1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-18
Facebook Twitter Youtube

IRAK’TA KـRT DEVLETİNİ KURMA PROVALARI

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Mahir Nakip



Bir Tespit ve Başlatılan Süreç
Ortadoğu’da bir Kürt devleti kurulursa büyük bir ihtimalle Kuzey Irak’ta kurulacaktır. Ama ne zaman? Bence Kerkük resmen Kürt bِlgesine ilhak edilebilirse... 2011 yılından itibaren konuşmalarımda ve yazılarımda hep yaptığım bir uyarıdır: ¨Kerkük, Irak’ın Irak da Ortadoğu’nun supabıdır. Kerkük Kürt bِlgesine geçerse Irak çِzülür, Irak da bِlünürse Ortadoğu’da bِlünmeler başalar.

Kerkük fiilen Kürtlerin ve ِzellikle Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin denetimindedir. Başta güvenlik olmak üzere adım adım şehrin bütün organları ellerine geçiyor. DAEŞ’in Arap olan Havice İlçesi’ne yerleşmesi, Peşmerge güçlerinin Kerkük’ü iyice kontrol altına almalarına vesile olmaktadır. İnsan düşünmüyor değil doğrusu: (yoksa DAEŞ Kürt Devletinin kuruluşunu kolaylaştırmak için uydurulan bir kurgu mudur?).¨

2003 Nisanı’nda Tapu ve nüfus idarelerini yağmaladıktan sonra yüzbinlerce Kürt gِçmen bu şehre yerleştirildi. Şehrin nüfusu 700 binden bir anda bir milyon 300 bine yükseldi. Bu artış başka Kürt bِlgelerinden nüfusun Kerkük’e kaydırılması ile sağlanmıştır. Bu emir-i vaki il meclis ve genel seçim sandıklarına da yansımıştır. 41 sandalyelik Şehir Meclisi’nin 26’sı Kürtler’de, 9’u Türkmenlerde ve 6’sı da Araplardadır. 12 Milletvekili sandalyesinin 8’i Kürtlerde, ikişer de Türkmen ve Araplardadır.

Kürt tarafı bir süreci başlattı. İlkin Kerkük İl Meclisi’nin sadece Kürt üyelerinin katıldığı bir toplantıda Kürt bayrağının Kerkük’ün resmi makamlarına asılmasını ve Kürtçenin resmi dil olarak Kerkük’te kullanılmasını zorunlu kıldı. Irak Meclisinin ve Bağdat, Ankara, İran ve ABD hükümetlerinin uyarılarına rağmen uygulama devam etti. Kuzey Irak Kürt Yِnetimi bu kararı desteklemekle yetinmeyip, bir komisyon kurarak Kuzey Irak Kürt Bِlgesi’nin bağımsız Kürdistan olabilmesi için bir komisyon kurulmasına karar verdi. Bu karara aslında sadece KDP ve KYB katılmıştır. Son adım olarak 4 Nisan’da Kerkük Meclisi’nin Kürt üyeleri Kerkük’te bir referandumun yapılmasına ve Kuzey Irak Kürt Bِlgesine resmen ilhak edilmesi için düğmeye basmıştır.

Hızlı Gelişmenin Sebepleri
Bir hafta içerisinde bütün itirazlara rağmen neden olaylar bu kadar hızlı gelişti, Kürt Yِnetimi neye güvenerek bu kadar kritik ve maceracı kararlar aldı? Barzani zaman zaman şu tarihte referandum yapacağız dediği çok olmuştur. Ama son zamanlar birkaç olumsuz gelişme üs tüste gelmiştir. Aşağıdaki sebeplerin hepsi farklı ağırlıkta olmakla birlikte geçerlidir.
1. Kürt bِlgesinde ekonominin tamamen dibe vurması
2. DAEŞ’in bِlgeden yavaş yavaş tasfiye edilmesi
3. KDP’nin Türkiye’ye, KYB ve GORAN grubunun ise İran’a yanaşması,
4. Kürt bِlgesinde KDP karşısında KYB, GORAN ve İslami grupların başkaldırması buna mukabil Kürt Meclisi’nin çalışamaz hale gelmesi ve
5. Kerkük KYB’nin kontrolünde olmasına rağmen, petrolünden sadece KDP’nin yararlanması,
6. KYB’nin, Talabani’den sonra iç çekişmelerin şiddetlenmesi,
7. Türkiye’nin Suriye’de PYD’nin yolunu kesmesi ve içeride de PKK ile başarılı bir mücadele yürütmesi
hem Kürt yِnetimini hem de Kürt devletinin kurulmasını isteyen tarafları tedirgin etmiştir. Kürt kamuoyunu canlı ve zinde tutmak için bir atağa ya da birleştirici hikayeye ihtiyaçları vardı. İşte bu yaygaranın koparılmasının sebebi bu olabilir.

Kerkük’ün Formüldeki Yeri
Akla şu soru gelmelidir. Neden üç olay yani, Kerkük’te bayrak astırma krizi ve Kerkük’te referandum düşüncesiyle Kürt Bِlgesinin bağımsızlık referandumu olayları aynı anda cereyan emiştir. Kerkük, dünya petrollerinin %4’ünü ve Irak petrollerinin de %42’sini üretmektedir. Ancak, şehir KYB’nin elinde olduğu halde petrol Barzani’nin hakim olduğu arazilerden Ceyhan’a geldiği için petrolden esas nemalanan Barzani olmaktadır. Onun için bir süre ِnce 1500 KYB Peşmergesi Kerkük Petrol Şirketini basarak Kerkük Petrol Bِlgesine el koymuştur. Yani Kerkük sadece Kürtlerle Araplar ve Türkmenler arasında ihtilaflı bir şehir olması yanında, KYB ve KDP arasında da ihtilaf konusu olmaktadır.

Türkiye Ne Yapılmalı?
Bütün bu maceraperest atılımlar aslında biraz da Bağdat yِnetiminin zayıflığından kaynaklanmaktadır. Kerkük Valisi ve Meclisi, Irak Meclisi’nin kararlarına uymadığına gِre hukuki yoldan cezalandırılabilir. Zaten herkesin sِylediği ¨Irak Anayasasını kuran Şiilerle Kürtler bir gün mutlaka karşı karşıya geleceklerdir. Çünkü kurdukları düzen vatan birliği esasına değil, tamamen çıkar esasına gِre olmuştur.

Türkiye ve İran da çeşitli müeyyideler uygulayabilirler. Mesela Erbil’deki konsoloslukların geçici olarak kapatılması veya sınır kapılarının geçici de olsa kapatılması ve ekonomik yaptırımların uygulanması gibi tedbirlere başvurulabilir.

Türkiye, İran ve Irak, ABD’nin ne yapacağını beklemeden yapması gerekeni yapmalıdırlar. Bu mesele ABD’den çok bu üç ülkeyi yakından ilgilendirmektedir.

Türkmenler Ne Yapmalı?
Türkmen siyasi kuruluş ve milletvekilleri kendi aralarında pek uyumlu oldukları sِylenemez. Ancak Kerkük’teki gelişmeler karşısında hızlı bir şekilde kenetlendiklerini ve sِz birliği içerine girdiklerini gِrebiliyoruz. Parlamento’daki tutumları ve birlikte yapmış oldukları basın toplantıları çok etkileyici olmuştur. Bu da hem Parlamentoyu hem de Hükümeti harekete geçirmiştir. Ancak demokratik enstrümanların dışında bir silahları yoktur. Onun için de caydırıcı olmamaktadırlar. İki yِnde hızlı adımlar atmaları gerekmektedir. Irak içinde ve dışında olmak üzere iki istikamette acil hareket etmeleri gerekmektedir.

Irak içinde sِylem birliğinin yanında her ne başlık altında olursa olsun silahlanma yoluna gitmeleri gerekmektedir. Ancak buna ne Kürtler ne de Bağdat Yِnetimi sıcak bakar. O zaman şu anda var olan Haşd Şaabi içindeki 3000 kişilik Türkmen silahlı gücünün sayısını ve çeşitliliğini arttırmak mümkün gِrünmektedir. Netice’de Haş Şaabi artık Irak’ın resmi ordusunun kanuni bir parçasıdır.

İkincisi ise Türkmen Milletvekilleri grupları halinde Türkiye’yi, İran’ı, Suudi Arabistan’ı, Amerika’yı İngiltere’yi ve Rusya’yı ziyaret etmelidir. Bu ziyaretlerde Türkmenlerin ve bِlgelerinin durumu anlatılmalıdır.

Prof. Dr. Mahir Nakip
Çankaya ـniversitesi
mnakip@yahoo.com

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (49)...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 5

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 64

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 30

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 28

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 7

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 52

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 39

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Türkiye Kerkük'teki bombalı saldırıları şiddetle kınadı

Hits: 111

Dışişleri Bakanlığı, Irak'ın Kerkük kenti merkezinde iki ayrı kafeteryaya düzenlenen bomba…

Devam...

Kerkük'te Türkmenlerin başlattıkları 28 günlük gösteri sona erdi

Hits: 57

Kerkük'te Türkmenlerin genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla başlattığı g…

Devam...

Tekrar sayım kararı verilmişti: Oyların tutulduğu depo yanıyor!

Hits: 27

Irak'ta tartışmalı seçimlerin ardından oy sayma işleminin tekrar edilmesi kararı alınmışt…

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 33555

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 29562

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 28940

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 25057

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet gِze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yِnet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER

Hits: 24199

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...