1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-05-26
Facebook Twitter Youtube

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

T├╝rkmen Koordinasyon Kurulu ilk Toplant─▒s─▒n─▒ Ba─čdatta ger├žekle┼čtirdi

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─▒lan Musul operasyonu, ABDÔÇÖnin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde birka├ž g├╝n ├Ânce devreye girdi. DAE┼× hikayesi ile b├Âlgede T├╝rkiyeÔÇÖnin kabullenemeyece─či farkl─▒ durumlar─▒n yarat─▒lmas─▒ ve me┼čhur Musul-Kerk├╝k meselesinden kaynaklanan tarihsel kayg─▒ sebebiyle hava harekat─▒ gibi baz─▒ d├╝zeltmeler yap─▒lsa da T├╝rkiye, koalisyon d─▒┼č─▒nda tutulmu┼čtur.
T├╝rkiye her ne kadar 1926ÔÇÖdan g├╝n├╝m├╝ze kadar ne Irak ne de Suriye topraklar─▒nda g├Âz├╝ olmad─▒─č─▒ y├Ân├╝nde a├ž─▒klamalarda bulunmu┼č olsa da MusulÔÇÖdan ne zaman s├Âz edilse Irakl─▒lar ba┼čta olmak ├╝zere d├╝nyada 1923ÔÇÖden beri sanki T├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝ i┼čgal edecekmi┼č gibi devam eden kayg─▒ bir ─░ngiliz miras─▒ olarak zihinlere yerle┼čmi┼čtir.
Bu kayg─▒, 2003ÔÇÖde 1 Mart tezkeresinde ya┼čand─▒─č─▒ gibi halen de Musul operasyonunda da devam etmektedir. Ankara, Musul operasyonu yap─▒lmadan ├Ânce senaryoyu okumu┼č olsa gerek ki ilk defa resmi a─č─▒zdan (Cumhurba┼čkan─▒ taraf─▒ndan) Lozan ve Misak-─▒ Milliden s├Âz edilmi┼č, Lozan zafer mi hezimet mi yorumlar─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r.
├ľncelikle Musul, LozanÔÇÖda daha g├Âr├╝┼čmeler ba┼člamadan 31 Ekim 1918ÔÇÖde imzalanan Mondros M├╝tarekesinin ard─▒ndan ─░ngilizler taraf─▒ndan i┼čgal edilmi┼čtir. Musul meselesi, Lozan g├Âr├╝┼čmelerinde ├ž─▒kmaz bir hal ald─▒─č─▒ i├žin konferans program─▒n─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒ld─▒ ve antla┼čman─▒n 3. Maddesinin 2. F─▒kras─▒nda ÔÇśÔÇÖMusul meselesi T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda 9 ay i├žerisinde yap─▒lacak g├Âr├╝┼čmelerde sonuca var─▒lamad─▒─č─▒ takdirde Milletler Cemiyeti Meclisine g├Ât├╝r├╝lecektirÔÇÖÔÇÖ h├╝km├╝ yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľte yandan T├╝rk heyetinin ─▒srarlar─▒ sonucunda antla┼čman─▒n 16. Maddesinde ├Ânlem al─▒nmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.
Lozan Antla┼čmas─▒n─▒n 16. Maddesiyle ilgili farkl─▒ yorumlar yap─▒lmaktad─▒r. 16. Maddede, ÔÇťT├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝k topraklar─▒ ├╝zerindeki egemenli─činden vazge├žmi┼č olsa da bu topraklar─▒n gelece─či ilgililerce d├╝zenlenmi┼č veya d├╝zenlenecektirÔÇŁ h├╝km├╝ne istinaden baz─▒ g├Âr├╝┼člere g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖnin onay─▒ olmadan Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n stat├╝s├╝ de─či┼čtirilemez. Di─čer bir g├Âr├╝┼č ise Dan─▒┼čtay ├╝yesi Sn. Ali Karamahmut 19 Eyl├╝l 2014 tarihli makalesinde ÔÇśÔÇÖT├╝rkiyeÔÇÖnin K─▒br─▒s sorunundan haberdar olmad─▒─č─▒ 1950ÔÇÖli y─▒llarda zor ┼čartlarda kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan ─░ngiltereÔÇÖnin Lozan 16. Maddesine dayanarak T├╝rkiyeÔÇÖyi K─▒br─▒s meselesinin i├žine ├žekti─čiÔÇÖÔÇÖ yer almaktad─▒r. S├Âz konusu yazara g├Âre ayn─▒ hukuki zemin Musul, Kerk├╝k ve IrakÔÇÖ─▒n kuzeyi i├žin de mevcuttur. Yani T├╝rkiye ile s─▒n─▒r─▒ olan b├Âlgelerde yeni devletler, stat├╝ler ortaya ├ž─▒kamaz.
Lozan g├Âr├╝┼čmelerinin en tart─▒┼čmal─▒ ve heyecanl─▒ b├Âl├╝m├╝n├╝ Musul-Kerk├╝k meselesi te┼čkil etmi┼čtir. T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda yap─▒lan g├Âr├╝┼čmelerde her iki taraf─▒n birbirlerine alenen veya ├╝st├╝ kapal─▒ sava┼č tehdidinde bulunmalar─▒na ra─čmen do─čabilecek bir sava┼č─▒ her ikisi de g├Âze alamam─▒┼člard─▒r. Zaman zaman konferansta ┼čiddetli tart─▒┼čmalar meydana gelmi┼č ve hatta g├Âr├╝┼čmeler birka├ž defa kesintiye u─čram─▒┼čt─▒r. B├Âylece ge├žen s├╝re i├žinde yap─▒lan masa oyunlar─▒ ve politik manevralar sonucunda Musul, 5 Haziran 1926ÔÇÖda ─░ngilizlere terk edilmi┼čtir. LozanÔÇÖda T├╝rkiye ekonomik ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ elde etmi┼č ve cumhuriyetin kurulu┼čunu uluslararas─▒ alanda tescil edilmi┼čtir. Kim ne derse desin Lozan zafer de─čilse kesinlikle hezimet de─čildir.
Halen devam etmekte olan Musul operasyonuna gelince AnkaraÔÇÖn─▒n sert duru┼ču ve tutumu b├Âlgede cereyan eden olaylar ve oyunlar ├╝zerinde etkili olmaktad─▒r.
DAE┼× militanlar─▒, Musul civar─▒ndaki k├Âyleri direnmeden peyderpey terk etmektedir. Ancak, d├╝n HavinceÔÇÖde konu┼članan DAE┼× militanlar─▒n─▒n Kerk├╝kÔÇÖe sald─▒r─▒da bulunmalar─▒ MusulÔÇÖda meydana gelebilecek direni┼čin i┼čaretidir. ┼×ayet DAE┼× ka├ž─▒┼člar─▒ hareketin merkezi MusulÔÇÖda devam ederse en b├╝y├╝k insani trajedi TelaferÔÇÖde ya┼čanacakt─▒r. G├Â├žler ba┼člad─▒ bile. Di─čer taraftan MusulÔÇÖun bat─▒s─▒nda yer alan SincarÔÇÖda PKKÔÇÖn─▒n defacto durumu ve Kerk├╝kÔÇÖe keskin ni┼čanc─▒lar g├Ândermesi d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝d├╝r.
Yap─▒lan bu oyunlar T├╝rkmenlerin ba┼č─▒na patlayabilir.

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (110)...

R─▒yaz Sar─▒kahya: Pe┼čmerge hareketi yanl─▒┼č─▒ndan geri d├Ânmeli

Hits: 35

Irak'ta T├╝rkmeneli Partisi Genel Ba┼čkan─▒ Sar─▒kahaya, yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada, "─░nat├ž─▒, dikt…

Devamř...

Avrupa T├╝rkmen Federasyonu, ter├Ârle mucadele konferans─▒nda.

Hits: 34

AvrupaÔÇÖda Irak T├╝rkmen Federasyon Ba┼čkan─▒ say─▒n bayan S├╝nd├╝s Abbas say─▒n Fransa B├╝y├╝kel├ž…

Devamř...

T├╝rkmen Koordinasyon Kurulu ilk Toplant─▒s─▒n─▒ Ba─čdatta ger├žekle┼čtirdi

Hits: 38

T├╝rkmen Koordinasyon Kurulu 24 May─▒s 2017 ak┼čam─▒ BM (UNAM─░) nin temsilcisinin Say─▒n ┼×eyh Ta…

Devamř...

ABD'nin Kerk├╝k tela┼č─▒

Hits: 58

Sal─▒ g├╝n├╝ ABD Senatosunda d├╝zenlenen bir oturumda konu┼čan, ABD Savunma ─░stihbarat Ajans─▒ (DIA…

Devamř...

Tarih Tekerr├╝r Etmesin (Bir Anekdot)

Hits: 39

Tarihin en ├žirkin ve kirli sava┼člar─▒ndan biri ┼č├╝phesiz ge├žen y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒nda eski yugo…

Devamř...

SAL─░H─░: ┼×ehit Yarbay Mustafa Amirli gibi kahramanlar─▒ kaybettik.

Hits: 23

Irak T├╝rkmen Cephesi Genel Ba┼čkan─▒ Er┼čet Salihi,Tuzhurmatu Emniyet M├╝d├╝r├╝ Yarbay Mustafa Amir…

Devamř...

Er┼čat H├╝rm├╝zl├╝: T├╝rkmenler olarak bu topraklar─▒ b─▒rakmam─▒z m├╝mk├╝n de─čil

Hits: 259

11'inci Cumhurba┼čkan─▒ G├╝l'├╝n Ortado─ču dan─▒┼čman─▒ H├╝rm├╝zl├╝, "T├╝rkmenler hi├žbir zaman mezh…

Devamř...

T├╝rkmenler, Kerk├╝k yerel y├Ânetiminin de─či┼čtirilmesini istiyor

Hits: 39

T├╝rkmeneli Partisi Ba┼čkan─▒ Sar─▒kahya, "─░nat├ž─▒, diktat├Âr ve tekel bir y├Ânetim olan Kerk├╝k…

Devamř...

T├ťRKMEN DEKLARASYONU

Hits: 190

Kerk├╝kÔÇÖte K├╝rt bayra─č─▒n─▒n as─▒lmas─▒yla ba┼člayan krizin ard─▒ndan T├╝rkmen toplumunda ya┼čan…

Devamř...

Salihi: T├╝rkmen kurultay─▒n─▒ de─čerlendiriyor (video)

Hits: 44

T├╝rkmeneli TV ye Ba─čdatta ger├žele┼čen T├╝rkmen Kurultay─▒ hakk─▒nda ├žok ├Ânemli a├ž─▒klamalarda …

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 16743

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 15198

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 14474

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 14084

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

FIRAT KALKANI

Hits: 13702

SuriyeÔÇÖde Esad rejimine kar┼č─▒ 2011ÔÇÖde ba┼člayan ayaklanmayla ilgili olarak T├╝rkiyeÔÇÖnin e┼č …

Devamř...