1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-04-24
Facebook Twitter Youtube

Irak Ayaklanması 1991

Hamza Hamamcıoğlu

Ümit Köprülü



İkinci Körfez Savaşı sonrası büyük hüsrana uğrayan Irak Ordusu ile Irak Güvenlik ve İstihbarat birimleri, yurt genelinde de kontrolü kaçırdı.
Güvenlik boşluğu, siyasi istikrarsızlık , zulüm, baskı, açlık ve sefaletin kol gezdiği ülkenin kuzeyinden güneyine kadar uzanan coğrafyadeki halk isyana geldi.
Irak Rejimi 18 ilden 14’ünü birer birer kaybetmeye başladı. Yalnızca Başkent Bağdat’ın yanısıra, Musul, Tikrit ve Rumadi illerini elinde tutan rejim, en ağır silahlarla halka saldırarak ayaklanmayı bastırdı.
Ayaklanma ateşinin kimlerin tarafından yakıldığı ve kos koca ülkeyi hızlıca nasıl sardığı hiç zor olmadı.
Ayaklanmanın zil sesleri zaten savaşın yenilgiyle sona ermesinden haftalar öncsi duyulmaktaydı. Saddam Rejimine bağlı Halk Ordusu birlikleriyle istihbarat ve güvenlik birimleri elemanları, her gece belirli yerleşim semtlerini hedef seçerek, evleri basıp asker kaçaklarını arayıp çatışmaların ön saflarına sevk etmek için topluyorlardı. Karşı gelenleri ise, halk meydanlarında ailelerinin gözü önünde kurşuna dizmektelerdi.
Zulümbatlı ve zifirli karanlık sokak ve caddeler ölüm kokuyordu ve halkın bu anormal olan duruma daha uzun bir süre dayanmayacaklarının belirtilerini göstermekteydi. Halk intifadanın bir yerlerden doğacağını ümitle bekliyrlardı.
Söylentilere göre ilk kıvılcım güneyin Basra ilinde tutuştu. Savaşı büyük bir yenilgiyle kaybeden askerler, yurtlarına dönmek için günlerce aç susuz yürümek zorunda kalmışlardır. Bu nedenle, 1 Mart 1991’de büyük bir hayal kırgınlığı yaşayan askerlerin birisi, Saad Meydanındaki Saddam heykeline kurşunlar yağdırarak küfür savurmaya başlayınca halk da ona destek verip devlet kurumlarını birer birer ele geçirmeye başlarlar. Saatlar içinde Irak’ın ikinci büyük kenti olan Basra Saddam karşıtı halkın ve gizli siyasi teşkilat mensuplarının eline geçer.
Basra’dan sonra, Misan, Kerbela illeri 2 Mart günü ve Necef’ de 3 Mart günü ayaklananlar eline geçer.
Kuzey bölgesinde ise, ilk kıvılcım 1 Mart 1991 günü Süleymaniye kentinde tutuştu ve ardından Erbil, Duhok, Kerkük ve Tuzhurmatu’ya sıçradı.
Ne yazık ki ateşi hızlıca Irak’ın dört bir yanını saran ayaklanma bir sürü yanlışlık ve pilansızlıklar yüzünden hızlıca da rejim tarafından püskürtüldü.
Rejim yanlısı silahlı güçler suçlu suçsuz insanların evlerini parklarını başlarına yıktılar. Kısacası 1991 ayaklanmasının faturasını Irak halkı canlarıyla, mallarıyla çok ağır ödediler. Katliamlar, Arap, Kürt, Türkmen, Şii ve Sünni ayırtmadan her adrese uygulandı. Ancak altını çizmek istedidiğim, Iraklıların ödediği bu ne ilk ve ne de son bir fatura sayılabilir çünkü, bu topraklarda yaşamak kaderi olan insanlar doğuştan bu gibi faturaları ödemeye alışık. Bilmem de kimlerin ahını aldıkta, aleyhimize yapılan her türlü zulüm ve haksızlıktan bir türlü kurtulamadık.

Erbil Gazetesi
Sayı 22

Ümit Köprülü Yazarın diğer yazıları (71)...

Irak Türkmen Cephesi 22. yaşında

Hits: 8

TKÜUGD Irak Masası tarafından yapılan açıklamada, "24 Nisan 1995 yılında Türkmen şehri Erbil'de kuru…

Devamı...

Hamza Hamamcıoğlu'nun Ardından

Hits: 8

Dertli geldin dünyaya dünyadan dertli gittin Ömrünün bir gününden hayır görmedin Hamza Yine de ne …

Devamı...

Türkmenler haykırdı! Susmayacağız

Hits: 55

Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Rıyaz Sarıkahya, yapılan saldırının sorumlusunun Kerkük Valisi Necm…

Devamı...

krizine ilişkin konuştu: Hakları yoktu

Hits: 32

Irak Başbakanı İbadi: Kerkük'te kamu binaları üzerinde bayrak asmaya hakları yoktu. Bunlar, Irak hük…

Devamı...

Arap Hakimiyeti Bitti, Kürt Hakimiyeti mi Başlayacak?

Hits: 44

1921'de başlayan ırkçı Sünni-Arap hakimiyeti, ABD''nin Irak'ı 2003'te işgal etmesiyle sona ermiştir.…

Devamı...

Milli Türkmen Partisi nasıl bu hale geldi?

Hits: 122

Türkmen Siyasi Tarihinin güzide bir Partisi iken Türkmen Siyasi hayatına ilk defa Partileşmeyi getir…

Devamı...

Kerkük'te Türkmeneli Partisi'ne saldırı

Hits: 72

Türkmeneli Partisi Sözcüsü Teymur Beyatlı, Kerkük'te düzenlediği basın toplantısında, kentin güneyba…

Devamı...

Erbil gazetesi 24

Hits: 20

Devamı...

HABİB HÜRMÜZLܒNÜN HATIRALARINDAN BİR YAPRAK

Hits: 68

Bugünlerde okumakta olduğum, Habib Hürmüzlü’nün, Kerkük Vakfınca yayınlanan yeni kitabı “…

Devamı...

Şehit Polisler İçin Anlamlı Çalışma

Hits: 73

Kerkük'te kutsal görevlerini yaparken şehit olan iki Türkmen polis subayının şehit oldukları yerde…

Devamı...

Yazarın çok okunanı

Ölümünün 25. anısında ... Mehmet İzzet Hattat’tan Baas celladlarına direnme dersi

Hits: 15556

Ömürünün 7 yılına mâl olan bir sürede, tutuklanma ve hapis cezasından kaynaklanan gördüğü ağır iş…

Devamı...

Ölümünün ikinci anısında Türk Dünyasının ölümsüz kaybı Sadun Köprülü

Hits: 14929

1. Temmuz 1957'de Türkmeneli kalbi Kerkük'ün Altunköprü kasabasında, Ortayaka'daki ailesinin çamurda…

Devamı...

Ah Temmuz ne kadar da uğursuzsun Türkmen'e

Hits: 13378

Yılın yedinci ayı, TEMMUZ ömrüm boyunca en uğursuz ayım oldu hep.. Her geldiğinde içime bir sıkıntı…

Devamı...

2003 Yılı Öncesi Türkmen Milli Mücadelesi

Hits: 12938

Malumdur darbeyle yönetimi ele geçiren Sosyalist Arap Baas Partisi, 17 Temmuz 1968 de Irak’ta Ahmet …

Devamı...

El Turkmaniyye TV. Muhabiri Başika’daki Türk Gücü Varlığından Rahatsızmış

Hits: 10805

Dün 7 Ocak 2017 NTV Haberde, Irak’ı ziyaret eden Türkiye Başbakanı Sayın Binali Yıldırım’a, Irak Dev…

Devamı...