumdan vazgeçtiler. Yoksa Kerkük resmen Türkmen şehri olarak tescil edilmiştir.
Bِlgede meydana gelen son gelişmeler doğrultusunda IKBY Yِnetiminin ِzellikle Kerkük’te yapılması ِngِrülen bayrak konusunda geçerli olmayan bazı anayasa maddelerini ِne sürmeleri ve Türkmenleri uzaktan yakından temsil etmeyen yapay Türkmen partileriyle yapılan toplantılarda sِzde Türkmen temsilcilerinin her iki referandumu destekledikleri yِnündeki açıklamaları düşündürücüdür.
Yapay Türkmen partilerinin konumu gerek muhalefet dِneminde gerek Saddam sonrası çeşitli mahfillerde dile getirilmiş ve ITC’nin Türkmenlerin meşru temsilcileri olduğu sürekli vurgulanmıştır. Bunu kimse değiştiremez.
Öte yandan geçtiğimiz günlerde Kerkük’ün Leylan nahiyesine bağlı Yahyava kِyünde bulunan Türkmeneli Partisi binasının kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından ateşe verilmesine ne denilebilir? Bu da yeni değil.
Türkmenler, aralarında mezhepsel ayrışıma fırsat vermemeli, sِylem birliği içerisinde uluslararası mahfillerde ciddi siyasi operasyonlara geçmelidirler.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (135)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 48

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 83

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 50

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 151

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 104

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38743

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36845

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33838

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29679

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28832

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...