1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-09-18
Facebook Twitter Youtube

Musul'u Konuşurken Kerkük'ü Yazmak

Mahir Nakip

Kerkük’ü Unutmuştuk

10 Nisan 2003 tarihinde ABD’nin himayesinde Kürt Peşmergeleri Kerkük’e girdiğinde büyük gürültüler koparmıştık. Devrin Dışişleri Bakanı Sayın Abdullah Gül doğrudan ABD Dışişleri Bakanı Paul ile gِrüşerek Peşmergelerin çekilmesini istemişti. O da birkaç gün içerisinde çekileceklerinin sِzünü vermişti. Bugüne kadar çekilmedikleri gibi takriben 700 bine yakın Kürt’ü getirip şehre yerleştirdiler ve şehrin demografik yapısı değiştirildi. 2003 ِncesi şehrin %40’ını Türkmenler oluştururken bu çarpık demografik yapıyla seçime gidildi, Kürtler 8, Araplar ve Türkmenler sadece ikişer milletvekili çıkarabildiler. Yani bir zorbalık emri vaki doğurdu ve herkes de bugün bu oldu-bittiyi kabul etmiştir.



Irak Anayasası’nın 140. Maddesine gِre 2007 yılının sonunda kadar Kerkük’ün kaderi belli olacaktı ama olmadı ve sürüncemeye girdi. Maliki, Kerkük’le çok ilgilendi ve Kürtlere kaptırılmaması için uğraştı. Türkmenler de Kerkük’te birkaç iyi mevki elde ettiler; mesela İl Meclis Başkanlığı, Mahalli Meclis Başkanlığı, Milli Eğitim Müdürlüğü ve birkaç güvenlik kurumu bunların arasındaydı. Ama DAEŞ’in Irak’a girmesi ile İbadi’nin hükümeti kurması aynı zamana denk geldi ve Kerkük meselesini adete Kürtlere bıraktı. Nitekim Türkmenler bütün bu makamları kaybettiler. Bu da yetmedi. DAEŞ Havice İlçesi’ne yerleşince Türkmenler de kendilerini müdafaa etmek için silahlanmak istedi ama ne merkezi hükümet ne de Kürtler buna izin verdi. Yani Kerkük’te Türkmenler Kürt Peşmergelerine muhtaç hale getirildiler ve onların insafına terkedildiler.



Nedir Bu Havice?

Kraliyet zamanında Kerkük’ü Araplaştırma amacıyla yapay olarak kurulmuş bir ilçedir. Saddam zamanında alanı o kadar genişletildi ki bugün Kerkük’ün %40 topraklarını ihtiva ediyr. Büyük bir zirai alan ve kalabalık bir Sünni Arap nüfusu ve tabi ki çoğu da eski Baas Partili. Bunların ِnemli bir kesimi DEAŞ’le işbirliği yaparak bu terِr ِrgütünün kolayca şehirde yerleşmesine sebep oldu. Avice halkının ِnemli bir kısmının Saddam zamanında Kerkük’te evleri bulunurdu. Bu evler genelde şehrin Güneybatısı tarafında olup, Türkmen mahalleleri ile yan yanadır. Bu evler adeta birer uyuyan hücre vazifesi gِrerek DEAŞ saldırılarını şehir halkına yِneltti. Türkmenlerin silahsız olmaları kolay hedef olmalarına sebep olmuştur.



Irak Türkmen Cephesi Başkanı Erşat Salihi ve onun yardımcısı Hasan Turan defalarca Arap televizyonlarına çıkararak Musul’dan ِnce Havice’nin kurtarılması gerektiğini sِylemişlerdir. Çünkü Irak Ordusu Bağdat civarlarından gelip Musul’a gitmek için Kuzeye yِnelmek zorundadır. Peşmergeler de siyasi olarak iki bِlünmüş olup, KYB’li Peşmergeler Kerkük ve güneyinde, KDP Peşmergeleri de Erbil’in Kuzeyinde faaliyet gِstermektedir. Bu da Havice’nin başı boş kalmasına sebep olmuştur.



Kerkük ve Türkmenleri Ne Olacak?

Bugün takriben 450 bin Türkmen Kerkük’te yaşamaktadır. Güneye doğru uzanan Tazehurmatu, Tavuk ve Tuzhurmatu şehirleri de birer Türkmen yerleşim bِlgeleri olup Türkmen Haşd Şaabi tarafından DAEŞ’e karşı korunmaktadır. Buralarda aynı zamanda KYB Peşmergeleri de bulunmaktadır. Buralarda Türkmenler devlette iş bulamamakta ve ِzel iş yerleri kapanmaktadır. Bundan dolayı varlıklı kişiler Türkiye’ye gِç etmeyi tercih etmektedir. Bu da demografik yapının Kürtlerden yana değişmesinde sebep oluyor.



Şehir resmen Bağdat’a bağlı olmakla beraber esas Kürtler tarafından yِnetilmektedir. Barzani’ye bağlı az sayıda Peşmerge Kerkük’te bulunmaktadır. Esas şehri kontrol eden KYB Peşmergeleri olup, şehrin güvenliğini tek başlarına sağlamaya çalışıyorlar. Aslında bu bir fedakârlık olarak gِrülmemelidir. Mesele güç gِsterisi meselesidir. Demek ki Kerkük’te ne Bağdat, ne Barzani ne de Türkmenlerin sِzü geçiyor. Tek merci KYB gِrülmektedir. Bu da ister istemez güvenliğin bir sorun olmasına sebep oluyor. Ayrıca PKK ِzellikle KYB tarafından desteklendiği için, DEAŞ’ın Kerkük’e girişini bahane ederek PKK da bugün Kerkük’e girmiş ve resmi bir binada eğitim gِrüyorlar, toplantılar yapıyorlar ve sِzüm ona DEAŞ’la nasıl mücadele edeceklerini planlıyorlar. PKK’nın Kerkük’te yuvalanması, Türkmenler hariç kimseyi rahatsız etmemektedir.



Bu şehir sıradan bir şehir değildir. Türkmenlerin 1000 yıllık tarihi, çok sayıda şairi ve Türk dünyasına yayılan Kerkük türkü ve hoyratlar bu şehirde neşvünema bulmuştur. Bu şehir Irak’ın %40 ve dünyanın %4 petrolünü üretmektedir. Kısacası bu şehrin kaderi ucuz pazarlıklar neticesinde, ya da güçlünün üstünlük sağlaması ile kolay kolay el değiştirmemelidir. Bu şehir uluslararası bir mekanizme ile Arap, Kürt ve Türkmenler üçte bir haklar elde ederek garanti altına alınmalıdır. Şehir şu ve bِlgeye bağlı kalarak değil, ِzel statülü bir şehir olmalı ve petrol gelirlerinin %50’si harbeye dِnen şehrin imarında kullanılmalıdır.



Kerkük, halkıyla, kültürü ile, gelenekleriyle, tarihiyle ve yer altı kaynakları ile zenginliğinin kurbanı olmamalıdır. Kerkük’ün geleceğinden Irak yِnetimi kadar Türkiye de sorumludur.

Mahir Nakip Yazarn dier yazlar (50)...

Barzani ve Talabani'den Kerkük planı

Hits: 32

Türkmen Cephesi Kerkük Teşkilat Sorumlusu Mehmet Seman Ağaoğlu, ABD-Peşmerge ortaklığıyla y…

Devam...

Kardaslik 79

Hits: 1

Devam...

TÜRKMENLERİN ÇÖZÜM BEKLEYEN SORUNLARI

Hits: 62

Türkiye’de yaşayan Türkmenler arasında birliği, sosyal ve siyasal dayanışmayı pekiştirmek…

Devam...

"Kerkük konusunda hiç kimse ile pazarlığa oturmayacağız"

Hits: 81

Birleşmiş Milletler Bağdat Temsilcisi Yan Kobiş ile bir araya gelen Irak Türkmen Cephesi Genel …

Devam...

Türkmenlerden Basra'ya 108 ton içme suyu yardımı

Hits: 49

Kerkük'te Irak Türkmen Cephesi tarafından başlatılan yardım kampanyası kapsamında, içme suy…

Devam...

Kurtulus dergisi 143

Hits: 25

Devam...

Türkmen İstişare Toplantısı Yapıldı.

Hits: 146

Ankara’da faaliyet gösteren Türkmen Sivil Toplum Kuruluşları 2 Eylül 2018 tarihinde bölgedek…

Devam...

Türkmenler küçük ordu kurdu

Hits: 103

Kerkük’ün Haşdi Şabi destekli Irak ordusu tarafından Kürtlerden alınması sonrasında, kent…

Devam...

Irak Meclis'inde "Türkmen Grubu" kuruldu

Hits: 124

Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Erşat Salihi'nin Meclis binasında yaptığı basın to…

Devam...

Irak Başbakanı Haydar el-İbadi: Halkımızın çıkarını İran için riske atamayız

Hits: 57

Irak'ta hükümet kurmak için meclis büyük grubunun kurulmasına değinen İbadi, lideri olduğu …

Devam...

Yazarn ok okunan

Kerkük ـzerinden Türkiye’ye Mesaj Var

Hits: 34502

Yıllardır Kerkük’te valilik yapan Amerikan vatandaşı Necmettin Kerim durup dururken Bir karar…

Devam...

Türkiye’nin Irak Politikasındaki Hataları

Hits: 30319

Geçmiş, Geleceği Belirler... Önceki yazılarımızda 1 Mart Tezkeresi’nin doğurduğu olumsuz…

Devam...

TـRKMENLERİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’I ZİYARETİNDEN YANSIMALAR

Hits: 29261

İşin Gelişimi Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ERDOĞAN, Irak Türkmen siyasetçilerini Ank…

Devam...

Türkmeneli’nden.. Türk’ün dilinden BİLGE VE BİLGİN KİŞİ ATA TERZİBAŞI

Hits: 25285

Eski Türklerde üç kutlu şahsiyet gِze çarpar: Han (Kağan), Şaman, Bilge. Han, devleti yِnet…

Devam...

HAŞD ŞAABİ VE TـRKMENLER

Hits: 24747

ABD, ordusu ile bir ülkeye girip başarı ile çıktığı hiç bir ülke yoktur; Vietnam’dan yen…

Devam...