1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-10-16
Facebook Twitter Youtube

KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Dr. Cüneyt Mengü

Bir Türkmen şehri olan Kerkük, jeo-ekonomik özelliklerinden dolayı 20. Yüzyılın her döneminde küresel güçlerin odak noktası olmuştur.
Irak’ın toprak bütünlüğünün teminatı ve simgesi olan Kerkük, Merkezi Hükümetten ayrılması durumunda gerek Türkiye gerekse bölgenin güvenliğini tehdit edeceği kaçınılmaz olacaktır.
Kerkük başta olmak üzere Türkmeneli meselesi bir Irak sorunu olmasına rağmen bazı çevrelerin Türkiye’nin stratejik politikalarıyla ilişkilendirme çabaları sonucunda sürekli göz ardı edilmişler, namütenahi haksız baskılara maruz kalmışlar ve Irak’ta siyasi denklemlerin dışında tutulmuşlardır.
Son 20 yıl içerisinde ABD’nin ayak oyunları kapsamında yaşanan bazı olaylar incelendiğinde;
1991’de ABD idaresinin yönlendirmesi, Türkiye’nin katkısı ve BM’in 688 no.lu kararıyla 36. Paralelde yalnız Kürtler için güvenli bölge oluşturuldu ve yine Türkiye’nin desteğiyle bölgede Çekiç Güç konuşlandırıldı.
Paralelin dışında kalan Kerkük ile birlikte 400 bin nüfuslu katkısız Türkmen şehri olan Telafer ve Musul civarındaki diğer Türkmen köyleri paralel kapsamında yer almalarına rağmen Güvenli Bölge’ye dahil edilmediler. Ankara’nın üst düzey yetkilisine Kerkük sorulduğunda durumun geçici olduğu ifade edilmiştir.
1998’de iki Kürt liderin kırmızı Türk pasaportuyla ABD Dışişleri Bakanı’nın davetiyle Washington’ı ziyaretleri sırasında Erbil’deki ITC binalarına saldırılar düzenlenmiş ve Washington Anlaşması ile 1996’da Türkmenlerin de içinde yer aldığı Ankara Mutabakatı da devre dışı bırakılmıştır.
1999’da ABD Kongresi’nin onayladığı Irak’ı Kurtarma Yasası uyarınca aralarında KYB-KDP’nin de bulunduğu 6’lı Muhalefet Başkanlık Konseyine, Barzani’nin vetosuyla Irak Türkmen Cephesi’nin yerine Irak Kürdistan İslami Hareketi dahil edildi.
Konsensüs prensiplerine dayalı Washington süreci günümüze dek geçerliliğini korumaktadır.
1999 New York Toplantısı’nda Ankara’ya verilen söze rağmen yine Türkmen temsilcisinin alınmaması ve 65 kişilik Muhalefet Merkez Komitesine sadece 4 Türkmen delegeye yer verilmesine karşın yapılan sert tepkiler de sonuç vermedi. ABD’li Richardone ise: “Konuyu Ankara ile görüşürüz.” ifadesini kullanmıştır. Benzer tutum aynen yine Barzani vetosuyla Eylül 2002’de Londra’daki toplantıda da tekrarlandı.
29 Ocak 2003’de Wesley Clark’ın Davos’ta yaptığı konuşmada; “ABD’nin Irak’a kuzeyden değil güneyden gireceğini ve Türkiye’nin devre dışı kalacağını” belirtmişti. Yani 01 Mart Tezkeresi TBMM’den geçmiş olsaydı bile durum değişmeyecekti.

ABD’nin 2003’te Irak’ı işgali öncesinde Ankara’da 07 ve 17 Mart 2003 tarihlerinde yapılan toplantılarda her iki Kürt partisinin (KDP-KYB) Kerkük’e girmeyeceklerine dair taahhütlerine rağmen imzalarının arkasında durmadılar.
2003’te Ankara’nın ABD’nin Irak’ı işgaliyle defacto olarak kabul edilen Güvenli Bölge, 2005’te onaylanan anayasaya göre hem hukuksal zemine kavuştu hem de Kerkük dahil ihtilaflı bölgeler adı altında federatif sistem içindeki 140. maddeyle IKBY’ye bağlanması planlandı.
2011’de bir küresel güç projesi olarak ortaya çıkan IŞİD, önce Kuzey Suriye’nin tamamını daha sonra Irak topraklarının %40’ını kontrolü altına almıştır. Daha sonra ABD desteğiyle IŞİD’in Suriye’de işgal ettiği topraklar PKK uzantısı PYD-YPG’ye ve Irak da KDP güçlerine teslim edildi. Bu arada IŞİD bahanesiyle Kerkük de KYB peşmergeleri tarafından işgal edilmiştir.
Kerkük, Ekim 2017’de tekrar Merkezi Hükümetin kontrolü altına girmiştir. Ancak geçen süre içerisinde gerek ITC yapısındaki sorunlar ve son seçim sonuçlarının sorgulanmasını bu yazının amacına hizmet etmediğinden şu anda değinmeyeceğim. Öte yandan Kerkük’ün tekrar ihtilaflı bölgeler içinde IKBY’ye bağlanması yeni kurulacak hükümet sürecinde pazarlık konusudur. Ayrıca ABD’nin Kerkük’e dönük yeni senaryosu, sözde bir otonom plan kapsamında Irak-Suriye arasındaki sınırı ortadan kaldırmak, Kobani-Deyrizor-Erbil-Kerkük-Süleymaniye’yi de içine alarak Kürdistan Projesini gerçekleştirmektir.
Kerkük Türkmeneli coğrafyasının kalbidir. Tekrar oyuna gelmeyelim. Ankara’nın ve Türkmenlerin bu oyuna alet olmaması için hali hazırda faaliyet gösteren kuruluşların acilen yeniden yapılanmaya gitmeleri ve tüm kesimleri kapsayan, partiler üstü bir büyük Türkmen Meclisinin kurulması zaruret haline gelmiştir.

Dr. Cüneyt Mengü Yazarn dier yazlar (137)...

1 Ekim’de Irak Medya Ağı ( İMN ) tarafından ( Kerkük Sabahı) haftalık gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

Hits: 10

Türkmen okuyucunun ellerinde bulunan Kerkük Sabahı’nın sözü var. Irak Medya Ağı tarafında…

Devam...

Kerkük sabahi 3

Hits: 0

Devam...

Kerkük sabahi 2

Hits: 0

Devam...

Kerkük Sabahi 1

Hits: 0

Devam...

Kerkük'teki bombalı saldırıların failleri yakalandı

Hits: 15

Irak Terörle Mücadele Polis Güçleri 2. Tümen Komutanı Maan es-Saadi: - 'Kerkük'te düzenlenen…

Devam...

TÜRKMEN MECLİSİ MUAMMASI

Hits: 16

Uzun yıllardan beri atıl durumda olan ve misyonunu kaybeden Irak Türkmen Meclisi’nin yeniden ya…

Devam...

Kardeslik 345

Hits: 12

Devam...

Terör örgütü DEAŞ Kerkük'te 14 köyü susuz bıraktı

Hits: 62

Irak'ın Kerkük kentinde su tesislerine yönelik DEAŞ saldırıları nedeniyle 1 kasaba ve 14 köy…

Devam...

KERKÜK ÜZERİNDEKİ OYUNLAR

Hits: 91

Bir Türkmen şehri olan Kerkük, jeo-ekonomik özelliklerinden dolayı 20. Yüzyılın her dönemin…

Devam...

Irak’ta Türkmenler yine görmezden geliniyor

Hits: 43

Türkmeneli Lideri Erşat Salihi, Türk Dünyası ve Türkmen halkına Irak’ta cereyan eden son ge…

Devam...

Yazarn ok okunan

TـRKİYE DARBOĞAZDA

Hits: 38793

Irak ve Suriye’de tüm taraflar DEAŞ’ın işgal ettiği toprakların temizlenmesinin ardından …

Devam...

RAKKA’YA ARA MI VERİLDİ?

Hits: 36897

16 Mayıs Washington zirvesi sırasında ve ِncesinde yaşananlar sürpriz olmadı. Ankara’nın s…

Devam...

DEAŞ’TAN SONRAKİ TEHLİKE

Hits: 33924

Tarihte üç yıl ِnce bugün, Irak’ın ikinci büyük şehri Musul’un yanı sıra Selahaddin, …

Devam...

IRAK MUTABAKATI VE TـRKMENLER

Hits: 29854

1926’da Türkiye, İngiltere ve Irak hükümetleri arasında Ankara Antlaşması’nın imzalandı…

Devam...

GـVENLİ Mİ YOKSA ÖZERK Mİ BÖLGELER?

Hits: 28968

Tampon, Güvenli ve Özerk Bِlge kavramları arasında terminolojik, içerik ve amaç yِnünden bi…

Devam...