1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gŘncelleme: 2017-11-22
Facebook Twitter Youtube

T├╝rkiye-Amerika Krizi

─░smail Sertt├╝rkmen ve ÔÇťAnt olsun mavi asman─▒m sanaÔÇŁ

─░brahim Demirel K├Âpr├╝l├╝


T├╝rk H├╝k├╝meti ile Amerikan H├╝k├╝metleri aras─▒nda ├ž─▒kan vize krizinin as─▒l nedeni AmerikanÔÇÖ─▒n ─░stanbul Ba┼čkonsoloslu─čunda gizlenen Metin Topuz (T├╝rk vatanda┼č─▒)adl─▒ ┼čahs─▒n T├╝rk H├╝k├╝meti taraf─▒ndan g├Âzalt─▒na al─▒nmas─▒ olay─▒ g├Âsterilmektedir. Ancak bize, AmerikaÔÇÖn─▒n T├╝rkiyeÔÇÖye nota vermesi ve ard─▒ndan vize i┼člemlerinin durdurulmas─▒n─▒n alt─▒nda farkl─▒ nedenlerin yatt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmekteyiz. Birka├ž madde h├ólinde Amerikan-T├╝rkiye H├╝k├╝metleri aras─▒ndaki gerginli─čin sebebini analiz edebiliriz:
1. ─░dlib operasyonu ÔÇŁintikalÔÇŁ (Rusya ─░ran ve T├╝rkiyeÔÇÖnin anla┼čmas─▒ kapsam─▒nda bu hareket yap─▒lm─▒┼čt─▒r.)
2. Kuzey Irak Referandumu.
3. El├žilik personeline g├Âzalt─▒.
4. T├╝rk-Rus ili┼čkisi.
5. Astana s├╝reci.
T├╝rk-Rus ili┼čkisi: 2015 y─▒l─▒nda bir Rus u├ža─č─▒n─▒n s─▒n─▒r ihlali sebebiyle ├╝lkemiz taraf─▒ndan d├╝┼č├╝r├╝lmesinin ard─▒ndan iki ├╝lke aras─▒nda t─▒rmanan krizin ard─▒ndan, son zamanlarda ├Âzellikle Suriye konusundan pek ├žok konuda mutabakata var─▒lmas─▒, bu iki ├╝lke aras─▒ndaki ili┼čkilerinin normalle┼čmeye do─čru gidildi─činin g├Âstergesidir. Erdo─čan-Putin g├Âr├╝┼čmesinin ard─▒ndan pek ├žok alanda yap─▒lan anla┼čmalar bu iki ├╝lke aras─▒ndaki buzlar─▒n eridi─čini g├Âstermi┼čtir. Erdo─čan-Putin g├Âr├╝┼čmesinde ├Âne ├ž─▒kan ba┼čl─▒klar a┼ča─č─▒daki gibidir:
1. Akkuyu N├╝kleer Enerji Santral ├žal─▒┼čmas─▒.
2. T├╝rk Ak─▒m─▒ Projesi.
3. T├╝rkiye-Rusya ortak yat─▒r─▒m fonun kurulmas─▒na karar verilmesi.
4. T├╝rk narenciyesine Rus pazar─▒nda uygulanan k─▒s─▒tlaman─▒n kald─▒r─▒lmas─▒.
5. ─░ki ├╝lke arsas─▒nda Charter u├žu┼člar─▒n─▒n tekrardan ba┼člat─▒lmas─▒ i├žin kararlar─▒n al─▒nmas─▒.
6. Son olarak iki ├╝lke aras─▒ndaki savunma sanayideki i┼čbirli─činin art─▒r─▒lmas─▒ hususlar─▒nda mutabakata var─▒lm─▒┼čt─▒r.
T├╝rkiyeÔÇÖyi RusyaÔÇÖya yakla┼čt─▒ran bir di─čer neden ise T├╝rkiyeÔÇÖnin Suriye politikas─▒d─▒r. KazakistanÔÇÖ─▒n Ba┼čkenti AstanaÔÇÖda Suriye g├Âr├╝┼čmelerinde Rusya, T├╝rkiye ve ─░ranÔÇÖ─▒n m├╝zakereler sonucunda, ─░dlib de d├óhil olmak ├╝zere SuriyeÔÇÖnin d├Ârt b├Âlgesinde olu┼čturacak gelirimi azaltma b├Âlgeleri konusunda uzla┼č─▒ya var─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve s├Âz konusu g├Âr├╝┼čmenin ard─▒ndan T├╝rk Birlikleri ─░dlibÔÇÖe girmi┼čtir.
T├╝rkiye ─░dlib operasyonundan ├Ânce ÔÇťF─▒rat Kalkan─▒ÔÇŁ ad─▒yla SuriyeÔÇÖdeki ter├Âr gruplar─▒na kar┼č─▒ bir operasyon ba┼člatm─▒┼čt─▒r. Bu operasyonla, T├╝rkiye Suriye topraklar─▒nda kendi g├╝venli─či i├žin bir savunma hatt─▒ olu┼čturmu┼čtur. T├╝rkiye bu savunma hatt─▒ sayesinde AkdenizÔÇÖe a├ž─▒lan K├╝rt koridorunu yarm─▒┼č oldu. Dolay─▒s─▒yla ABD destekli PYD-PKK s├╝k├╗t-─▒ hayale u─čram─▒┼č oldular.
T├╝rkiye her zaman oldu─ču gibi s├Âz konusu operasyonda bile agresif davranmayarak, diplomasinin yumu┼čak dilinden istifade etmi┼čtir.
├ľrne─čin; T├╝rkiye ÔÇťF─▒rat Kalkan─▒ÔÇŁ yerine operasyonaÔÇť F─▒ratÔÇÖ─▒n K─▒l─▒c─▒ÔÇŁ ad─▒n─▒ verebilirdi. Ancak k─▒l─▒├ž s├Âzc├╝─č├╝ ├╝zerinde d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde ilk olarak akla ÔÇťbi├žmekÔÇŁ ve ÔÇť├Âld├╝rmekÔÇŁ gibi hususlar─▒ getirdi─činden T├╝rkiye ÔÇťkalkanÔÇŁ s├Âzc├╝─č├╝n├╝ tercih etmi┼čtir. Yani T├╝rkiye b├Âlgesel ve uluslararas─▒ g├╝├žlere F─▒rat benim k─▒rm─▒z─▒├žizgimdir, sak─▒n gelmeyin demek istemi┼čtir. Bunun yan─▒nda bu k─▒rm─▒z─▒├žizgi benim savunma hatt─▒m olup, burada ben kalkan g├Ârevi yap─▒yorum, sak─▒n ge├žmeyin mesaj─▒n─▒ t├╝m d├╝nyaya verebilmi┼čtir.
Amerika Birle┼čik Devletleri ise T├╝rkiyeÔÇÖnin bu yumu┼čak diplomasisi kar┼č─▒s─▒nda aciz kalarak, kendi otoritesini g├Âstermek i├žin T├╝rkiyeÔÇÖnin ÔÇťF─▒rat KalkanÔÇŁ ─▒na kar┼č─▒l─▒k ÔÇťF─▒ratÔÇÖ─▒n Gazab─▒ÔÇŁ ad─▒n─▒ verdi─či bir operasyon ba┼člatm─▒┼čt─▒r. Bu hareketle ABD ÔÇťEy T├╝rkiye, ak─▒ll─▒ ol, kafam─▒ k─▒zd─▒rma, gelirsem kafan─▒ ezerimÔÇŁ demek istemi┼čtir. Amerika d├╝nyada s├╝per g├╝├ž oldu─čunu ÔÇťF─▒ratÔÇÖ─▒n Gazab─▒ÔÇŁ operasyonuyla kendisini bir kez daha g├Âstermi┼čtir. Ancak gazap s├Âzc├╝─č├╝; ├Âfke, k─▒zg─▒nl─▒k ve hiddet anlamlar─▒na geldi─činden, ABDÔÇÖnin T├╝rkiyeÔÇÖye k─▒zd─▒─č─▒n─▒ ve bu durumu a├ž─▒k├ža belli etti─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. S├╝per g├╝├ž olan Amerika i├žin bu ezilmi┼člik psikolojisinden ka├ž─▒nmas─▒ gerekiyordu.
─░dlib Operasyonu, F─▒rat Kalkan─▒, Kuzey Irak Referandumu ve Astana s├╝recini yan yana koyacak olursak ve T├╝rkiyeÔÇÖnin bunlar─▒n kar┼č─▒s─▒nda sab─▒rl─▒ ve dirayetli davranmas─▒, kimi zaman ─░ranÔÇÖla kimi zaman da Rusya ile i┼č birli─čine gitmesi ABDÔÇÖyi ├žileden ├ž─▒karmas─▒na yetmi┼čti. T├╝rkiye d─▒┼č politika tarihinde ilk kez bu kadar net ABDÔÇÖn uzakla┼čm─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla ABDÔÇÖnin T├╝rkiyeÔÇÖye k─▒zmas─▒ ve el├žilikte saklanan bir hain y├╝z├╝nden T├╝rkiyeÔÇÖye nota vermesi iki ├╝lke aras─▒ndaki gerginli─čin tuzu biberi olmu┼čtur.

├ľte yandan IrakÔÇÖa gidecek olursak, BarzaniÔÇÖye d─▒┼čar─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda ├žok g├╝├žl├╝ biri olarak g├Âr├╝nmedi─čini s├Âyleyebiliriz. Bu y├╝zden BarzaniÔÇÖye de─čil BarzaniÔÇÖye Kuzey IrakÔÇÖta referandum yapt─▒rana bak─▒lmas─▒ gerekmektedir. Amerika Birle┼čik Devletleri Kuzey IrakÔÇÖtaki Referandumu desteklemiyor gibi g├Âr├╝nse de, asl─▒nda ABDÔÇÖyi el alt─▒ndan BarzaniÔÇÖyi destekleyen ├╝lkeler aras─▒nda ilk s─▒raya koyabiliriz. ─░kinci s─▒raya da s├Âylemleriyle de Kuzey Irak Referandumu ÔÇÖnu a├ž─▒k├ža destekledi─čini vurgulayan ─░srailÔÇÖi yerle┼čtirebiliriz. ├ť├ž├╝nc├╝ s─▒rada da Avrupa Birli─či kanad─▒nda yer alan Almanya ve FransaÔÇÖy─▒ g├Âsterebiliriz. ABD T├╝rkiyeÔÇÖyi a├ž─▒ktan kar┼č─▒na almazsa bile tutumlar─▒yla hem Irak hem de SuriyeÔÇÖde asl─▒nda zor durumda b─▒rakmaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r.

ABDÔÇÖnin Kuzey IrakÔÇÖtaki Referandumu destekleme nedenleri:
1. ABDÔÇÖnin petrol├╝ IrakÔÇÖtan de─čil k├╝├ž├╝k a┼čiretlerden(Barzani a┼čireti vb.) almak istemesi.
2. Amerika K├╝rtler ├╝zerindeki siyasi g├╝c├╝nden istifade ederek petrolden b├╝y├╝k bir pay─▒ kendine almas─▒.
3. ABDÔÇÖnin Ortado─čuÔÇÖda k├╝├ž├╝k bir devlet kurdurmak istemesi.
4. ─░srailÔÇÖin g├╝venli─činin sa─članmas─▒. Zira Amerikal─▒lar AsyaÔÇÖya a├ž─▒lmak ├╝zereler o tarafa y├Ânelmeden ├Ânce bunu yapmak istediler.
Kuzey Irak Referandumuna ─░srail a├ž─▒s─▒ndan bakacak olursak; ─░srail kendisine vad edilmi┼č topraklar─▒n geni┼čletme ├žabas─▒ olabilir.
─░srail Irak ve Kuzey IrakÔÇÖta 2003ÔÇÖten bug├╝ne kadar k├╝├ž├╝k ├žapl─▒ olmak ├╝zere kendine (38) ├╝s kurmu┼čtur. Demek ki ─░srail 25 Eyl├╝lÔÇÖde yap─▒lan gayr─▒ me┼čru referandumun zeminin ├žok ├Ânceden haz─▒rlamaktayd─▒. Ayn─▒ zamanda ABDÔÇÖnin de Kuzey IrakÔÇÖta (6) adet ├╝ss├╝ oldu─ču bilinmektedir.
El├žilik olay─▒nda ABD T├╝rkiyeÔÇÖye nota vermi┼čtir. Gel gelelim biraz bu olay ├╝zerine d├╝┼č├╝nelim!
├ľrne─čin;
T├╝rkiyeÔÇÖnin ABDÔÇÖnin el├žilik ├žal─▒┼čan─▒n─▒ g├Âzalt─▒na almas─▒nda hakl─▒ ger├žekleri var m─▒yd─▒? Yok muydu?
ÔÇó Polis raporlar─▒na g├Âre el├žilik ├žal─▒┼čan─▒n 15 Temmuz gecesi darbecilerle ili┼čkisi tespit edilmi┼čtir. Demek ki bu hakl─▒ bir gerek├žedir.
T├╝rkiye-ABDÔÇÖnin notas─▒na kar┼č─▒l─▒k ayn─▒ dille cevap vermi┼čtir. Sanki ABDÔÇÖnin T├╝rkiyeÔÇÖye vermi┼č oldu─ču notan─▒n terc├╝mesiydi. Kimine g├Âre T├╝rkiyeÔÇÖnin bu davran─▒┼č─▒ yanl─▒┼č, kimine g├Âre ise do─črudur. Yanl─▒┼č d├╝┼č├╝nenler a├ž─▒s─▒ndan meseleyi ele alacak olursak, ABD s├╝per bir g├╝├ž oldu─čundan T├╝rkiyeÔÇÖden bu denli sert bir cevap gitmemeliydi. Diplomaside bu d├╝┼č├╝ncenin do─čruluk pay─▒ vard─▒r. Zira Amerika-T├╝rkiyeÔÇÖden bunun a├ž─▒s─▒n─▒ ├ž─▒kartacakt─▒r.
Ancak gel gelelim T├╝rkiye a├ž─▒s─▒ndan meselenin derinine inecek olursak. Ak─▒l, vicdan ve mant─▒k ile d├╝┼č├╝nelim ve kendimize baz─▒ sorular soral─▒m:
1. T├╝rkiye-AmerikaÔÇÖn─▒n alt─▒nda ezilen bir ├╝lke midir? De─čil midir?
ÔÇó T├╝rkiye AmerikaÔÇÖn─▒n alt─▒nda ezilen bir ├╝lke de─čildir ve olmayacakt─▒r.
2. T├╝rkiye art─▒k s├Âz├╝nde duran bir ├╝lke midir? De─čil midir?
ÔÇó T├╝rkiye kendi b├Âlgesinde g├╝├žl├╝ bir devlettir. Ortado─čuÔÇÖda b├╝t├╝n masun ve ezilmi┼člerin umut kap─▒s─▒d─▒r. T├╝rkiye art─▒k s├Âz├╝nde duran ve dedi─čini yapan bir ├╝lkeyse e─čer baz─▒ fedak├órl─▒klar yapmas─▒ gerekmektedir.
3. Türkiye fedakârlık yaptı mı?
ÔÇó Evet, el├žilik olay─▒nda kendisini riske atarak fedak├ór davranm─▒┼čt─▒r. T├╝rkiye olarak zaten b├╝y├╝k bir iddiam─▒z vard─▒r ve bunu yapmak mecburiyetindeydik.

T├╝rkiyeÔÇÖnin ABDÔÇÖye kar┼č─▒ tutumunu destekleyen oldu─ču kadar kar┼č─▒ ├ž─▒kanda vard─▒r. Farkl─▒ bir ├ževreden, farkl─▒ siyasi ideolojiden veya farkl─▒ bir partiden olabilirsin. Ancak bu t├╝r durumlarda milletin ┼čerefini ve haysiyetini d├╝┼č├╝nmelisin. T├╝rkiye bunlar─▒ d├╝┼č├╝nerek ABDÔÇÖye kar┼č─▒ tutumunu sergilemi┼čtir. S─▒rf muhalefet olsun diye buna kar┼č─▒ ├ž─▒kanlar ise ak─▒l tutulmas─▒ ya┼čamaktad─▒rlar.

─░brahim Demirel K├Âpr├╝l├╝ Yazarřn di­er yazřlarř (7)...

T├╝rkmen Milletvekili Niyazi Mimaro─člu Meclisi G├Âreve ├ça─č─▒rd─▒

Hits: 19

Ba─č─▒ms─▒z T├╝rkmen Milletvekili Niyazi Mimaro─člu, TuzhurmatuÔÇÖda meydana gelen bombal─▒ sald─▒r─…

Devamř...

Tuzhurmatuda Patlama: 20 ├ľl├╝, 100 Yaral─▒

Hits: 57

IrakÔÇÖ─▒n Kerk├╝k ┼čehrinde bir pazar yerinde meydana gelen patlamada en az 20 ki┼činin hayat─▒n─▒ …

Devamř...

─░smail Sertt├╝rkmen ve ÔÇťAnt olsun mavi asman─▒m sanaÔÇŁ

Hits: 47

IrakÔÇÖta T├╝rkmen Milli Mar┼č─▒n─▒n tarihine ad─▒n─▒ alt─▒n harflarla yazan usta T├╝rkmen ┼×airi ─░…

Devamř...

T├╝rkiye'nin Ba─čdat B├╝y├╝kel├žisi Y─▒ld─▒z T├╝rkmenlerle bulu┼čtu

Hits: 58

T├╝rkiye'nin Ba─čdat B├╝y├╝kel├žisi Fatih Y─▒ld─▒z, Irak'─▒n ba┼čkenti Ba─čdat'ta T├╝rkmen aileler…

Devamř...

'Musul-Kerk├╝k belgelerine g├Âz├╝m├╝z gibi bak─▒yoruz'

Hits: 60

Osmanl─▒ co─črafyas─▒ ar┼čivleriyle ilgili tarihe ─▒┼č─▒k tutacak bir kongre yapacaklar─▒n─▒ ifade e…

Devamř...

Erbil'deki T├╝rkmenler, siyasi geleceklerini g├Âr├╝┼čt├╝

Hits: 69

-ITC Erbil Milletvekili Maruf:-'Gayrime┼čru referandum sonras─▒ ya┼čanan siyasi de─či┼čim s├╝recinde…

Devamř...

Kerk├╝k'te DAE┼× ile ├žat─▒┼čma: 4 T├╝rkmen asker ┼čehit

Hits: 42

Kerk├╝k'├╝n g├╝ney bat─▒s─▒ndaki Be┼čir Kasabas─▒'nda da─čl─▒k araziye s─▒─č─▒nan DAE┼× ter├Âris…

Devamř...

T├╝rkmeneli dergi 117

Hits: 16

Devamř...

T├╝rkmeneli G├╝ncesi ekim 2017

Hits: 12

Devamř...

Irak'ta 7,3 b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde deprem! ├ľl├╝ say─▒s─▒ art─▒yor...

Hits: 42

Kerk├╝k, Erbil ve Ba─čdat'ta da ├žok ┼čiddetli hissedilen deprem T├╝rkiye'nin Do─ču ve G├╝neydo─ču i…

Devamř...

Yazarřn šok okunanř

H├╝samettin T├╝rkmen

Hits: 4448

Derler ki baz─▒ hayatlar zaman i├žinde ba─čl─▒d─▒r birbirine, ├ža─člar i├žinde yank─▒ bulan eski bir…

Devamř...

T├╝rkiye-Amerika Krizi

Hits: 4163

T├╝rk H├╝k├╝meti ile Amerikan H├╝k├╝metleri aras─▒nda ├ž─▒kan vize krizinin as─▒l nedeni AmerikanÔÇÖ…

Devamř...

T├╝rkmeneli ├ľ─črenci ve gen├žler Birli─či: bildiri

Hits: 2331

Malumunuz ├╝zere son y─▒llarda T├╝rkmeneli b├Âlgesinin g├╝zide iki ┼čehri olan Tuzhurmatu ve Talefer…

Devamř...

Bir Y─▒l─▒n Yar─▒s─▒nda Tuzhurmatu

Hits: 2067

Birlik, vahdaniyet, vahdet, ba─čl─▒l─▒k, tek olma, birle┼čmi┼č, bir arada olma durumu gibi ÔÇśÔÇÖtdk…

Devamř...

Irak Se├žimleri

Hits: 2048

Pazar g├╝n├╝ d├╝n, T├╝rkmenler i├žin alelade bir g├╝n de─čildi. ├ç├╝nki d├╝n Ankara ve ─░standulÔÇÖd…

Devamř...