1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-21
Facebook Twitter Youtube

BÖLـNME TARTIŞMALARI

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Dr. Cüneyt MENGÜ

1991’de BM kararıyla Güvenli Bِlge adı altında Irak’ın kuzeyinde kurulan Irak Kürt Bِlgesel Yِnetimi (IKBY)’nin hukuksal açıdan tamamen Irak’tan ayrılmamış olsa da oluşturulan ِzerk yapının haiz olduğu bu statü bِlünme ِzelliklerini taşımaktadır.
2014’de DEAŞ’ın kontrolü altına giren bِlgelerin arasındaki Musul’u kurtarma operasyonunun siyasetçiler arasında yarattığı tartışmaların başında Irak’ın Şii, Sünni ve Kürt bِlgeleri olmak üzere üç parçaya bِlüneceği gelmektedir. Şimdi de bu gِrüşün yanı sıra Kuzey Irak’taki yapının da farklı bir biçimde şekilleneceği Kürt gruplar tarafından tartışılmaktadır. Bilindiği gibi 1998’de ABD’nin Dışişleri Bakanı Madeleine Albright yِnetiminde iki ezeli rakip KDP’nin başkanı Barzani ile KYB’nin başkanı Talabani T.C.’nin kırmızı pasaportuyla Washington’da bir araya getirilmişlerdi.
Toplantıda ABD’nin direktifleri doğrultusunda her iki taraf arasında silahlı çatışmanın yaşanmaması, sınır kapılarından ve diğer kaynaklardan elde edilen gelirlerin yarı yarıya paylaşılması, federatif sistemin desteklenmesi, Saddam’ın kışkırtılmaması, 1996’da imzalanan Ankara sürecinin gِz ardı edilmesi gibi konular üzerinde mutabakat sağlanmıştı.
O tarihten beri son 2 yıla kadar her iki parti arasında bazı sorunlar yaşandıysa da Amerika’nın talimatı doğrultusunda birbirlerini idare etmeye çalıştılar. Son zamanlarda bِlgenin karşılaştığı ekonomik sorunların zirveye tırmanmasının yanı sıra ana kriz ise IKBY’nin Başkanlık meselesi olmuştur.
KDP yetkilileri Başkanlık süresi dolan Mesut Barzani’nin gِrevinin 2 yıl daha uzatılmasını isterken KYB ve Değişim Partisi bu ِneriye karşı çıkmaktadırlar. Bu yüzden 6 aydan beri IKBY parlamentosu toplanamıyor. İran’a yakınlığıyla bilinen KYB idaresi, KDP tutumunda ısrarcı olduğu takdirde Süleymaniye’nin IKBY’den ayrılacağını ve Kerkük, Hanekin ve Halepçe’den oluşan kentlerle ikinci bir Kürt bِlgesi ilan etmeye hazır olduklarını ileri sürmektedirler. Bu proje de İran yanlısı Bağdat’tan da destek gِrmektedir.
Bu bağlamda, KYB’nin üst düzey sorumlusu olan Kerkük valisi Necmettin Kerim, Musul’da DEAŞ’la olan mücadelenin sona ermesiyle Irak Kürdistan Bِlgesinde ikinci bir bِlgenin ilan edileceğiyle ilgili çalışmaların tamamlandığını belirterek Barzani ya bu defactoyu kabul edecek ya da 90’larda olduğu gibi bir çatışmayı gِze alacaktır demiştir.
Irak anayasasına gِre; bir veya iki vilayet talebi doğrultusunda %51 referandum sonucunda bِlge statüsüne geçebilecektir.
Öte yandan KDP’nin Erbil’den sonraki ikinci kenti olan Duhok’ta Amerikalıların düzenledikleri “Irak Kürdistan Bِlgesi” başlığı altındaki konferansa İsrail, Irak, Arap ve Batılı ülkelerden ِnemli şahsiyetler katılmıştır. İsrail heyetinde yer alan Ofra Bengo tebliğinde ‘’hali hazırda Irak ve Türkiye’nin içinde bulundukları durum Kürdistan bِlgesinin Irak’tan ayrılmasını engellemeye yetmeyecektir’’ yer almıştır. Bengo ayrıca İran konusuna hiç değinmeden şu anda durumun tamamen müsait olduğunu da sِzlerine eklemiştir.
Bِlgeden alınan bilgilere gِre, İsrail vatandaşları ister Kuzey Irak ister Irak’a farklı pasaportlarla giriş yapmaktadırlar. Daha ِnce birçok İsrailli gazetecinin bِlgeyle ilgili enteresan raporlar yayınladığı da gِrülmektedir.
Kuzey Irak ve Kürt bِlgesi arasında petrol sorunları devam etmekte, bütçelerinin de durumu ortadadır.
Muharrem Sarıkaya’nın 23 Aralık tarihinde Habertürk’te yayınlanan yazısında IKBY’den Suriye’ye hemen hemen her gün geçiş yapan 60 ile 100 tırla nelerin taşındığına ilişkin şüphe de belirtilmektedir. Gıda ile birlikte ağır silahların da PYD’ye taşındığının altı çiziliyor.
Neticede, kimin eli kimin cebinde belli değil. Dikkat edilirse her iki proje de farklı boyutlar taşımakta, yoksa ABD hem Barzani hem de Talabani’ye ِzel bir mesaj mı iletmek istemektedir.

Dr. Cüneyt MENGÜ Yazarn dier yazlar (132)...

ITC Başkanı Erşet Salihi Türkmen Halkını Kutladı

Hits: 13

Türkmenler, "Anayasa Mahkemesinin seçim sonuçlarının elle sayılması kararını doğru bulmas…

Devam...

Türkmenlerin Demokratik Zaferi

Hits: 28

Dünyanın bir çarpışma alanı olduğunu kabul etmek ve ona göre sürekli çarpışmaya hazır b…

Devam...

DİRİLİŞTEN DİRENİŞE KERKÜK

Hits: 60

¨Hayırlı¨ Referandum ¨Öfkeyle kalkan zararla oturur¨, ¨Yanlış hesap Bağdat’tan döner…

Devam...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 8

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 85

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 48

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 43

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 11

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 58

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 42

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38341

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 35900

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 31855

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29077

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28101

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...