1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son güncelleme: 2017-04-24
Facebook Twitter Youtube

2003 Yılı Öncesi Türkmen Milli Mücadelesi

Hamza Hamamcıoğlu

Ümit Köprülü

Malumdur darbeyle yönetimi ele geçiren Sosyalist Arap Baas Partisi, 17 Temmuz 1968 de Irak’ta Ahmet Hasan El Bekir’i Cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturttu. 16 Temmuz 1979 da ise, Diktatör Saddam Hüseyin, El Bekir’in görevine son vererek kendi dönemini başlattı.
9 Nisan 2003 te dikta rejimden kurtarmak amacıyla Irak’ı işgal eden ABD, Bağdat’ta Saddam rejimi devrine son vererek, yurdu Baas karşıtı dış güçlerin seçkin Iraklı elemanlarına bıraktı.
Irak’ta büyük siyasi parti ve teşkilatlara dış güçlerin desteği artıkça arttı.
Siyasi parti ve teşkilatların kurduğu askeri güç ve asayiş birimleri, devlet kurumlarından çok iş görmeye başladı. Yurdun her köşesinde gercekleşen süikast, insanları kaçırıp fidye isteme veya acımasızca katledip tenha yerlere bırakma, insanların ev ve iş yerlerini basmalar, alışveriş merkezleri, çayocakları, cadde ve sukakları canlı bomba ve bomba yüklü araçlarla patlatmaların arkasında çoğu zaman onların izi vardı.
Türkmeneli’nin kaderini de bölge kontrolünü eline geçiren Irak Kürdistan Demokrat Partisi ile Irak Kürdistan Yurtseverler Birlği çizmeye başladılar.
Sözün kızacası gitti Arap baskısı ve zulümü .. Geldi beklenmeyen Kürt baksksı ve zulümü.
Peki bu baskı ve zulümlere karşı Türkmenler hiç mi direnmedi?
Başkalarının dediği gibi Türkmenler 2003 yılından sonra mı örgütlenmeye başladılar mı?
Türkmenler Irak Devleti’nin kurulduğu günden bugüne kadar her türlü haksızlık, gözardı, göçe zorlanma, yakalanıp zındanlara atılma, darağacına asılıp veya kurşuna dizilerek katledilme eylemlerine maruz kaldılar. Bölgelerinin demoğrafisi yönetimi eline geçiren güçlerce sürekli istedikleri gibi değiştirildi. Kanayan Türkmen yarası birgün olsun hiç dinmedi.
Peki Irak’ta Türkmenler’in siyasi örgütlenmesi hangi tarihe dayanır ve 2003 ten önce Türkmen Mücadelecileri nasıl ve nerelerde biraraya gelip buluşurlardı?
2003 ten önce şehir içinde diğer milletlerin de olmadığ gibi, Türkmenler’in de izinli siyasi parti ve teşkilatları yoktu. Ancak Türkmenler her dönemde çeşitli yollarla biraraya gelip örgütlenmişlerdir.
- 1960 yılında Genel Merkezi Bağdat’ta açılmış olan Türkmen Kardeşlik Ocağı o dönemde Türkmenler’in en önemli bir siyasi örgütü idi. 1980 yılında dikta rejimin idam ettiği Ocak Başkanı Emekli Albay Abdullah Abdurrahman ve dava yoldaşlarının yönettiği Ocak, bir siyasi partiden daha büyük işler başarmaktaydı. Bu yüzden rejim o liderlerimizi tutukladı, idam etti ve Kardeşlik Ocağını da rejim yanlısı kişilere teslim etti.
- Türkmen Kardeşlik Ocağı’nın Erbil ve Musul kolları, Türkmen Milli Takımı, Kara Altın Takımı ve Savra Spor Kulübü da aynı milli görevi görmektelerdi.
- Şehir, kasaba ve köylerde bulunan birçok çayocağı ve gazinolarda Türkmen mücadelecilerinin toplandığı yerler arasındaydı. Bu yüzden 1959 yılında Türkmenlere yapılan Kerkük Katliamının ilk hedefi çayocağı ve gazınolarımız seçilmişti. Kerkük’te Türkmen mücadelecilerinin buluştuğu en ünlü çayocağı ve gazinolar arasında başta Aslan Yuvası, Musalla, Cirit Meydanı, Mecidiye, Ahmetağa ve Dayı Cuma çayocağı ve gazinolar gelmekteydi.
- Mücadeleci şairler Mustafa Gökkaya ve Mehmet İzzet Hattat gibi birçok dava liderlerinin de işyerleri buluşma ve toplantı mekanlarından idi.
- Gençler ve öğrenciler ise liderlerinden gelen bilgi ve talimatları almak için belirli evlerde toplanırlardı.
- 1970’li yıllarda Kerkük’te açılan Türk Kültür Merkezi de Türkmen mücadeleci gençlerin buluştuğu diğer bir adresti.
- 20. Yüzyılın Yetmişli yıllarının sonlarında kurulmuş olan Türkmen Gizli Kurtuluş Ordusu, bir zamanlar Baas rejimi bireyleri ve güvenlik elamanlarının korkunç hayalleri olmuştu.
- Tabii bunların yanında Türkmen liderlerinin Türkiye, İran ve Suriye’de bulunan siyasi parti ve örgütleri de yok değildi. Ancak onların Türkmeneli’deki unsurlarının faaliyetleri çok kısıtlı idi.

Son olarak kimsenin Türkmenler’in siyasi geçmişleri yoktur demesine hakkının olmadığını söylemek isterim çünkü, Türkmenler’in yaşadığı bölge düm düzdür rejimlerin güvenlik elemanlarından kurtulmak isdeklerinde ne Kürtler gibi sığınacakları dağlar ve dereler vardır ve nede Araplar gibi sığınacakları göl ve bataklıklar.

Ümit Köprülü Yazarın diğer yazıları (71)...

Irak Türkmen Cephesi 22. yaşında

Hits: 10

TKÜUGD Irak Masası tarafından yapılan açıklamada, "24 Nisan 1995 yılında Türkmen şehri Erbil'de kuru…

Devamı...

Hamza Hamamcıoğlu'nun Ardından

Hits: 24

Dertli geldin dünyaya dünyadan dertli gittin Ömrünün bir gününden hayır görmedin Hamza Yine de ne …

Devamı...

Türkmenler haykırdı! Susmayacağız

Hits: 56

Türkmeneli Partisi Genel Başkanı Rıyaz Sarıkahya, yapılan saldırının sorumlusunun Kerkük Valisi Necm…

Devamı...

krizine ilişkin konuştu: Hakları yoktu

Hits: 34

Irak Başbakanı İbadi: Kerkük'te kamu binaları üzerinde bayrak asmaya hakları yoktu. Bunlar, Irak hük…

Devamı...

Arap Hakimiyeti Bitti, Kürt Hakimiyeti mi Başlayacak?

Hits: 44

1921'de başlayan ırkçı Sünni-Arap hakimiyeti, ABD''nin Irak'ı 2003'te işgal etmesiyle sona ermiştir.…

Devamı...

Milli Türkmen Partisi nasıl bu hale geldi?

Hits: 123

Türkmen Siyasi Tarihinin güzide bir Partisi iken Türkmen Siyasi hayatına ilk defa Partileşmeyi getir…

Devamı...

Kerkük'te Türkmeneli Partisi'ne saldırı

Hits: 72

Türkmeneli Partisi Sözcüsü Teymur Beyatlı, Kerkük'te düzenlediği basın toplantısında, kentin güneyba…

Devamı...

Erbil gazetesi 24

Hits: 20

Devamı...

HABİB HÜRMÜZLܒNÜN HATIRALARINDAN BİR YAPRAK

Hits: 69

Bugünlerde okumakta olduğum, Habib Hürmüzlü’nün, Kerkük Vakfınca yayınlanan yeni kitabı “…

Devamı...

Şehit Polisler İçin Anlamlı Çalışma

Hits: 74

Kerkük'te kutsal görevlerini yaparken şehit olan iki Türkmen polis subayının şehit oldukları yerde…

Devamı...

Yazarın çok okunanı

Ölümünün 25. anısında ... Mehmet İzzet Hattat’tan Baas celladlarına direnme dersi

Hits: 15556

Ömürünün 7 yılına mâl olan bir sürede, tutuklanma ve hapis cezasından kaynaklanan gördüğü ağır iş…

Devamı...

Ölümünün ikinci anısında Türk Dünyasının ölümsüz kaybı Sadun Köprülü

Hits: 14934

1. Temmuz 1957'de Türkmeneli kalbi Kerkük'ün Altunköprü kasabasında, Ortayaka'daki ailesinin çamurda…

Devamı...

Ah Temmuz ne kadar da uğursuzsun Türkmen'e

Hits: 13378

Yılın yedinci ayı, TEMMUZ ömrüm boyunca en uğursuz ayım oldu hep.. Her geldiğinde içime bir sıkıntı…

Devamı...

2003 Yılı Öncesi Türkmen Milli Mücadelesi

Hits: 12941

Malumdur darbeyle yönetimi ele geçiren Sosyalist Arap Baas Partisi, 17 Temmuz 1968 de Irak’ta Ahmet …

Devamı...

El Turkmaniyye TV. Muhabiri Başika’daki Türk Gücü Varlığından Rahatsızmış

Hits: 10810

Dün 7 Ocak 2017 NTV Haberde, Irak’ı ziyaret eden Türkiye Başbakanı Sayın Binali Yıldırım’a, Irak Dev…

Devamı...