1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-07-19
Facebook Twitter Youtube

HABİB HـRMـZLـ’NـN HATIRALARINDAN BİR YAPRAK

IRAK’TA OTORİTE KRİZİ

Önder Saatçi


Bugünlerde okumakta olduğum, Habib Hürmüzlü’nün, Kerkük Vakfınca yayınlanan yeni kitabı “مذكرات صحفي تركماني” Irak Türkmenlerinin yakın geçmişine ışık tutuyor. Hürmüzlü’nün hatıralarından oluşan kitapta 14 Temmuz (1959) Kerkük Katliamı’nın ِncesi ve sonrası, Kardaşlık dergisinin doğuşu ve istila edilişi, 24 Ocak (1970) Kararlarının arka planı ve Türkmenleri ilgilendiren pek çok siyasi ve sosyal meseleye dair yaşanmışlıklar hatıraların büyüteciyle ortaya konuyor. Hürmüzlü sade, akıcı bir Arapçayla ve objektif bir tavırla birçok meseleyi ِnümüze sererek bizleri Irak Türkmenleri üzerinde bir daha düşünmeye davet ediyor.

Bu yazıda Hürmüzlü’nün, gِrevli olduğu Irak Evkaf Bakanlığında yaşadığı ilgi çekici meselelerden bazılarının aktarılmasında kِprü vazifesi gِreceğim. Eser henüz Türkçeye çevrilmiş olmadığından, hiç olmazsa birkaç sayfasının içeriğinin, Arapça bilmeyen okuyuculara nakledilmesi faydalı olacaktır, ümidindeyim.

Habib Hürmüzlü 1960-1980 yılları arasında Irak Evkaf Bakanlığında çeşitli üst düzey gِrevler alır. Hukuk Kontrolِrlüğü, Hukuk Bِlümü Müdürlüğü, Halkla İlişkiler ve İrşat Genel Müdürlüğü ve Müfettişlik bunlardan bazılarıdır. Bu süreçte birçok üst düzey bürokrat ve bakanla yakın mesaide bulunur. Bu arada Türkmen Kardaşlık Ocağı ve Kardaşlık dergisindeki fahri gِrevlerini de sürdürmektedir. İlk üç yılında Kardaşlık dergisini neredeyse yalnız başına çıkarmıştır.

Habib Hürmüzlü Evkaf Bakanlığındaki gِrevi sırasında bazı netameli işlerle de uğraşmak zorunda kalmıştır. Bilhassa Kerkük’ü ilgilendiren konular ِnüne geldikçe bu şehirle ilgili sorunları müthiş bir soğukkanlılıkla çِzmüş ve Irak Türkmenlerine bu kamu vazifesiyle büyük hizmetlerde bulunmuştur. Hürmüzlü kitabının bir bِlümünde, yirmi yıllık Evkaf Bakanlığı mesaisi içinde üç farklı sorunu nasıl çِzdüğünü anlatıyor. Bunlardan biri Kerkük Musalla Mezarlığını tahripten kurtarmasıdır. Naklettiğine gِre, 70’li yıllarda Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürlüğünden Bakanlığa bir yazı gelir. Yazıda Kerkük’teki Musalla Mezarlığının planları ve senetleri istenmektedir. Mezarlık arazisi istimlak edilecek ve Irak’ın diğer bِlgelerinden getirilen Araplara mezarlık arazisi üzerinde yeni evler yapılacaktır.

Musalla Mezarlığının Kerküklüler için ne derece ِnemli olduğunu bilen Hürmüzlü bu hususu Evkaf Divanı Başkanına uygun bir dille anlatarak bِyle bir teşebbüsün mezar sahiplerinin tepkisini çekeceğini; ayrıca orada pek çok değerli din adamının da mezarının bulunduğunu anlatır ve “Acaba Ba’s Partisi, Türkmenlerin kabirlerini ortadan kaldırıp üzerlerine Araplar için ev yaptı denmesine razı olur mu?” diye ekler. Zekice ileri sürülen bu gerekçe Ba’s Partisi yِneticilerince de makul karşılanmış ve projeden vazgeçilmiştir. Belli ki Ba’s Partisi olumsuz bir izlenim vermemek için bu yoldan dِnmüştür; ama Habib Hürmüzlü Musalla Mezarlığında yakını yatan bütün Kerküklülerin hayır duasını kazanmıştır.

Onun Evkaf Bakanlığındaki hizmet yıllarına ait naklettiği ikinci olaysa Al Hakim Aile Vakfı ile ilgilidir. Yetmişli yılların sonlarına doğru Saddam Hüseyin artık Irak’ta tek adam konumundadır. Bu süreçte Muhsin Tabtabani Al Hakim, Saddam Hüseyin’le bir ihtilafa düşmüş ve şaibeli bir şekilde ِlmüştür. Merhumun ailesinden biri Bakana şahsen müracaat ederek vakıflarına devletçe el konmasının ِnüne geçmesini ister. Bakan, içinde Saddam Hüseyin’in olduğu bir konuyu gizli tutmaktadır ve Hürmüzlü’den bu hususta kimseye bir şey sِylememesini ister. Hürmüzlü kendisine verilen dosyayı iki gün boyunca inceler ve etraflı bir rapor hazırlar. Çok geçmeden Bakan kendisine, meselenin halledildiğini ve üst makamların, kendisinin raporunda sunmuş olduğu hukuki gerekçeleri dikkate aldığını haber verir. Hürmüzlü kurdun ağzından kuzuyu kurtarmıştır.

ـçüncü olaysa Abdülkadir Geylani Vakfıyla ilgilidir: 1980 yılında Geylani Vakfının hesaplarında usulsüzlükler olduğu duyumu alınır. Bakanlık da Vakfa el koymak için harekete geçer. Bakan Vekili bu hususta Hürmüzlü’den bir rapor hazırlamasını ister. Hürmüzlü ise Abdulkadir Geylani’nin bütün İslam ülkelerinde müritleri ve sevenleri vardır, bu vakfa el konduğu takdirde İslam ülkelerinden pek çok eleştiri geleceğini anlatır. Bakan Vekili bu fikri ِnemser ve Bakana ileteceğini sِyler. Fakat yolsuzluk iddiaları yine de Bakan Vekilinin kafasını karıştırmaktadır. Hürmüzlü bu hususu da müfettişler yollayarak araştırabileceklerini sِyleyerek meselenin tatlıya bağlanmasına vesile olur. Abdülkadir Geylani Hazretleri, Hakk’ın divanı kurulduğunda Habib Hürmüzlü’nün şefaatçisi olsun.

Irak gibi bir ülkede, Saddam Hüseyin gibi bir yِneticinin zulüm çarklarının arasında Allah’ın lütfu ve inayetine mazhar olan Habib Hürmüzlü bir kamu gِrevlisinin, şartlar ne olursa olsun doğruluktan ve adaletten ayrılmaması gerektiğini bütün mesaisiyle ortaya koymuştur. Irak’ın bugün tutulmuş olduğu mezhepçilik, kavmiyetçilik ve kadrolaşma hastalığından kurtulabilmesi için Habib Hürmüzlü gibi hizmet erlerine ihtiyacı vardır. Habib Hürmüzlü’nün memuriyetteki yüz akı mesaisi Irak’ı yِneten ve Türkmenleri her fırsatta oyun dışında bırakmaya meyilli idarecilere de mükemmel bir ibret numunesidir. Irak devleti tarihinin hiçbir dِneminde Türkmenlerden zarar gِrmemiş; ama buna rağmen Habib Hürmüzlü gibi vatanına bağlı, hakkı gِzeten, mesleğinin erbabı vatandaşlarını ülke dışına çıkmaya mecbur bırakmıştır.

Bugün nice Habib Hürmüzlülerin yerlerine gelenler Irak’ın hazinesini soymakla meşguller. Vah Irak’ım vah…

Önder Saatçi Yazarn dier yazlar (17)...

Kerkük'te 9 patlama: 17 kişi yaralandı

Hits: 20

Kerkük kentinde peş peşe 9 patlama gerçekleştiği öğrenildi. Yerel kaynaklardan alınan bilgi…

Devam...

Kerkük Havalimanı ağustos ayında açılacak

Hits: 72

Kerkük Valisi Rakan el-Cuburi, Kerkük Havalimanı'nın gelecek ağustos ayında uçuşlara açıla…

Devam...

IRAK’TA OTORİTE KRİZİ

Hits: 23

Iraklıların büyük bir çoğunluğu 12 Mayıs’ta yapılan genel seçimlere hile ve usulsüzlük…

Devam...

1959 KATLİAMI,NESİLLER BOYUNCA HAFIZADAN SİLİNMEYECEK

Hits: 55

Türkmenlerin maruz kaldığı 1959 Kerkük Katliamı’nın 59. Yıldönümü münasebeti nedeniyl…

Devam...

Salihi: Türkmen gencinin Türkiye Burslarına kabul edilmediğini biliyoruz

Hits: 118

Bugünlerde, Irak dahil pek çok ülkeden gencin Türkiye'de yüksek öğretimde eğitim alması ama…

Devam...

'Gaye bölgeyi Türkmen varlığından arındırmaktı, hesap tutmadı'

Hits: 257

Kerkük Vakfı Başkanı Erşat Hürmüzlü, "Gaye Türkmenleri yıldırmak, korkutmak ve Kerkük il…

Devam...

Kerkük'te oyları çalanları asla affetmeyiz

Hits: 38

Irak Başbakanı İbadi, "Kerkük'te elle sayım sonuçları ne olursa olsun oyları çalanları asl…

Devam...

Kerkük'te 8 ayda 22 Türkmen öldürüldü

Hits: 48

Irak'ın Kerkük kentinde son dönemde Türkmenlere yönelik suikastlar bitmek bilmiyor. Kerkük'te …

Devam...

Kerkük Havalimanı uçuşlara açılacak

Hits: 57

Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami, Kerkük Havalimanı'ndan önümüzdeki iki hafta i…

Devam...

Bir Asırdır Suriye ve Irak bir Türkmen Yurdu.!

Hits: 90

Irak ve Suriye’de devam eden etnik ve mezhepsel çatışma yıllarca sürse bile, sonunda siyasi c…

Devam...

Yazarn ok okunan

HABİB HـRMـZLـ’NـN HATIRALARINDAN,, IRAK TـRKMENLERİNİN YAKIN GEÇMİŞİNE PENCERELER

Hits: 36380

İnsanoğlu, zaman denen ezelî ve ebedî hazineden kendisine sunulan k…

Devam...

HABİB HـRMـZLـ’NـN HATIRALARINDAN BİR YAPRAK

Hits: 31460

Bugünlerde okumakta olduğum, Habib Hürmüzlü’nün, Kerkük Vakfınca yayınlanan yeni kitabı …

Devam...

IRAK TـRKMENLERİNDEN BİR DİLCİ: İHSAN S. VASFİ

Hits: 5338

Irak Türkmenleri Osmanlı Devletinin Irak’taki hâkimiyet asırlarında gayet müreffeh bir hayat…

Devam...

KERKـK HOYRATLARINDA TـRKÇE SEVDASI

Hits: 4249

Kalbinin bütün ızdıraplarını, ruhunun derinliklerinden kopan her feryadı ve sesini dış â…

Devam...

Kerkük Hoyrat ve Mânilerinde Millî Duygular-II

Hits: 4099

Hoyratlarımızın, konuları bakımından tasnif edilmesine yarayacağını umduğumuz o yazıda, s…

Devam...