1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-21
Facebook Twitter Youtube

KERKـK’TEN VAZGEÇİLMEZ

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Dr. Cüneyt Mengü

imdi de tarihi gerçekleri ve Irak’ın anayasasını gِz gِre gِre hiçe sayan Kerkük’ün KYB (Talabani) yanlısı Kürt valisi, geçen hafta yayınladığı Kürtçe bir genelgeyle Kerkük’ün kamu kurumlarında “Kürt Bayrağının” asılmasını ve bundan sonra aynı kurumlarda Kürtçenin “zorunlu dil” olarak kullanılmasını da istedi. Hedef Türkmen direncini kırmak ve şehrin sahip olduğu Türkmen kimliğini ortadan kaldırmaktır. Şehrin aidiyeti illegal nüfus kaydırmasıyla tespit edilmesi istenmektedir.
Kerkük’ün demografik yapısı ِzetle incelendiğinde; 22 Ocak 1932 tarihinde Milletler Cemiyeti’nin hazırladığı ve Irak Millet Meclisi’nce onaylanan deklarasyonun 9. Maddesinde Kerkük bir Türkmen şehri olarak resmen tescil ettirilmiştir.
11 Mart 1970’de ِzerk bِlge beyannamesiyle ilgili olarak Saddam’la Baba Barzani arasında yapılan gِrüşmeler Kerkük’ün aidiyeti konusunda kilitlenmiştir. Her iki taraf şehrin bِlge içine dahil edilip edilmeyeceği konusunda plebisite (referandum) başvurulması üzerinde anlaştıysalar da, bِlgede çoğunluğun Türkmenlerden oluştuğu bilincinde oldukları için referanduma yanaşmadılar.
Saddam’ın Araplaştırma politikası kapsamında Türkmenlerin deyimiyle “On binlikler” getirilmeye başlandı. Yani 10 Bin Dinar (30 Bin USD) karşılığı Arapların Kerkük’e gِç etmeleri teşvik edilmiştir.
1980’li yıllarda Saddam’ın Türkmenler üzerinde baskıları had safhadaydı. Liderler idam edildi, Türkmenlere ait sosyal ve kültürel tesisler el değiştirdi veya kapatıldı. Ekonomik ِzgürlükler tamamen kısıtlanmasına rağmen yine şehirde Türkmenler çoğunluğu teşkil etmekteydiler.
Demografik değişimin ilk denemesi 2 Mart 1991’de Saddam’ın Kuveyt’ten çıkarılmasıyla eş zamanlı Kuzey’de meydana gelen ayaklanmalarda Kerkük’te tapu ve nüfus daireleri yakılmıştır.
1991’de Irak resmen olmasa da fiilen ikiye bِlündü. Türkmenler politik denge dışında tutulmalarına rağmen IMTP ve ITC başarılı çalışmalar yapabilmiştir.
Hali hazırda problemin ana kaynağı 2003 ve 2014’te yaşananlardır. 6 Şubat ve 19 Mart 2003 tarihlerinde Ankara’da yapılan toplantıların akabinde Kürt grupları, yayınlanan deklarasyona ve bir nüshası Ankara’da Dışişleri Bakanlığı arşivinde bulunan taahhüde sadık kalmayarak Kerkük ve Musul’a girdiler.
Yalnız girmeyle de kalmadılar, planlı bir şekilde illegal nüfus kaydırıldı, tapu ile nüfus daireleri tarumar edildi ve sahte belgeler dağıttılar. Bu husus, ABD’nin Kerkük sorumlusu General Maywill’e sorulduğunda “sizler de getirin” demiştir. İşgal ِncesi Kerkük’ün 800 bin olan nüfusu işgal sonrası 1,5 Milyonu aşmıştır.
10 Haziran 2014’te Musul’u savunmadan silahlarıyla birlikte DEAŞ’a terk eden Irak ordusu benzer kaçışı Kerkük’te de gerçekleştirdi. Yani Kerkük, DEAŞ’a değil KYB’ye teslim edildi.
Yaşanan bu olaylara Ankara dahil Irak’taki tüm paydaşların sessiz ve seyirci kaldığını sِylemek elbette yanlış olmaz.
Öte yandan her iki parti (KYB ve KDP) IKBY sınırlarını fiilen genişletmek için çaba harcamaktadırlar. KDP (Barzani Yِnetimi) Musul’u DEAŞ’tan kurtarma bahanesiyle Sehl Neynova’yı ele geçirdi. KYB (Talabani Yِnetimi) ise Kerkük ve diğer Türkmeneli bِlgeleri üzerinde hakimiyet kurmuştur.
Ankara ve Bağdat gecikmeli de olsa tepkilerini ortaya koymuşlardır. Kerkük’ün Kürdistan bِlgesine bağlı olmadığını ve Kürt bayrağının da asılmasının anayasaya aykırı olduğunu belirtmeleri BM Irak İnsani Yardım Komisyonu YUNAMI’nin kınamasını sağlamıştır. Nereden nereye geldik?
Kürdistan bayrağının Kerkük’te asılmasına ilk karşı çıkan ITC ِnderliğinde Türkmenler olmuştur. Kerkük Türkmen bayraklarıyla donatıldı.
Türkmenler yalnız bayrak değil, idari ve siyasi alanda da diğer haksızlıkların yok edilmesi için ciddi bir şekilde mücadeleyi sürdürmelidirler. Bağdat, Ankara ve uluslararası camianın katkılarıyla, Irak Meclisince 22 Temmuz 2008’de alınan karara gِre, statü belirleninceye kadar Kerkük’te otoritenin Arap, Kürt ve Türkmen gruplardan her birinin %32, Hristiyanların ise %4 oranında temsil edilmesi hususunun yürürlüğe konulması sağlanmalıdır.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (132)...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 13

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 28

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 60

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 8

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 85

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 48

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 11

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 58

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 42

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38341

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35900

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 31855

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29077

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28101

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...