1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-05-23
Facebook Twitter Youtube

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Kerkük

Dr. Cüneyt Mengü

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden birbiriyle farklı anlam taşımalarına rağmen halen bazı yetkili ve yazarlarımızca ِzellikle tampon ve güvenli bِlge kavramlarının aynı anlam taşıdığı düşüncesiyle aralarına “veya” kelimesi konularak kullanıldığı gِrülmektedir.
Tampon Bِlge, güvenliğin sağlanması amacıyla iki devlet arasında hudut boyunca askerden arındırılmış bِlgedir. Güvenli Bِlge, BM’nin uluslararası hukuk çerçevesinde belirli bir bِlgede insani yardım amacıyla güvenlik ِnlemlerinin sağlanmış olduğu bir alandır. Özerk Bِlge ise belirli bir alanda yaşayan toplumun dış münasebetler dışındaki tüm diğer alanlarda kendi kendini yِnetme şeklidir.
1990’da Irak’ta BM kararıyla inşa edilen Güvenli Bِlge adı altında Özerk Kürt Bِlgesi oluşturulmuştur. Bugün aynı senaryo Suriye için dizayn edilmektedir. Suriye’de Güvenli Bِlge fikri 2011’de Esad rejimine karşı başlayan ayaklanmayla eş zamanlı Uluslararası Batı İttifakının kendince uygun gِrdüğü Güvenli Bِlge oluşturulmasının yanı sıra bir oldubittiyle Türkiye’nin Suriye’de tek başına kara harekatı yapmasına dair talepleri Ankara tarafından TSK’nın yapacağı kara harekatının ancak uluslararası meşru zeminin oluşturulması ve müttefik ülkelerle ortaklaşa yapılmasının uygun olacağı bildirilmiştir.
Daha sonra Ankara’nın arzu ettiği Güvenli Bِlge veya Tampon Bِlge tesis etme konusundaki arayışları Amerikalılar tarafından sürekli sonuçsuz bırakılmıştır.
Rus uçağının düşürülmesinin ardından stratejik değişimle başlatılan Fırat Kalkanı sonucunda Türkiye Suriye’nin siyasi denkleminin ِnemli bir oyuncusu konumuna gelebilmiştir.
23-25 Ocak Astana zirvesinin ardından Rusya’nın Suriye için Rus uzmanlar tarafından hazırlanan yeni anayasa taslağında “Özerk Bِlge” ve “Suriye Federasyonu” ifadesinin yer alması ile ABD’nin yeni başkanı Trump’ın ayağının tozuyla ABC televizyonuna verdiği demeçte Suriye’de halk için Güvenli Bِlge oluşturacağını ifade etmesi farklı yorumlara yol açmıştır.
Bazı siyasi gِzlemcilere gِre Rusya’yla ABD arasında Suriye konusunda bir gizli ajanda olabileceği yolundadır.
Rusya’nın hem ABD tarafından korunmakta olan Kürt gruplarının, hem de rejimin yanında yer alması ABD’nin Kuzey Suriye tezini desteklemektedir.
Öte yandan İsrail’in istihbarat kaynaklarına yakın Debkafile sitesi, ABD Başkanı Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’le Suriye’de Güvenli Bِlge kurulması konusunda anlaştığını ileri sürdü. Aynı sitede yayınlanan haritada; Türkiye’nin Suriye’deki Azez – Cerablus civarında, ABD’nin ülkenin kuzeyindeki Afrin, Kobani gibi Kürt bِlgeleriyle İsrail sınırında, Rusya’nın ise Lazkiye ve Tartus üslerini kapsayan Akdeniz kıyılarında garantِr olacağı güvenli bِlgeler oluşturulacağı gِrülmektedir.
Astana Zirvesinden sonra Ankara’nın bilgisi dışında ortaya atılan bazı senaryolar dikkat çekicidir. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki koridoru ِnlemek ve DEAŞ’ı sınırdan uzaklaştırmak için başlattığı Fırat Kalkanı devam ederken ِzellikle müttefik olduğu ülkelerden beklentisi halen karşılanmamaktadır.
İran açısından durum biraz farklı olsa da Ortadoğu’da neredeyse süper güç gibi davranmaktadır. Hali hazırda İran; Bağdat, Sana, Beyrut, Şam gibi ِnemli başkentlerde nüfuz sahibidir.
Her ne kadar PYD’nin Astana’ya katılması Ankara tarafından engellendiyse de 20 Şubat’ta Cenevre’de yapılacak toplantıya Suriye Demokratik Güçleri Birliği adı altında katılması muhtemeldir.
Washington Post’ta birkaç gün ِnce yayınlanan haberde Trump’ın PYD/PKK’lı Rakka Planını rafa kaldırttığı hususuna gelince ya PYD’nin DAEŞ ile baş edemeyeceği gِrüşü ağırlık kazandı, ya da New York’a davet edilen birbiriyle ihtilaflı olan Kürt grupları arasında barış sağlanamadı veya Türkiye’nin Suriye ile ilgili taleplerinin dikkate alınacağı kanaatindeyim.
Türkiye, ulusal birliğine ve toprak bütünlüğüne yِnelik ciddi tehditlerin ve bekası yِnünden kritik bir süreçten geçmektedir. Ankara’nın bu oyunlar karşısında çok dikkatli adımlar atması gerekmektedir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (131)...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 19

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi Aydınlık’a konuştu: ABD bunu bilsin!

Hits: 15

Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi, bayrak krizi ve gayrimeşru referandum sürecinde ya…

Devam...

TÜRKMEN GENÇLERİNİN ARTIK UYANIŞ ANI GELDİ

Hits: 160

Ey Türkmen genci bugün bizim bölge çok zorlu ve meneşekkat günler geçiriyor bizi 1959 katliam…

Devam...

Kerkük Türkmen kızının Feryadı Türkiye ve Türk Dünyasına

Hits: 397

Rahman ve rahim olan Allahın adı ile Türkmen kızı Türkmeneli kerkükten sesleniyorum bizim ana…

Devam...

Kerkük'te seçim gerilimi

Hits: 41

Seçimler sonrası Kerkük'te gerilim yüksek. Türkmenler ve Araplar, seçimlerde hile yapıldığ…

Devam...

Kerkük Valisi'nden 'seçim sonuçlarını reddediyoruz'

Hits: 24

Kerkük kentindeki Araplar, genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla seçim sonuçl…

Devam...

DEMOKRATİK SEÇİMLER ve MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 38

Irak'ta, 12 Mayıs 2018 tarihinde parlamento seçimleri gerçekleşti. Adaylar, koalisyonlarla seçi…

Devam...

Türkmenler, Irak Seçim Komiserliği aleyhine imza kampanyası başlattı

Hits: 18

Kerkük kentinde genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla protestolar düzenleyen T…

Devam...

IRAK SEÇİM SONUÇLARI

Hits: 73

12 Mayıs’ta Irak’ta yapılan genel seçimlerin kesin olmayan şaşırtıcı sonuçları ile ilg…

Devam...

Danimarka'da Türkmenlerden seçim protestosu

Hits: 35

Danimarka'da yaşayan Türkmenler, Irak'ta seçimlere hile karıştırıldığı iddialarına tepki …

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 37380

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35052

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 30780

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 28819

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 27665

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...