1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-06-27
Facebook Twitter Youtube

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Türkmen Şehitleri Tuzhurmatu

Dr. Cüneyt Mengü

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden birbiriyle farklı anlam taşımalarına rağmen halen bazı yetkili ve yazarlarımızca özellikle tampon ve güvenli bölge kavramlarının aynı anlam taşıdığı düşüncesiyle aralarına “veya” kelimesi konularak kullanıldığı görülmektedir.
Tampon Bölge, güvenliğin sağlanması amacıyla iki devlet arasında hudut boyunca askerden arındırılmış bölgedir. Güvenli Bölge, BM’nin uluslararası hukuk çerçevesinde belirli bir bölgede insani yardım amacıyla güvenlik önlemlerinin sağlanmış olduğu bir alandır. Özerk Bölge ise belirli bir alanda yaşayan toplumun dış münasebetler dışındaki tüm diğer alanlarda kendi kendini yönetme şeklidir.
1990’da Irak’ta BM kararıyla inşa edilen Güvenli Bölge adı altında Özerk Kürt Bölgesi oluşturulmuştur. Bugün aynı senaryo Suriye için dizayn edilmektedir. Suriye’de Güvenli Bölge fikri 2011’de Esad rejimine karşı başlayan ayaklanmayla eş zamanlı Uluslararası Batı İttifakının kendince uygun gördüğü Güvenli Bölge oluşturulmasının yanı sıra bir oldubittiyle Türkiye’nin Suriye’de tek başına kara harekatı yapmasına dair talepleri Ankara tarafından TSK’nın yapacağı kara harekatının ancak uluslararası meşru zeminin oluşturulması ve müttefik ülkelerle ortaklaşa yapılmasının uygun olacağı bildirilmiştir.
Daha sonra Ankara’nın arzu ettiği Güvenli Bölge veya Tampon Bölge tesis etme konusundaki arayışları Amerikalılar tarafından sürekli sonuçsuz bırakılmıştır.
Rus uçağının düşürülmesinin ardından stratejik değişimle başlatılan Fırat Kalkanı sonucunda Türkiye Suriye’nin siyasi denkleminin önemli bir oyuncusu konumuna gelebilmiştir.
23-25 Ocak Astana zirvesinin ardından Rusya’nın Suriye için Rus uzmanlar tarafından hazırlanan yeni anayasa taslağında “Özerk Bölge” ve “Suriye Federasyonu” ifadesinin yer alması ile ABD’nin yeni başkanı Trump’ın ayağının tozuyla ABC televizyonuna verdiği demeçte Suriye’de halk için Güvenli Bölge oluşturacağını ifade etmesi farklı yorumlara yol açmıştır.
Bazı siyasi gözlemcilere göre Rusya’yla ABD arasında Suriye konusunda bir gizli ajanda olabileceği yolundadır.
Rusya’nın hem ABD tarafından korunmakta olan Kürt gruplarının, hem de rejimin yanında yer alması ABD’nin Kuzey Suriye tezini desteklemektedir.
Öte yandan İsrail’in istihbarat kaynaklarına yakın Debkafile sitesi, ABD Başkanı Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’le Suriye’de Güvenli Bölge kurulması konusunda anlaştığını ileri sürdü. Aynı sitede yayınlanan haritada; Türkiye’nin Suriye’deki Azez – Cerablus civarında, ABD’nin ülkenin kuzeyindeki Afrin, Kobani gibi Kürt bölgeleriyle İsrail sınırında, Rusya’nın ise Lazkiye ve Tartus üslerini kapsayan Akdeniz kıyılarında garantör olacağı güvenli bölgeler oluşturulacağı görülmektedir.
Astana Zirvesinden sonra Ankara’nın bilgisi dışında ortaya atılan bazı senaryolar dikkat çekicidir. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki koridoru önlemek ve DEAŞ’ı sınırdan uzaklaştırmak için başlattığı Fırat Kalkanı devam ederken özellikle müttefik olduğu ülkelerden beklentisi halen karşılanmamaktadır.
İran açısından durum biraz farklı olsa da Ortadoğu’da neredeyse süper güç gibi davranmaktadır. Hali hazırda İran; Bağdat, Sana, Beyrut, Şam gibi önemli başkentlerde nüfuz sahibidir.
Her ne kadar PYD’nin Astana’ya katılması Ankara tarafından engellendiyse de 20 Şubat’ta Cenevre’de yapılacak toplantıya Suriye Demokratik Güçleri Birliği adı altında katılması muhtemeldir.
Washington Post’ta birkaç gün önce yayınlanan haberde Trump’ın PYD/PKK’lı Rakka Planını rafa kaldırttığı hususuna gelince ya PYD’nin DAEŞ ile baş edemeyeceği görüşü ağırlık kazandı, ya da New York’a davet edilen birbiriyle ihtilaflı olan Kürt grupları arasında barış sağlanamadı veya Türkiye’nin Suriye ile ilgili taleplerinin dikkate alınacağı kanaatindeyim.
Türkiye, ulusal birliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik ciddi tehditlerin ve bekası yönünden kritik bir süreçten geçmektedir. Ankara’nın bu oyunlar karşısında çok dikkatli adımlar atması gerekmektedir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (112)...

Kerkük Katliamı ve Türkmenlerin Bitmeyen Çilesi

Hits: 20

Bugünkü Irak toprakları Osmanlı döneminde Bağdat, Basra ve Musul adları ile tanınan üç eya…

Devam...

Türkmen Şehitleri Tuzhurmatu'da Anıldı

Hits: 13

Irak'ın Selahattin iline bağlı Türkmen ilçesi Tuzhurmatu'da şehadetlerinin 4. yıl dönümünd…

Devam...

DEAŞ, IRAK TÜRKMENLERİ'NİN MUSUL'DAKİ MEDENİYET SİMGELERİNİ HEDEF ALMAKTADIR.

Hits: 51

DEAŞ,Türkmen bölgelerini ele geçirdiği ilk günden buyana, tarih boyunca Türkmen Sultanları'n…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 133

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

Kerkük gazetesi 70

Hits: 14

Devam...

Irak’ta 1925 Anayasasına dönüş gerekebilir mi?

Hits: 71

Ülkedaşlarımdan özür dilemem lazım. Çünkü Irak halkının iradesiyle onaylanan bir Anay…

Devam...

“Tarihi Kürdistan” yok

Hits: 54

Atatürk Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi, Savaş Eğilmez, Kerkük ve Sincar gibi tar…

Devam...

Kürt partilerine yakın çevreler,Türkmenleri hedef alarak bölümek istemektedirler....

Hits: 95

2003 yılından beri Türkmenlerin,bölücülüğe karşı olduğu için ,organize bir şekilde,kiml…

Devam...

Şehit çocuklarına bayram kıyafeti

Hits: 57

Kerkük Kışlası Irak Türkmenleri Siyasi Tutuklular ve Şehit Aileleri derneği Danimarka’da bu…

Devam...

Kardaşlık 74

Hits: 25

Devam...

Yazarn ok okunan

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 21267

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 20273

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 17214

Yaklaşık bir yıldan fazladır sözü edilen ve Irak’ın içinde ve dışında pazarlığı yap…

Devam...

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 15721

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

FIRAT KALKANI

Hits: 15220

Suriye’de Esad rejimine karşı 2011’de başlayan ayaklanmayla ilgili olarak Türkiye’nin eş …

Devam...