1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2017-10-16
Facebook Twitter Youtube

GÜVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Pabuç Pahalı!

Dr. Cüneyt Mengü

Tampon, Güvenli ve Özerk Bölge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yönünden birbiriyle farklı anlam taşımalarına rağmen halen bazı yetkili ve yazarlarımızca özellikle tampon ve güvenli bölge kavramlarının aynı anlam taşıdığı düşüncesiyle aralarına “veya” kelimesi konularak kullanıldığı görülmektedir.
Tampon Bölge, güvenliğin sağlanması amacıyla iki devlet arasında hudut boyunca askerden arındırılmış bölgedir. Güvenli Bölge, BM’nin uluslararası hukuk çerçevesinde belirli bir bölgede insani yardım amacıyla güvenlik önlemlerinin sağlanmış olduğu bir alandır. Özerk Bölge ise belirli bir alanda yaşayan toplumun dış münasebetler dışındaki tüm diğer alanlarda kendi kendini yönetme şeklidir.
1990’da Irak’ta BM kararıyla inşa edilen Güvenli Bölge adı altında Özerk Kürt Bölgesi oluşturulmuştur. Bugün aynı senaryo Suriye için dizayn edilmektedir. Suriye’de Güvenli Bölge fikri 2011’de Esad rejimine karşı başlayan ayaklanmayla eş zamanlı Uluslararası Batı İttifakının kendince uygun gördüğü Güvenli Bölge oluşturulmasının yanı sıra bir oldubittiyle Türkiye’nin Suriye’de tek başına kara harekatı yapmasına dair talepleri Ankara tarafından TSK’nın yapacağı kara harekatının ancak uluslararası meşru zeminin oluşturulması ve müttefik ülkelerle ortaklaşa yapılmasının uygun olacağı bildirilmiştir.
Daha sonra Ankara’nın arzu ettiği Güvenli Bölge veya Tampon Bölge tesis etme konusundaki arayışları Amerikalılar tarafından sürekli sonuçsuz bırakılmıştır.
Rus uçağının düşürülmesinin ardından stratejik değişimle başlatılan Fırat Kalkanı sonucunda Türkiye Suriye’nin siyasi denkleminin önemli bir oyuncusu konumuna gelebilmiştir.
23-25 Ocak Astana zirvesinin ardından Rusya’nın Suriye için Rus uzmanlar tarafından hazırlanan yeni anayasa taslağında “Özerk Bölge” ve “Suriye Federasyonu” ifadesinin yer alması ile ABD’nin yeni başkanı Trump’ın ayağının tozuyla ABC televizyonuna verdiği demeçte Suriye’de halk için Güvenli Bölge oluşturacağını ifade etmesi farklı yorumlara yol açmıştır.
Bazı siyasi gözlemcilere göre Rusya’yla ABD arasında Suriye konusunda bir gizli ajanda olabileceği yolundadır.
Rusya’nın hem ABD tarafından korunmakta olan Kürt gruplarının, hem de rejimin yanında yer alması ABD’nin Kuzey Suriye tezini desteklemektedir.
Öte yandan İsrail’in istihbarat kaynaklarına yakın Debkafile sitesi, ABD Başkanı Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’le Suriye’de Güvenli Bölge kurulması konusunda anlaştığını ileri sürdü. Aynı sitede yayınlanan haritada; Türkiye’nin Suriye’deki Azez – Cerablus civarında, ABD’nin ülkenin kuzeyindeki Afrin, Kobani gibi Kürt bölgeleriyle İsrail sınırında, Rusya’nın ise Lazkiye ve Tartus üslerini kapsayan Akdeniz kıyılarında garantör olacağı güvenli bölgeler oluşturulacağı görülmektedir.
Astana Zirvesinden sonra Ankara’nın bilgisi dışında ortaya atılan bazı senaryolar dikkat çekicidir. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki koridoru önlemek ve DEAŞ’ı sınırdan uzaklaştırmak için başlattığı Fırat Kalkanı devam ederken özellikle müttefik olduğu ülkelerden beklentisi halen karşılanmamaktadır.
İran açısından durum biraz farklı olsa da Ortadoğu’da neredeyse süper güç gibi davranmaktadır. Hali hazırda İran; Bağdat, Sana, Beyrut, Şam gibi önemli başkentlerde nüfuz sahibidir.
Her ne kadar PYD’nin Astana’ya katılması Ankara tarafından engellendiyse de 20 Şubat’ta Cenevre’de yapılacak toplantıya Suriye Demokratik Güçleri Birliği adı altında katılması muhtemeldir.
Washington Post’ta birkaç gün önce yayınlanan haberde Trump’ın PYD/PKK’lı Rakka Planını rafa kaldırttığı hususuna gelince ya PYD’nin DAEŞ ile baş edemeyeceği görüşü ağırlık kazandı, ya da New York’a davet edilen birbiriyle ihtilaflı olan Kürt grupları arasında barış sağlanamadı veya Türkiye’nin Suriye ile ilgili taleplerinin dikkate alınacağı kanaatindeyim.
Türkiye, ulusal birliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik ciddi tehditlerin ve bekası yönünden kritik bir süreçten geçmektedir. Ankara’nın bu oyunlar karşısında çok dikkatli adımlar atması gerekmektedir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (122)...

Irak güçleri Kerkük Havalimanı'nda kontrolü sağladı

Hits: 17

Kerkük'teki ilerleyişini sürdüren Irak güçlerinin Kerkük Havalimanı'nda da kontrolü sağlad…

Devam...

Kerkük'te son dakika: Irak ordusu Kerkük havalimanını ele geçirdi

Hits: 12

IKBY'nin bağımsızlık referandumunun sonuçlarını iptal etmeyi reddetmesi üzerine Irak ordusu …

Devam...

Tuzhurmatu'da Türkmen milletvekilinin evine hain saldırı

Hits: 11

Selahattin iline bağlı Tuzhurmatu ilçesinin Türkmen milletvekili Niyazi Mimaroğlu'nun evine bug…

Devam...

"200 Kişi ile Çıkarma Yapacağız" Diyen Alperenler, Kerkük'e Ulaştı

Hits: 92

Alperen Ocakları İstanbul İl Başkanı Kürşat Mican, beraberindeki grupla birlikte Türkmen ken…

Devam...

Kerkük'te askeri gerilim devam ediyor

Hits: 25

Irak'ın Kerkük kentinde Peşmerge ve Haşdi Şabi güçleri arasındaki gerginlik devam ederken, y…

Devam...

Irak Genelkurmay Başkan Ganimi: Kerkük ne şekilde olursa olsun geri alınacak

Hits: 17

Irak Savuma Bakan Yardımcısı ve Genel Kurmay Başkanı Osman Al Ganimi DHA muhabirine verdiği r…

Devam...

Türkiye-Amerika Krizi

Hits: 95

Türk Hükümeti ile Amerikan Hükümetleri arasında çıkan vize krizinin asıl nedeni Amerikan’…

Devam...

Kerkük’te Kızılca Kıyamet Kopmak Üzere!

Hits: 34

Türk yurdu Kerkük resmi olarak Bağdat yönetimine bağlı bir kenttir. Ancak peşmerge, 2014 yıl…

Devam...

Pabuç Pahalı!

Hits: 24

2014’ten beri Peşmerge işgali altında olan Türkmen şehri Kerkük çevresinde Irak ordusunun y…

Devam...

Referandumdan Konfederasyona

Hits: 178

Bazıları Barzani’nin referandumdaki inadını anlamakta zorlanıyor. ABD, Türkiye, İran ve B…

Devam...

Yazarn ok okunan

TÜRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 27274

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

BÖLÜNME TARTIŞMALARI

Hits: 25646

1991’de BM kararıyla Güvenli Bölge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bölge…

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TÜRKMENLER

Hits: 25507

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 21569

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve öncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

BAYRAK KRİZİ ARTARAK DEVAM EDİYOR

Hits: 21228

Geçen hafta Kerkük'te yaşananlar yıllardır tasarlanmış projenin son halkasıdır. Kerkük jeo…

Devam...