1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-04-25
Facebook Twitter Youtube

KERKÜK’TEN VAZGEÇİLMEZ

Hamza Hamamcıoğlu

Dr. Cüneyt Mengü

Şimdi de tarihi gerçekleri ve Irak’ın anayasasını göz göre göre hiçe sayan Kerkük’ün KYB (Talabani) yanlısı Kürt valisi, geçen hafta yayınladığı Kürtçe bir genelgeyle Kerkük’ün kamu kurumlarında “Kürt Bayrağının” asılmasını ve bundan sonra aynı kurumlarda Kürtçenin “zorunlu dil” olarak kullanılmasını da istedi. Hedef Türkmen direncini kırmak ve şehrin sahip olduğu Türkmen kimliğini ortadan kaldırmaktır. Şehrin aidiyeti illegal nüfus kaydırmasıyla tespit edilmesi istenmektedir.
Kerkük’ün demografik yapısı özetle incelendiğinde; 22 Ocak 1932 tarihinde Milletler Cemiyeti’nin hazırladığı ve Irak Millet Meclisi’nce onaylanan deklarasyonun 9. Maddesinde Kerkük bir Türkmen şehri olarak resmen tescil ettirilmiştir.
11 Mart 1970’de özerk bölge beyannamesiyle ilgili olarak Saddam’la Baba Barzani arasında yapılan görüşmeler Kerkük’ün aidiyeti konusunda kilitlenmiştir. Her iki taraf şehrin bölge içine dahil edilip edilmeyeceği konusunda plebisite (referandum) başvurulması üzerinde anlaştıysalar da, bölgede çoğunluğun Türkmenlerden oluştuğu bilincinde oldukları için referanduma yanaşmadılar.
Saddam’ın Araplaştırma politikası kapsamında Türkmenlerin deyimiyle “On binlikler” getirilmeye başlandı. Yani 10 Bin Dinar (30 Bin USD) karşılığı Arapların Kerkük’e göç etmeleri teşvik edilmiştir.
1980’li yıllarda Saddam’ın Türkmenler üzerinde baskıları had safhadaydı. Liderler idam edildi, Türkmenlere ait sosyal ve kültürel tesisler el değiştirdi veya kapatıldı. Ekonomik özgürlükler tamamen kısıtlanmasına rağmen yine şehirde Türkmenler çoğunluğu teşkil etmekteydiler.
Demografik değişimin ilk denemesi 2 Mart 1991’de Saddam’ın Kuveyt’ten çıkarılmasıyla eş zamanlı Kuzey’de meydana gelen ayaklanmalarda Kerkük’te tapu ve nüfus daireleri yakılmıştır.
1991’de Irak resmen olmasa da fiilen ikiye bölündü. Türkmenler politik denge dışında tutulmalarına rağmen IMTP ve ITC başarılı çalışmalar yapabilmiştir.
Hali hazırda problemin ana kaynağı 2003 ve 2014’te yaşananlardır. 6 Şubat ve 19 Mart 2003 tarihlerinde Ankara’da yapılan toplantıların akabinde Kürt grupları, yayınlanan deklarasyona ve bir nüshası Ankara’da Dışişleri Bakanlığı arşivinde bulunan taahhüde sadık kalmayarak Kerkük ve Musul’a girdiler.
Yalnız girmeyle de kalmadılar, planlı bir şekilde illegal nüfus kaydırıldı, tapu ile nüfus daireleri tarumar edildi ve sahte belgeler dağıttılar. Bu husus, ABD’nin Kerkük sorumlusu General Maywill’e sorulduğunda “sizler de getirin” demiştir. İşgal öncesi Kerkük’ün 800 bin olan nüfusu işgal sonrası 1,5 Milyonu aşmıştır.
10 Haziran 2014’te Musul’u savunmadan silahlarıyla birlikte DEAŞ’a terk eden Irak ordusu benzer kaçışı Kerkük’te de gerçekleştirdi. Yani Kerkük, DEAŞ’a değil KYB’ye teslim edildi.
Yaşanan bu olaylara Ankara dahil Irak’taki tüm paydaşların sessiz ve seyirci kaldığını söylemek elbette yanlış olmaz.
Öte yandan her iki parti (KYB ve KDP) IKBY sınırlarını fiilen genişletmek için çaba harcamaktadırlar. KDP (Barzani Yönetimi) Musul’u DEAŞ’tan kurtarma bahanesiyle Sehl Neynova’yı ele geçirdi. KYB (Talabani Yönetimi) ise Kerkük ve diğer Türkmeneli bölgeleri üzerinde hakimiyet kurmuştur.
Ankara ve Bağdat gecikmeli de olsa tepkilerini ortaya koymuşlardır. Kerkük’ün Kürdistan bölgesine bağlı olmadığını ve Kürt bayrağının da asılmasının anayasaya aykırı olduğunu belirtmeleri BM Irak İnsani Yardım Komisyonu YUNAMI’nin kınamasını sağlamıştır. Nereden nereye geldik?
Kürdistan bayrağının Kerkük’te asılmasına ilk karşı çıkan ITC önderliğinde Türkmenler olmuştur. Kerkük Türkmen bayraklarıyla donatıldı.
Türkmenler yalnız bayrak değil, idari ve siyasi alanda da diğer haksızlıkların yok edilmesi için ciddi bir şekilde mücadeleyi sürdürmelidirler. Bağdat, Ankara ve uluslararası camianın katkılarıyla, Irak Meclisince 22 Temmuz 2008’de alınan karara göre, statü belirleninceye kadar Kerkük’te otoritenin Arap, Kürt ve Türkmen gruplardan her birinin %32, Hristiyanların ise %4 oranında temsil edilmesi hususunun yürürlüğe konulması sağlanmalıdır.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarın diğer yazıları (106)...

Türkiye, Kerkük’teki bütün Türkmenlerle diyalog geliştirmeli

Hits: 204

Kamu kurumlarında Irak bayrağının yanında IKBY bayrağının da asılmasıyla tansiyonun yükseldiği Kerkü…

Devamı...

Türkmeneli gazetesi 1359

Hits: 4

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi'nin 22. yıldönümü Kerkük'te kutlandı.

Hits: 13

Kutlamada konuşan Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Erşet Salihi, Tüm Türkmenleri …

Devamı...

Hukuki Boyutuyla Kerkük Krizi

Hits: 15

Kerkük Valisi, Kerkük il meclisine 14 Mart 2017 tarihli bir yazı yönelterek Kerkük’teki resmî dairel…

Devamı...

'Kerkük'te tek taraflı kararlarla Türkmen gerçeği değiştirilemez'

Hits: 10

Irak Türkmen Cephesi Başkanı ve Kerkük Milletvekili Salihi: Kerkük'te tek taraflı kararlarla emrivak…

Devamı...

Irak Türkmen Cephesi 22. yaşında

Hits: 26

TKÜUGD Irak Masası tarafından yapılan açıklamada, "24 Nisan 1995 yılında Türkmen şehri Erbil'de kuru…

Devamı...

Hamza Hamamcıoğlu'nun Ardından

Hits: 44

Dertli geldin dünyaya dünyadan dertli gittin Ömrünün bir gününden hayır görmedin Hamza Yine de ne …

Devamı...

Türkmenler haykırdı! Susmayacağız

Hits: 63

Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Rıyaz Sarıkahya, yapılan saldırının sorumlusunun Kerkük Valisi Necm…

Devamı...

krizine ilişkin konuştu: Hakları yoktu

Hits: 37

Irak Başbakanı İbadi: Kerkük'te kamu binaları üzerinde bayrak asmaya hakları yoktu. Bunlar, Irak hük…

Devamı...

Arap Hakimiyeti Bitti, Kürt Hakimiyeti mi Başlayacak?

Hits: 51

1921'de başlayan ırkçı Sünni-Arap hakimiyeti, ABD''nin Irak'ı 2003'te işgal etmesiyle sona ermiştir.…

Devamı...

Yazarın çok okunanı

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 13487

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yapılan Musul operas…

Devamı...

100. YILINDA SYKES PICOT

Hits: 12561

Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla batılı güçler tarafından hasta adam olarak adlandırılan Osmanl…

Devamı...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 12558

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi…

Devamı...

FIRAT KALKANI

Hits: 11890

Suriye’de Esad rejimine karşı 2011’de başlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eş zamanlı baş…

Devamı...

MART TEZKERESİNİN PERDE ARKASI

Hits: 11034

Yıllardır hararetle tartışma konusu olan ve önümüzdeki günler içerisinde 16. yılını dolduran 1 Mar…

Devamı...