1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-07-20
Facebook Twitter Youtube

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

T├╝rkmen Koordinasyon Kurulu (TKK) Be┼čnc ola─čan Toplant─▒s─▒ Bildirisi

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─▒lan Musul operasyonu, ABDÔÇÖnin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde birka├ž g├╝n ├Ânce devreye girdi. DAE┼× hikayesi ile b├Âlgede T├╝rkiyeÔÇÖnin kabullenemeyece─či farkl─▒ durumlar─▒n yarat─▒lmas─▒ ve me┼čhur Musul-Kerk├╝k meselesinden kaynaklanan tarihsel kayg─▒ sebebiyle hava harekat─▒ gibi baz─▒ d├╝zeltmeler yap─▒lsa da T├╝rkiye, koalisyon d─▒┼č─▒nda tutulmu┼čtur.
T├╝rkiye her ne kadar 1926ÔÇÖdan g├╝n├╝m├╝ze kadar ne Irak ne de Suriye topraklar─▒nda g├Âz├╝ olmad─▒─č─▒ y├Ân├╝nde a├ž─▒klamalarda bulunmu┼č olsa da MusulÔÇÖdan ne zaman s├Âz edilse Irakl─▒lar ba┼čta olmak ├╝zere d├╝nyada 1923ÔÇÖden beri sanki T├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝ i┼čgal edecekmi┼č gibi devam eden kayg─▒ bir ─░ngiliz miras─▒ olarak zihinlere yerle┼čmi┼čtir.
Bu kayg─▒, 2003ÔÇÖde 1 Mart tezkeresinde ya┼čand─▒─č─▒ gibi halen de Musul operasyonunda da devam etmektedir. Ankara, Musul operasyonu yap─▒lmadan ├Ânce senaryoyu okumu┼č olsa gerek ki ilk defa resmi a─č─▒zdan (Cumhurba┼čkan─▒ taraf─▒ndan) Lozan ve Misak-─▒ Milliden s├Âz edilmi┼č, Lozan zafer mi hezimet mi yorumlar─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r.
├ľncelikle Musul, LozanÔÇÖda daha g├Âr├╝┼čmeler ba┼člamadan 31 Ekim 1918ÔÇÖde imzalanan Mondros M├╝tarekesinin ard─▒ndan ─░ngilizler taraf─▒ndan i┼čgal edilmi┼čtir. Musul meselesi, Lozan g├Âr├╝┼čmelerinde ├ž─▒kmaz bir hal ald─▒─č─▒ i├žin konferans program─▒n─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒ld─▒ ve antla┼čman─▒n 3. Maddesinin 2. F─▒kras─▒nda ÔÇśÔÇÖMusul meselesi T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda 9 ay i├žerisinde yap─▒lacak g├Âr├╝┼čmelerde sonuca var─▒lamad─▒─č─▒ takdirde Milletler Cemiyeti Meclisine g├Ât├╝r├╝lecektirÔÇÖÔÇÖ h├╝km├╝ yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľte yandan T├╝rk heyetinin ─▒srarlar─▒ sonucunda antla┼čman─▒n 16. Maddesinde ├Ânlem al─▒nmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.
Lozan Antla┼čmas─▒n─▒n 16. Maddesiyle ilgili farkl─▒ yorumlar yap─▒lmaktad─▒r. 16. Maddede, ÔÇťT├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝k topraklar─▒ ├╝zerindeki egemenli─činden vazge├žmi┼č olsa da bu topraklar─▒n gelece─či ilgililerce d├╝zenlenmi┼č veya d├╝zenlenecektirÔÇŁ h├╝km├╝ne istinaden baz─▒ g├Âr├╝┼člere g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖnin onay─▒ olmadan Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n stat├╝s├╝ de─či┼čtirilemez. Di─čer bir g├Âr├╝┼č ise Dan─▒┼čtay ├╝yesi Sn. Ali Karamahmut 19 Eyl├╝l 2014 tarihli makalesinde ÔÇśÔÇÖT├╝rkiyeÔÇÖnin K─▒br─▒s sorunundan haberdar olmad─▒─č─▒ 1950ÔÇÖli y─▒llarda zor ┼čartlarda kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan ─░ngiltereÔÇÖnin Lozan 16. Maddesine dayanarak T├╝rkiyeÔÇÖyi K─▒br─▒s meselesinin i├žine ├žekti─čiÔÇÖÔÇÖ yer almaktad─▒r. S├Âz konusu yazara g├Âre ayn─▒ hukuki zemin Musul, Kerk├╝k ve IrakÔÇÖ─▒n kuzeyi i├žin de mevcuttur. Yani T├╝rkiye ile s─▒n─▒r─▒ olan b├Âlgelerde yeni devletler, stat├╝ler ortaya ├ž─▒kamaz.
Lozan g├Âr├╝┼čmelerinin en tart─▒┼čmal─▒ ve heyecanl─▒ b├Âl├╝m├╝n├╝ Musul-Kerk├╝k meselesi te┼čkil etmi┼čtir. T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda yap─▒lan g├Âr├╝┼čmelerde her iki taraf─▒n birbirlerine alenen veya ├╝st├╝ kapal─▒ sava┼č tehdidinde bulunmalar─▒na ra─čmen do─čabilecek bir sava┼č─▒ her ikisi de g├Âze alamam─▒┼člard─▒r. Zaman zaman konferansta ┼čiddetli tart─▒┼čmalar meydana gelmi┼č ve hatta g├Âr├╝┼čmeler birka├ž defa kesintiye u─čram─▒┼čt─▒r. B├Âylece ge├žen s├╝re i├žinde yap─▒lan masa oyunlar─▒ ve politik manevralar sonucunda Musul, 5 Haziran 1926ÔÇÖda ─░ngilizlere terk edilmi┼čtir. LozanÔÇÖda T├╝rkiye ekonomik ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ elde etmi┼č ve cumhuriyetin kurulu┼čunu uluslararas─▒ alanda tescil edilmi┼čtir. Kim ne derse desin Lozan zafer de─čilse kesinlikle hezimet de─čildir.
Halen devam etmekte olan Musul operasyonuna gelince AnkaraÔÇÖn─▒n sert duru┼ču ve tutumu b├Âlgede cereyan eden olaylar ve oyunlar ├╝zerinde etkili olmaktad─▒r.
DAE┼× militanlar─▒, Musul civar─▒ndaki k├Âyleri direnmeden peyderpey terk etmektedir. Ancak, d├╝n HavinceÔÇÖde konu┼članan DAE┼× militanlar─▒n─▒n Kerk├╝kÔÇÖe sald─▒r─▒da bulunmalar─▒ MusulÔÇÖda meydana gelebilecek direni┼čin i┼čaretidir. ┼×ayet DAE┼× ka├ž─▒┼člar─▒ hareketin merkezi MusulÔÇÖda devam ederse en b├╝y├╝k insani trajedi TelaferÔÇÖde ya┼čanacakt─▒r. G├Â├žler ba┼člad─▒ bile. Di─čer taraftan MusulÔÇÖun bat─▒s─▒nda yer alan SincarÔÇÖda PKKÔÇÖn─▒n defacto durumu ve Kerk├╝kÔÇÖe keskin ni┼čanc─▒lar g├Ândermesi d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝d├╝r.
Yap─▒lan bu oyunlar T├╝rkmenlerin ba┼č─▒na patlayabilir.

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (113)...

Kerk├╝k T├╝rkmenlerini sadece Ankara destekliyor

Hits: 38

T├╝rk Birli─či Kurultay─▒ÔÇÖna kat─▒lmak ├╝zere KayseriÔÇÖye gelen Irak Milli T├╝rkmen Partisi (IMT…

Devamř...

Telafer operasyonunda 'Ha┼čdi ┼×abi ve Pe┼čmerge' olmayacak

Hits: 24

Irak'ta Musul kent merkezinin DEA┼×'tan geri al─▒nmas─▒yla birlikte g├Âzler, ├Ârg├╝t├╝n hala elinde …

Devamř...

Kerk├╝k'te T├╝rkmenler silahl─▒ birlik kurmaya ba┼člad─▒

Hits: 39

Kerk├╝k'├╝n DAE┼× sonras─▒ pe┼čmerge taraf─▒ndan i┼čgali neticesinde T├╝rkmenlerin endi┼čeleri her g…

Devamř...

T├╝rkmen Koordinasyon Kurulu (TKK) Be┼čnc ola─čan Toplant─▒s─▒ Bildirisi

Hits: 28

T├╝rkmen Koordinayon Kurulu (TKK) Be┼činci ola─čan Toplant─▒s─▒ Ba─čdata 18/7/2107 Sal─▒ gecesi yap─…

Devamř...

SuriyeÔÇÖde T├╝rkmen ├žocuk olmak Ne demek..!

Hits: 42

├ľlmeden cehenneme kendi g├Âzleriyle tan─▒kl─▒k etmi┼č bir ├žocuk d├╝┼č├╝nelim. Daha annesinin karn─…

Devamř...

Irak T├╝rkmenleri'nden Barzani'ye 'Kerk├╝k' uyar─▒s─▒: Bu i┼č silahl─▒ ├žat─▒┼čma ile biter!

Hits: 55

ÔÇô Bildi─činiz ├╝zere, Barzani, 25 Eyl├╝lÔÇÖde IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde bir referandum d├╝zenleme haz─▒…

Devamř...

İÇİM

Hits: 49

─░├žimin yorgunlu─ču .. Bu yorgunluk ba┼čka beynim ─░lk akla gelen anlam de─čilim! H├╝z├╝n y├╝kl├…

Devamř...

Kerk├╝kl├╝ T├╝rkmenler Ke├ži├Âren'de demokrasi n├Âbetine kat─▒ld─▒lar

Hits: 55

Ke├ži├Âren Belediyesi taraf─▒ndan in┼ča edilen 15 Temmuz ┼×ehitler An─▒t─▒ ├Ân├╝ndeki demokrasi n├Âb…

Devamř...

erbil gazetesi 30

Hits: 18

Devamř...

├çI─×LIK

Hits: 92

Kerk├╝k ├ž─▒─čl─▒─č─▒d─▒r. ge├žmi┼čten kopar deler gelir perde perde y─▒llar─▒ ├žocuk a─člar ÔÇ…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 22564

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 22259

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 21668

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

Hits: 17729

Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─…

Devamř...

FIRAT KALKANI

Hits: 15581

SuriyeÔÇÖde Esad rejimine kar┼č─▒ 2011ÔÇÖde ba┼člayan ayaklanmayla ilgili olarak T├╝rkiyeÔÇÖnin e┼č …

Devamř...