1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-09-21
Facebook Twitter Youtube

LOZAN VE MUSUL OPERASYONU

BARZAN─░ M─░LYONLARCA T├ťRKMEN─░ NEDEN B─░R KA├ç B─░N OLARAK G├ľRMEKTED─░R?

Dr. C├╝neyt Meng├╝


Yakla┼č─▒k bir y─▒ldan fazlad─▒r s├Âz├╝ edilen ve IrakÔÇÖ─▒n i├žinde ve d─▒┼č─▒nda pazarl─▒─č─▒ yap─▒lan Musul operasyonu, ABDÔÇÖnin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde birka├ž g├╝n ├Ânce devreye girdi. DAE┼× hikayesi ile b├Âlgede T├╝rkiyeÔÇÖnin kabullenemeyece─či farkl─▒ durumlar─▒n yarat─▒lmas─▒ ve me┼čhur Musul-Kerk├╝k meselesinden kaynaklanan tarihsel kayg─▒ sebebiyle hava harekat─▒ gibi baz─▒ d├╝zeltmeler yap─▒lsa da T├╝rkiye, koalisyon d─▒┼č─▒nda tutulmu┼čtur.
T├╝rkiye her ne kadar 1926ÔÇÖdan g├╝n├╝m├╝ze kadar ne Irak ne de Suriye topraklar─▒nda g├Âz├╝ olmad─▒─č─▒ y├Ân├╝nde a├ž─▒klamalarda bulunmu┼č olsa da MusulÔÇÖdan ne zaman s├Âz edilse Irakl─▒lar ba┼čta olmak ├╝zere d├╝nyada 1923ÔÇÖden beri sanki T├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝ i┼čgal edecekmi┼č gibi devam eden kayg─▒ bir ─░ngiliz miras─▒ olarak zihinlere yerle┼čmi┼čtir.
Bu kayg─▒, 2003ÔÇÖde 1 Mart tezkeresinde ya┼čand─▒─č─▒ gibi halen de Musul operasyonunda da devam etmektedir. Ankara, Musul operasyonu yap─▒lmadan ├Ânce senaryoyu okumu┼č olsa gerek ki ilk defa resmi a─č─▒zdan (Cumhurba┼čkan─▒ taraf─▒ndan) Lozan ve Misak-─▒ Milliden s├Âz edilmi┼č, Lozan zafer mi hezimet mi yorumlar─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r.
├ľncelikle Musul, LozanÔÇÖda daha g├Âr├╝┼čmeler ba┼člamadan 31 Ekim 1918ÔÇÖde imzalanan Mondros M├╝tarekesinin ard─▒ndan ─░ngilizler taraf─▒ndan i┼čgal edilmi┼čtir. Musul meselesi, Lozan g├Âr├╝┼čmelerinde ├ž─▒kmaz bir hal ald─▒─č─▒ i├žin konferans program─▒n─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒ld─▒ ve antla┼čman─▒n 3. Maddesinin 2. F─▒kras─▒nda ÔÇśÔÇÖMusul meselesi T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda 9 ay i├žerisinde yap─▒lacak g├Âr├╝┼čmelerde sonuca var─▒lamad─▒─č─▒ takdirde Milletler Cemiyeti Meclisine g├Ât├╝r├╝lecektirÔÇÖÔÇÖ h├╝km├╝ yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľte yandan T├╝rk heyetinin ─▒srarlar─▒ sonucunda antla┼čman─▒n 16. Maddesinde ├Ânlem al─▒nmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.
Lozan Antla┼čmas─▒n─▒n 16. Maddesiyle ilgili farkl─▒ yorumlar yap─▒lmaktad─▒r. 16. Maddede, ÔÇťT├╝rkiye, Musul ve Kerk├╝k topraklar─▒ ├╝zerindeki egemenli─činden vazge├žmi┼č olsa da bu topraklar─▒n gelece─či ilgililerce d├╝zenlenmi┼č veya d├╝zenlenecektirÔÇŁ h├╝km├╝ne istinaden baz─▒ g├Âr├╝┼člere g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖnin onay─▒ olmadan Musul ve Kerk├╝kÔÇÖ├╝n stat├╝s├╝ de─či┼čtirilemez. Di─čer bir g├Âr├╝┼č ise Dan─▒┼čtay ├╝yesi Sn. Ali Karamahmut 19 Eyl├╝l 2014 tarihli makalesinde ÔÇśÔÇÖT├╝rkiyeÔÇÖnin K─▒br─▒s sorunundan haberdar olmad─▒─č─▒ 1950ÔÇÖli y─▒llarda zor ┼čartlarda kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan ─░ngiltereÔÇÖnin Lozan 16. Maddesine dayanarak T├╝rkiyeÔÇÖyi K─▒br─▒s meselesinin i├žine ├žekti─čiÔÇÖÔÇÖ yer almaktad─▒r. S├Âz konusu yazara g├Âre ayn─▒ hukuki zemin Musul, Kerk├╝k ve IrakÔÇÖ─▒n kuzeyi i├žin de mevcuttur. Yani T├╝rkiye ile s─▒n─▒r─▒ olan b├Âlgelerde yeni devletler, stat├╝ler ortaya ├ž─▒kamaz.
Lozan g├Âr├╝┼čmelerinin en tart─▒┼čmal─▒ ve heyecanl─▒ b├Âl├╝m├╝n├╝ Musul-Kerk├╝k meselesi te┼čkil etmi┼čtir. T├╝rkiye ile ─░ngiltere aras─▒nda yap─▒lan g├Âr├╝┼čmelerde her iki taraf─▒n birbirlerine alenen veya ├╝st├╝ kapal─▒ sava┼č tehdidinde bulunmalar─▒na ra─čmen do─čabilecek bir sava┼č─▒ her ikisi de g├Âze alamam─▒┼člard─▒r. Zaman zaman konferansta ┼čiddetli tart─▒┼čmalar meydana gelmi┼č ve hatta g├Âr├╝┼čmeler birka├ž defa kesintiye u─čram─▒┼čt─▒r. B├Âylece ge├žen s├╝re i├žinde yap─▒lan masa oyunlar─▒ ve politik manevralar sonucunda Musul, 5 Haziran 1926ÔÇÖda ─░ngilizlere terk edilmi┼čtir. LozanÔÇÖda T├╝rkiye ekonomik ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ elde etmi┼č ve cumhuriyetin kurulu┼čunu uluslararas─▒ alanda tescil edilmi┼čtir. Kim ne derse desin Lozan zafer de─čilse kesinlikle hezimet de─čildir.
Halen devam etmekte olan Musul operasyonuna gelince AnkaraÔÇÖn─▒n sert duru┼ču ve tutumu b├Âlgede cereyan eden olaylar ve oyunlar ├╝zerinde etkili olmaktad─▒r.
DAE┼× militanlar─▒, Musul civar─▒ndaki k├Âyleri direnmeden peyderpey terk etmektedir. Ancak, d├╝n HavinceÔÇÖde konu┼članan DAE┼× militanlar─▒n─▒n Kerk├╝kÔÇÖe sald─▒r─▒da bulunmalar─▒ MusulÔÇÖda meydana gelebilecek direni┼čin i┼čaretidir. ┼×ayet DAE┼× ka├ž─▒┼člar─▒ hareketin merkezi MusulÔÇÖda devam ederse en b├╝y├╝k insani trajedi TelaferÔÇÖde ya┼čanacakt─▒r. G├Â├žler ba┼člad─▒ bile. Di─čer taraftan MusulÔÇÖun bat─▒s─▒nda yer alan SincarÔÇÖda PKKÔÇÖn─▒n defacto durumu ve Kerk├╝kÔÇÖe keskin ni┼čanc─▒lar g├Ândermesi d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝d├╝r.
Yap─▒lan bu oyunlar T├╝rkmenlerin ba┼č─▒na patlayabilir.

Dr. C├╝neyt Meng├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (119)...

T├╝rk Sivil Kurulu┼člar─▒n Ortak Bas─▒n Bildirisi: Tarihi UYARI

Hits: 59

─░srail hari├ž b├╝t├╝n d├╝nya ├╝lkelerinin muhalefetine ve Birle┼čmi┼č Milletlerin uyar─▒lar─▒na r…

Devamř...

BARZAN─░ M─░LYONLARCA T├ťRKMEN─░ NEDEN B─░R KA├ç B─░N OLARAK G├ľRMEKTED─░R?

Hits: 36

K├╝rt Ba─č─▒ms─▒zl─▒k Referandumu 25 Eyl├╝l'de ba┼čta Kerk├╝k olmak ├╝zere T├ťRKMENEL─░'N─░N di─čer …

Devamř...

SAKIN ALDANMAYIN: ESAS HEDEF KERK├ťKÔÇÖT├ťR

Hits: 1697

─░nad─▒na Referandum... D├╝nyan─▒n bir├žok yerinde ba┼čar─▒l─▒ referandumlar yap─▒ld─▒ ve bir k─▒…

Devamř...

REFERANDUM KR─░Z─░ ARTARAK DEVAM ED─░YOR

Hits: 51

Kerk├╝k ba┼čta olmak ├╝zere Telafer hari├ž t├╝m T├╝rkmeneli topraklar─▒n─▒ i├žine alan ihtilafl─▒ b├…

Devamř...

Say─▒n Cumhurba┼čkan─▒ma A├ž─▒k Mektup

Hits: 353

Zat─▒-├ólilerinizin malumlar─▒ oldu─ču ├╝zere Irak T├╝rkleri, uzun y─▒llardan beri ├že┼čitli haks─▒z…

Devamř...

B─░LD─░R─░: T├╝rkmen Y├╝ksek Koordinasyon Kurulu Topland─▒

Hits: 75

T├╝rkmen Y├╝ksek Koordinasyon Kurulu Bu ak┼čam 17 Eyl├╝l 2017ÔÇÖde 12nci Toplant─▒s─▒n─▒ ger├žekle┼…

Devamř...

Eyüp'te "Kerkük Türkmenlerine Sahip Çık" Mitingi Düzenlendi...

Hits: 32

Alperen Ocaklar─▒ ve baz─▒ T├╝rkmen derneklerinin kat─▒l─▒m─▒yla, Irak K├╝rt B├Âlgesel Y├Ânetimi'nin…

Devamř...

SivasÔÇÖta ÔÇÖKerk├╝kÔÇÖ y├╝r├╝y├╝┼č├╝

Hits: 42

Sivas'ta Alperen Ocaklar─▒ ─░l Ba┼čkanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan Irak'─▒n Kerk├╝k kentinde yap─▒lacak ba─…

Devamř...

Beyaz─▒t Meydan─▒'nda 'Kerk├╝k' eylemi

Hits: 45

YAZMilliyet├ži Hareket Partisi (MHP) Fatih ─░l├že te┼čkilat─▒ Beyaz─▒t Meydan─▒'nda eylem yapt─▒. "K…

Devamř...

Alperen Ocaklar─▒'ndan "Kerk├╝k" Mitingi

Hits: 24

Alperen Ocaklar─▒ Genel Ba┼čkan─▒ Murat Aslan, ÔÇťYeni bir devlet hayaliyle emperyalizmin co─črafyad…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

B├ľL├ťNME TARTI┼×MALARI

Hits: 25388

1991ÔÇÖde BM karar─▒yla G├╝venli B├Âlge ad─▒ alt─▒nda IrakÔÇÖ─▒n kuzeyinde kurulan Irak K├╝rt B├Âlge…

Devamř...

IRAK MUTABAKATI VE T├ťRKMENLER

Hits: 25009

1926ÔÇÖda T├╝rkiye, ─░ngiltere ve Irak h├╝k├╝metleri aras─▒nda Ankara Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n imzaland─▒…

Devamř...

T├ťRK─░YE DARBO─×AZDA

Hits: 23443

Irak ve SuriyeÔÇÖde t├╝m taraflar DEA┼×ÔÇÖ─▒n i┼čgal etti─či topraklar─▒n temizlenmesinin ard─▒ndan …

Devamř...

G├ťVENL─░ M─░ YOKSA ├ľZERK M─░ B├ľLGELER?

Hits: 20250

Tampon, G├╝venli ve ├ľzerk B├Âlge kavramlar─▒ aras─▒nda terminolojik, i├žerik ve ama├ž y├Ân├╝nden bi…

Devamř...

BAYRAK KR─░Z─░ ARTARAK DEVAM ED─░YOR

Hits: 19630

Ge├žen hafta Kerk├╝k'te ya┼čananlar y─▒llard─▒r tasarlanm─▒┼č projenin son halkas─▒d─▒r. Kerk├╝k jeo…

Devamř...