1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-19
Facebook Twitter Youtube
Yeniler

BÖLـNME TARTIŞMALARI

Dr. Cüneyt MENGÜ

1991’de BM kararıyla Güvenli Bِlge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bِlgesel Yِnetimi (IKBY)’nin hukuksal açıdan tamamen Irak’tan ayrılmamış olsa da oluşturulan ِzerk yapının haiz olduğu bu statü bِlünme ِzelliklerini taşımaktadır.
2014’de DEAŞ’ın kontrolü altına giren bِlgelerin arasındaki Musul’u kurtarma operasyonunun siyasetçiler arasında yarattığı tartışmaların başında Irak’ın Şii, Sünni ve Kürt bِlgeleri olmak üzere üç parçaya bِlüneceği gelmektedir. Şimdi de bu gِrüşün yanı sıra Kuzey Irak’taki yapının da farklı bir biçimde şekilleneceği Kürt gruplar tarafından tartışılmaktadır. Bilindiği gibi 1998’de ABD’nin Dışişleri Bakanı Madeleine Albright yِnetiminde iki ezeli rakip KDP’nin başkanı Barzani ile KYB’nin başkanı Talabani T.C.’nin kırmızı pasaportuyla Washington’da bir araya getirilmişlerdi.
Toplantıda ABD’nin direktifleri doğrultusunda her iki taraf arasında silahlı çatışmanın yaşanmaması, sınır kapılarından ve diğer kaynaklardan elde edilen gelirlerin yarı yarıya paylaşılması, federatif sistemin desteklenmesi, Saddam’ın kışkırtılmaması, 1996’da imzalanan Ankara sürecinin gِz ardı edilmesi gibi konular üzerinde mutabakat sağlanmıştı.
O tarihten beri son 2 yıla kadar her iki parti arasında bazı sorunlar yaşandıysa da Amerika’nın talimatı doğrultusunda birbirlerini idare etmeye çalıştılar. Son zamanlarda bِlgenin karşılaştığı ekonomik sorunların zirveye tırmanmasının yanı sıra ana kriz ise IKBY’nin Başkanlık meselesi olmuştur.
KDP yetkilileri Başkanlık süresi dolan Mesut Barzani’nin gِrevinin 2 yıl daha uzatılmasını isterken KYB ve Değişim Partisi bu ِneriye karşı çıkmaktadırlar. Bu yüzden 6 aydan beri IKBY parlamentosu toplanamıyor. İran’a yakınlığıyla bilinen KYB idaresi, KDP tutumunda ısrarcı olduğu takdirde Süleymaniye’nin IKBY’den ayrılacağını ve Kerkük, Hanekin ve Halepçe’den oluşan kentlerle ikinci bir Kürt bِlgesi ilan etmeye hazır olduklarını ileri sürmektedirler. Bu proje de İran yanlısı Bağdat’tan da destek gِrmektedir.
Bu bağlamda, KYB’nin üst düzey sorumlusu olan Kerkük valisi Necmettin Kerim, Musul’da DEAŞ’la olan mücadelenin sona ermesiyle Irak Kürdistan Bِlgesinde ikinci bir bِlgenin ilan edileceğiyle ilgili çalışmaların tamamlandığını belirterek Barzani ya bu defactoyu kabul edecek ya da 90’larda olduğu gibi bir çatışmayı gِze alacaktır demiştir.
Irak anayasasına gِre; bir veya iki vilayet talebi doğrultusunda %51 referandum sonucunda bِlge statüsüne geçebilecektir.
Öte yandan KDP’nin Erbil’den sonraki ikinci kenti olan Duhok’ta Amerikalıların düzenledikleri “Irak Kürdistan Bِlgesi” başlığı altındaki konferansa İsrail, Irak, Arap ve Batılı ülkelerden ِnemli şahsiyetler katılmıştır. İsrail heyetinde yer alan Ofra Bengo tebliğinde ‘’hali hazırda Irak ve Türkiye’nin içinde bulundukları durum Kürdistan bِlgesinin Irak’tan ayrılmasını engellemeye yetmeyecektir’’ yer almıştır. Bengo ayrıca İran konusuna hiç değinmeden şu anda durumun tamamen müsait olduğunu da sِzlerine eklemiştir.
Bِlgeden alınan bilgilere gِre, İsrail vatandaşları ister Kuzey Irak ister Irak’a farklı pasaportlarla giriş yapmaktadırlar. Daha ِnce birçok İsrailli gazetecinin bِlgeyle ilgili enteresan raporlar yayınladığı da gِrülmektedir.
Kuzey Irak ve Kürt bِlgesi arasında petrol sorunları devam etmekte, bütçelerinin de durumu ortadadır.
Muharrem Sarıkaya’nın 23 Aralık tarihinde Habertürk’te yayınlanan yazısında IKBY’den Suriye’ye hemen hemen her gün geçiş yapan 60 ile 100 tırla nelerin taşındığına ilişkin şüphe de belirtilmektedir. Gıda ile birlikte ağır silahların da PYD’ye taşındığının altı çiziliyor.
Neticede, kimin eli kimin cebinde belli değil. Dikkat edilirse her iki proje de farklı boyutlar taşımakta, yoksa ABD hem Barzani hem de Talabani’ye ِzel bir mesaj mı iletmek istemektedir.

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (137)...

Başbakan İbadi'den Kerkük açıklaması

Hits: 47

Irak Başbakanı İbadi, Kerkük'ün kontrol altına alınmasının yıl dönümüne ilişkin, “16…

Devam...

Irak Türkleri Konyaaltı Uluslararası Festivali'ne renk kattı!

Hits: 67

12 ülkenin katıldığı Konyaaltı Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali'ne, birbirinden renkl…

Devam...

1 Ekim’de Irak Medya Ağı ( İMN ) tarafından ( Kerkük Sabahı) haftalık gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

Hits: 42

Türkmen okuyucunun ellerinde bulunan Kerkük Sabahı’nın sözü var. Irak Medya Ağı tarafında…

Devam...

Kerkük sabahi 3

Hits: 8

Devam...

Kerkük sabahi 2

Hits: 8

Devam...

Kerkük Sabahi 1

Hits: 9

Devam...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 35

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 51

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 15

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 82

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38807

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36908

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33949

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29883

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28999

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...