1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-08-21
Facebook Twitter Youtube

KERKÜK’ÜN GELECEĞİ TEHLİKEDE

Türkmenler Telafer

Dr. Cüneyt Mengü

Kerkük’ün Kürt Valisi kentteki kamu dairelerinde Kürt bayrağı asılması ve Kürtçenin zorunlu dil olarak kullanılmasıyla ilgili yayınladığı genelge, Türkmenler arasında gerilim ve Irak’ın genelinde de infial yarattı. Vali bu uygulamaya yasal kılıf uydurmak amacıyla konuyu Kerkük İl Meclisi’ne aktardı ve de çoğunlukta olan Kürt üyelerin oylarıyla uygulama onaylandı.
Toplantıyı 40 üyeden oluşan Kerkük İl Meclisi’nin 9 Türkmen ve 5 Arap üyesi boykot etmiştir. Kınamalar ve tepkiler ardı ardına yaşanırken eş zamanlı Irak Meclisinin de almış olduğu kararla Kerkük’ün Kürdistan’a bağlı olmadığı ve bayrak asılmasının Irak Anayasası’nın 53. Maddesine aykırı olduğu duyuruldu.
Benzer tepkiler de Ankara ve Tahran’dan gelmesine rağmen geri adım atmayan Vali krizi IKBY’nin gündemine taşımıştır. IKBY, 2 Nisan’da KYB ve KDP temsilcilerinin katılımlarıyla Erbil’de yapılan toplantının ardından; bayrağın indirilmeyeceği, 140. Maddeye göre Kürt bölgesine ilhak edileceği, IKBY’nin bağımsızlık için referanduma gidileceği ve Bağdat, Ankara ve Tahran’daki yetkililerle görüşmek üzere birer heyetin oluşturulacağı hususları kararlaştırılmıştır.
İki referandumdan söz edilmektedir. İlki, Kürt özerk bölgesinin bağımsızlığı ve ikincisi ise Kerkük’ün Kürdistan bölgesine ilhakıdır.
Kerkük’ün Kürdistan özerk bölgesine ilhak edilip edilmeyeceği hususu, süresi dolan, Ankara ve Tahran tarafından da uygun görülmeyen anayasanın 140. Maddesiyle ilgilidir. Bu maddeye göre 2003 sonrası demografik yapısı değiştirilen Kerkük için referandum yapılması öngörülmüştür.
Aslında Kürt bölgesinin içinde bulunduğu sosyoekonomik, siyasi ve kendi aralarında nüfus çatışmalarının yanı sıra Bağdat dahil bölge ülkelerinin meseleye bakışı dikkate alınırsa Kuzey Irak’ta bir Kürt Devletinin kurulması zor görülmektedir. Böylece bazılarına göre IKBY tarafından öngörülen referandumun ana hedefinin bağımsızlık değil de Kerkük’ün Kürdistan Bölgesine ilhakıdır. Diğer bir ifade ile bağımsızlık talebini öne sürmekle Irak ve bölge ülkelerinden Kerkük ile ilgili kırmızıçizgilerinden vazgeçmeleri hedeflenmektedir.
Bilindiği gibi Kerkük yakın tarihimiz içinde iki defa referandumla karşı karşıya kalmıştır. İlki, Lozan Mutabakatı ve Ankara ile Londra arasındaki ikili görüşmeler sonuç vermeyince Kerkük ve Musul Meselesi Milletler Cemiyeti’ne havale edilmiştir.
1924 Eylül’ünde meseleyle ilgili Türkiye, Musul ve Kerkük bölgelerinde plebisit (referandum) yapılmasını teklif ettiyse de İngiltere halkın geri kalmışlığını ileri sürerek teklifi reddetmiştir.
İkinci referandumsa 1970 tarihinde 11 Mart Beyannamesi imza aşamasına gelince Bağdat (Saddam) ve KDP (Barzani) Kerkük’ün bölge içine dahil edilip edilmeyeceği hususunda referanduma başvurulması hususunda anlaştılar. Her iki taraf Türkmenlerin desteğini kazanmak amacıyla Türkmen temsilcilerle görüştüler. Daha sonra sözü edilen taraflar Kerkük ve diğer Türkmen bölgelerinde çoğunluğun Türkmenlerden oluştuğu bilincine vardıkları için aynen 1924’te olduğu gibi referandumdan vazgeçtiler. Yoksa Kerkük resmen Türkmen şehri olarak tescil edilmiştir.
Bölgede meydana gelen son gelişmeler doğrultusunda IKBY Yönetiminin özellikle Kerkük’te yapılması öngörülen bayrak konusunda geçerli olmayan bazı anayasa maddelerini öne sürmeleri ve Türkmenleri uzaktan yakından temsil etmeyen yapay Türkmen partileriyle yapılan toplantılarda sözde Türkmen temsilcilerinin her iki referandumu destekledikleri yönündeki açıklamaları düşündürücüdür.
Yapay Türkmen partilerinin konumu gerek muhalefet döneminde gerek Saddam sonrası çeşitli mahfillerde dile getirilmiş ve ITC’nin Türkmenlerin meşru temsilcileri olduğu sürekli vurgulanmıştır. Bunu kimse değiştiremez.
Öte yandan geçtiğimiz günlerde Kerkük’ün Leylan nahiyesine bağlı Yahyava köyünde bulunan Türkmeneli Partisi binasının kimliği belirlenemeyen kişiler tarafından ateşe verilmesine ne denilebilir? Bu da yeni değil.
Türkmenler, aralarında mezhepsel ayrışıma fırsat vermemeli, söylem birliği içerisinde uluslararası mahfillerde ciddi siyasi operasyonlara geçmelidirler.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (116)...

Türkmeneli dergi 114

Hits: 3

Devam...

Kerkük'te Kürdistan bayrağı krizi derinleşiyor... Mahkeme kararını uygulamayacaklar

Hits: 9

Bağdat İdare Mahkemesi'nin verdiği 'Kürdistan bayrağı' kararı sonrasında kriz sürüyor. son…

Devam...

REFERANDUM ENGELLENİR VEYA ERTELENİR Mİ?

Hits: 10

Irak Kürdistan Bölgesi ile Kerkük başta olmak üzere ihtilaflı toprakları içine alan bölgede…

Devam...

Irak Türkmenleri: Referandumu reddediyoruz

Hits: 8

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin 25 Eylül'deki bağımsı…

Devam...

Türkmenler Telafer'den güvenli bölgelere kaçıyor

Hits: 41

Irak Türkmen Cephesi Milletvekili Maruf, DEAŞ'ın elinde mahsur kalan Telafer'deki Türkmenlerin…

Devam...

Türkmenlerden referandum tepkisi: Tek başlarına karar almamaları lazım

Hits: 56

Irak Türkmen Cephesi Sözcüsü Ali Mehdi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) 25 Eylül’…

Devam...

Barzani'nin "bağımsızlık referandumu" kararına tepkiler giderek artıyor

Hits: 33

Barzani'nin bağımsızlık referandumu kararına tepkiler giderek artıyor. Irak Başbakanı Haydar…

Devam...

TÜRKMEN KENTİ TELAFER İÇİN HAREKETE GEÇİLDİ

Hits: 30

Terör örgütü IŞİD'in elinde tuttuğu Türkmen kenti Telafer'deki hedeflerin, uluslararası k…

Devam...

Türkmen lider Hürriyet’e konuştu: ‘Barzani son ana kadar çıtayı yükseltecektir’

Hits: 65

IRAK Türkmen Cephesi (ITC) lideri Erşad Salihi, Irak Kürt Bölgesel Yönetim (IKBY) Başkanı Mes…

Devam...

Türkmen Çocukların Yüzünü Ülkücü Ağabeyleri Güldürdü

Hits: 46

Eskişehir Yunus Emre Ülkü Ocağı üyeleri, 50 Türkmen çocuğuna güzel bir gün yaşattılar. …

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 24212

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 23584

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 22214

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 19220

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden bi…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 18204

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...