1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

Bize Gِre: Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak

Kardaslik 79

Erşat Hürmüzlü

*

Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak’tır. Bu Bayram tüm Türkmenleri birleştirerek kutlanmalıdır. Bu bayram günü uluslararası arenada da kaydedilmiş bir tarihtir.

Irak Türkmenlerinin Irak topraklarına ve ِzel olarak kuzey bِlgelere yerleşmesinin en yoğun hamlesi 1055 yılında olmuştur. Sultan Tuğrul beğ, 1055 yılında Hac yolunu tâmir ve güvenliğini sağlamak gerekçesiyle, beraberinde kesif Selçuklu ordusu olduğu halde Irak’a girmek için hazırlandı. Bu arada Buveyhîler Halife Kaim Bi- Emrillah’ın nüfuzunu istismar ederek, Türklerin Irak’a girmelerini engellemek istiyorlardı. Ancak Halife durumun kritik olduğunu idrak etmiş, diğer yandan komutan Basâsiri Mısır’daki Fatimîlerle irtibatta olduğunu ِğrenmişti. Tehlikeyi sezen Halife bu yüzden Bağdat’ta hutbenin Sultan Tuğrul adına okutulmasını emretmiş, bِylece 15 Ocak 1055 tarihinde dünya işlerinden vazgeçtiğini, sadece dinî liderliğini korumakla iktifâ ettiğini bildirmiştir. Bu tarihten 10 gün sonra, yani 25 Ocak tarihinde Sultan Tuğrul Beğ Bağdat’a girmiş ve büyük bir merasimle karşılanmıştır.[1]

1516 yılında yani bu tarihten 461 yıl sonra Halifelik’te Osmanlı hanedanına geçerek Yavuz Sultan Selim’in bütün Müslümanların halifesi olduğu kayde değer diğer bir geşlişme olarak tarihe geçti.[2]

Türkmenlerin Yerleşmesi

25 Ocak 1055 tarihinde başlayan Türkmen yerleşimi Irak Selçukluları, Musul Atabeyleri (Zengiler), Kerkük Türkmen Beyliği, Karakoyunlu (Baranlı) Devleti, Akkoyunlu(Bayındırlı) Devleti ve daha sonra uzun süren Osmanlı Devleti eyaletleri olarak devam etmiş ve günümüze kadar bu toprakları yurt edinmiştir. Gِrüldüğü gibi bu kurucu beylerin ve toplulukların Sünnî veya Şiî olmalarına bakmadan birlik ve beraberlik içinde devletleşmişlerdir.

Bu tarihin Uluslararası camia’da kaydedilişi

Irak Türkmenlerinin siyasî harektei 1920’lerden başlamış ve küçük gruplar halinde de olsa ِrgütlenmeyi bırakmamışlardır. 1957 nüfus sayımı sırasında Türkmenlere karşı olan tacizler onları ِrgütlenmeye yِnlendirmişti. Özel olarak gençlik hareketleri ve ِğrenci gruplarının kurdukları gizli ِrgütler yerel düzeyde kalmıştır. 1959 Kerkük katliâmı yeni bir çığır açmış, Bağdat’ta resmi izinler alınarak 1960 yılında kurulan Türkmen Kardaşlık Ocağı Irak Türkmenlerin sesi olmaya başlamış, bir yıl sonra yayına başlayan Kardeşlik Dergisi imkanlar dahilinde Türkmenlerin siyasî sِylemini birleştirmeye yِnelmiştir. Yetmişli ve seksenli yıllarda millî duygulara sahip gençlerin bazı ِrgütler kurması Irak rejimini tedirgin etmiş ve Irak Türkmenlerinin idealist gençleri idam sehpalarına gِnderilmiş, büyük bir bِlümü de sürgün hayatını yaşamaya başlamıştı.

Yurt dışında dış dünyaya açılan bir hareket, Ankara’da kurulan Irak Millî Türkmen Partisi’nin ِrgütlenmesiyle başlamıştır. 1988 yılında kurulma çabalarının başladığı biliniyorsa da ilk kurultayını Ekim 1990 yılında Ankara, Etap otelde yapan parti’nin kurucuları, Irak’ın kurtuluşu ve Kerkük gibi bir ortamda tekrar ِrgütleninceye kadar Parti’nin manevi lideri ve Başkanının Şehit Nejdet Koçak olduğunu ve Genel Sekreteliğin Dr. Muzaffer Arslan tarafından yürütüleceği doğrultusundaki ِnerimizi oy birliğiyle kabul etmiş ve ertesi gün yapılan 1. Kongrede ilan etmiştir.

1991 Mart ayı sonlarında yaşanan ve Türkmenleri derinden yaralayan hadiselerde, Türkiye’ye gِç eden on binlerce Irak Türkmeni ile ilgilenmek o zamanın sivil toplum kuruluşu Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği ile Irak Millî Türkmen Partisi’ne kalmıştı.

Tam bu sıralarda Hollanda- Hague şehrinde uluslararası bir kuruluş olan UNPO kurulmuştu.[3] Kurum 11 Şubat 1991 tarihinde resmen kurulmuş ve Irak Türkmenlerini de temsilen adı geçen parti gereken müracaatları yaparak 6 Ağustos 1991 tarihinde Irak Türkmenlerinin kaydı yapılmıştır. Dr. Muzaffer Arslan ilk toplantılara katılmış, bilahare Partinin Merkez Karara kurulu üyesi Dr. Suphi Saatçi, ABD’de Irak Türkmenlerinin Türk- Amerikan Dernekleri Federasyonuna katılımı için uğraş veren Dr. Şahin Nakip toplantılarda Irak Türkmenlerini temsil etmişlerdir. Son yıllarda İngiltere’de millî davayı temsil eden, uzun bir müddet Irak Türkmen Cephesinin temsilciliğini ve şu anda Avrupa Türkmeneli Dernekler Federasyonunun başkanlığını yapan Sündüs Abbas Hanımefendi toplantılara zenginlik katmıştır.

1991 yılında Irak Türkmenlerinin mavi bayrağı ve 25 Ocak olarak Türkmenlerin Millî Bayramı kaydedilmiştir. Ne yazık ki son zamanlarda UNPO’ya karşı vecibe olan katılım ِdemeleri ve güncellemeler yapılmadığı içini bu topluluk pembe renkle belirtilen “Orijinal ـyeler” içinde henüz yer almamaktadır.

Niçin 25 Ocak

Millî bayramlar bir milletin tarihini, mücadelesini ve birlikteliğini simgeler. Bazı siyasî hareketlerin kutladıkları ve son 15-20 yılı yansıtan hatıra günlerini saygıyla karşılamak lazım. Ancak tüm milleti kucaklayan bayram kutlamaları birleştirici ve coşkulu olmalıdır.

Zaman zaman arkadaşlarımıza, dostlarımıza sِylüyoruz. Millî bayramımız bize Sultan Mehmet Tapar’ları, İmaddedin Zengi’leri, Kıpçakları, Kara Yusuf’ları, Uzun Hasan’ları, İzzet Paşa’ları, İnayet Efendi’leri, Reşit Âkif’leri, Hayrullah Efendi’leri, Âta Hayrullah’ları, Kasın Neftçi’leri, Abdullah Abdurrahman’ları, Rıza Demirci’leri, Âdil Şerif’leri, Nejdet Koçakları ve doksanlı yıllardan sonra, günümüze kadar şehadet mertebesine erişen canlarımızı hatırlatmadıkça yapmacık kalır.

Bu bakımdan tüm siyasî kuruluşlarımızı, sivil toplum ِrgütlerimizi, Federasyonlarımızı ve kanaat ِnderlerimizi bu fikri kucaklayarak gelecek nesillerimize aktarmaya davet ediyoruz.

25 Ocak millî Bayramımızdır ve geniş çaplı olarak kutlanmalıdır.




































[1] Bu konunu detaylarını tarih kitaplarında, ve tarafımızdan yayınlanan “ Irak’ta Türkmen Gerçeği” kitabımızda gِrebilirsiniz. Kerkük Vakfı Yayınları, İstanbul, Mart 2006

[2] Osmanlı Hanedanının 9. Padişahı olan Yavuz Sultan Selim 29 Ağustos 1516 tarihinde Müslümanların 88. Halifesi unvanını almıştır.

[3] Unrepresented Nations and Peoples Organization, Birleşmiş Milletlerde temsil edilmeyen toplulukların demokratik haklarını savunan bir kuruluştur.



Erşat Hürmüzlü Yazarn dier yazlar (16)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 32

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 81

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 49

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 146

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 103

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

Irak’ta 1925 Anayasasına dِnüş gerekebilir mi?

Hits: 26018

ـlkedaşlarımdan ِzür dilemem lazım. Çünkü Irak halkının iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devam...

Bize Gِre: OSMOSİS, Damıtma Demektir-Irak Türkmenleri için bu mu Planlandı?

Hits: 22496

2006 yılı idi. Birkaç arkadaşımızla birlikte Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Wash…

Devam...

Bize Gِre: Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak

Hits: 21074

Irak Türkmenlerinin Millî Bayramı 25 Ocak’tır. Bu Bayram tüm Türkmenleri birleştirerek ku…

Devam...

Çankaya Kِşkü Arşivinden- 4 - Ali İhsan Paşa’nın Musul İle İlgili Yayımlanmamış Mektubu

Hits: 4991

Bilindiği üzere Birinci Dünya Savaşı sona erdiğinde Musul hâlâ Osmanlı kuvvetlerinden 6. Or…

Devam...

Irak Anayasasında Kerkük Çıkmazı

Hits: 3582

Irak 2003 işgalinden sonra 2005 yılında kaleme alınan Anayasa demokratik normları esas alacak y…

Devam...