1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Son gncelleme: 2018-06-18
Facebook Twitter Youtube

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Doç. Dr. Sezai Özçelik

Yazının başlığı 3K. Birinci K, vatanımız Kırım. Diğer K harfleri ise Kerkük ve Karabağ’ı tanımlıyor. Bu üç Türk toprağından Soğuk Savaş sonrası ilk işgal edilen Dağlık Karabağ oldu. Karabağ’da fiilen savaş durumu hala devam ediyor. Azerbeycanlı kardeşlerimizin Karabağ’ı kaybetmeleri bir yana, Azerbaycan toprağının yüzde 20’si Ermeni işgali altında.

Kırım ile Karabağ’ın benzerlikleri ve farklılıkları var. Birinci benzerlik şu. Karabağ’ın işgal edilmesinin nedeni olarak Ermeniler, nüfusun çoğunluğunun Ermeni olmasını gِsteriyorlar. Kırım’da da benzer durum sِz konusu. Rus işgalciler, Kırım’da nüfus çoğunluğunun Ruslara ait olduğunun altını her fırsatta çiziyorlar.

İkinci olarak, Karabağ hukuken Azerbaycan toprağı. Aynı şekilde Kırım da hukuken Ukrayna toprağı.

ـçüncü nokta, Karabağ’ı işgal ederken Rusya Federasyonu açık şekilde Ermenistan’ı destekledi. Kırım ise zaten Rusya tarafından işgal edildi. Kısaca, 2K işgal eden temelde Rusya. Büyük ihtimalle Kerkük'te de Rus parmağı bir şekilde olacak. Belki bu Rus parmağı değil Rus yumruğu bile olabilir. Diğer 2K'nın durumuna bakarsak Kerkük’ün geleceğinin hiç de iç açıcı olmadığını sِyleyebiliriz.

Dِrdüncü nokta, hem Kırım hem Karabağ çatışmaları, donmuş çatışma kategorisinde yer almaktadır. (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/donmus-catisma-kirim) Beşinci benzerlik ise 1989 yılında Dağlık Karabağ Ermenileri, Ermenistan ile birleşme kararı aldıklarında 1990’nın ilk yıllarında da Kırım’da yaşayan Ruslar Rusya ile birleşme yolunda adımlar atmaktaydılar. Bir bakıma, Dağlık Karabağ Ermenileri pandora kutusunu açtılar ve bunun etkileri Kırım’a kadar uzandı. 1994 yılında Kırım’da 2014 Kırım Krizi’ne benzer bir durum yaşanmıştır. Fakat uluslararası kamuoyunun baskıları ile 1994 yılında Kırım’da Ruslar istediklerini alamadılar ve Kırım, Ukrayna’nın egemenliğinde kalmaya devam etti. Ama 2014 yılında Kırım, Rusya tarafından işgal edildiğinde buna en çok sevinenlerden biri hiç kuşkusuz Dağlık Karabağ Ermenileri ve Ermenistan olmuştur (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/ermenistan-ve-kirim-hem-uzak-ve-hem-yakin)

Son olarak, hem Kırım’daki Ruslar Dağlık Karabağ’ı hem Dağlık Karabağ Ermenileri, Kırım’ı kendilerine ِrnek olarak gِstermektedir. Örneğin, sِzde Karabağ Ermenilerinin Devlet Başkanı’na danışman olan David Babayan Mart 2014’te yapılan sِzde referandumun Dağlık Karabağ için iyi bir ِrnek olacağını belirtmiştir ( www.tert.am/en/news/2014/03/16/Davit-babayan/1031622). Bu arada Ermenistan’ın Birleşmiş Milletler’de Kırım’ın işgal edilmesinde Rusya’yı destekleyen 10 ülke arasında olduğunu da unutmamak ve tekrar hatırlatmak gerekir. Rusya’nın Dağlık Karabağ çatışmasında arabuluculuk yapan Minsk Grubu’nun üyesi olduğunun ve askeri, güvenlik ve ekonomik alanlarda Ermenistan ile sıkı ilişkiler içinde bulunduğu da gِz ardı edilemez bir gerçekliktir. Hatta Ermenistan, Rusya ile gümrük birliği anlaşması imzalamak üzeredir.

Kerkük ve Kırım meselesine gelecek olursak. Bilindiği üzere Kerkük’ü içine alacak şekilde IKBY (Irak Kürdistan Bِlgesel Yِnetimi) Kırım’da olduğu gibi sِzde referandumu 23 Eylül Cumartesi günü yapmaya karar verdi. Kırım ile Kerkük arasında paralellik kurmamız takdirde şu benzerlikleri gِrebiliriz. Birincisi, Rusya Kırım’ın işgal etmesinin ardında jeo-ekonomik nedenler ِzellikle Avrupa ile başta enerji olmak üzere yıllık 400 milyar dolarlık ticareti ِnemli yer tutmaktadır. Putin, Avrupa’nın enerji alanında bağımlı olduğunu bilmekte. Kerkük bu açıdan ِnemli hem Putin hem Avrupa ülkelerinin Rus enerji bağımlığına alternatif olarak Kerkük petrollerini gِrdüklerini tahmin etmek güç değil. Bu sebepten Kerkük üzerinde başta Rusya ve Avrupa olmak üzere Amerika dahil büyük güçlerin satranç tahtasındaki piyonlardan biri olarak hamle yapacağını düşünebiliriz. Kırım’ı işgal eden Rusya açısından Kerkük ve Kuzey Irak jeo-ekonomik açıdan ِnemlidir. Bu sebepten Kerkük’ün geleceğine yِnelik her adımda mutlaka Rusya’nın yer alacağını ِngِrebiliriz. İkinci nokta, Irak Kürtleri’nin Kırım’daki 2014 Krizi’ni kendi amaçlarına uygun şekilde kullanmaları mümkün.

Nasıl Dağlık Karabağ Ermenileri Kırım referandumunu emsal olarak kullanıyorlarsa Kuzey Irak yِnetiminin bu yِnde propaganda yaptığını gِrebiliriz. Kendisi de aynı zamanda Kuzey Irak yِnetiminde yer alan Irak Dışişleri Bakanı Zebari, Rus Dışişleri Bakanı Lavrov’un Rudaw’a verdiği mülakatta sِzde bağımsızlık referandumunu desteklemesinin Kürtler’in elini “pozitif” yِnde Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri karşısında güçlendirdiğini belirtmiştir (www.rudaw.net/english/kurdistan/040820171). Bu arada 2008 yılından beri Zebari ile Lavrov’un arasında dostluk ilişkisi olduğunu da altını çizmek gerekir. Kerkük aslında Kırım ile başlayan Rusya’nın Türkiye’yi “Çifte Çevreleme Politikası”nın (qha.com.ua/tr/fikir-yazilari/istanbul-sultanahmet-saldirisi-ve-rusya-nin-cifte-cevreleme-politikasi) bir halkası olarak gِrülebilir. Daha ِnce belirttiğim gibi Suriye’deki Kürtleri kullanan Rusya bu amaçla Iraklı Kürtlerini de kullanacaktır.

Türk dünyası açısından 3K yani Kırım, Karabağ ve Kerkük baskı altında yabancı işgali altında bulunmaktadır. Türk diyarı olan 3K gelecekte durumu kِtü gِzükmekte. Bu 3K ile ilgili olan başta Kırım Tatarları, Iraklı Türkmenler ve Azerbaycanlı kardeşlerimizin bir an ِnce biraya gelerek ortak hareket etmesi gerekmektedir. 3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’ya benzeyecek gibi. Bunu ِnlemek için bir an ِnce ortak stratejiler belirlenmelidir.

QHA

Doç. Dr. Sezai Özçelik Yazarn dier yazlar (1)...

Türkmeneli dergi 124

Hits: 5

Devam...

BİZE GÖRE: 1960 Ruhu

Hits: 64

Aslında her şey bir kıvılcımla başladı. Yıl 1957, yani yeni bir Irak’ta yaşamaya başlaya…

Devam...

IRAK TÜRKMEN SOSYOLOJİSİNE DOĞRU

Hits: 30

Toplumları tanımak, onlar hakkında toplu, genelleyici bilgiler edinmek ve toplumların geleceğin…

Devam...

IRAK SEÇİMLERİ VE MAVİ BAYRAK DİRENİŞİ

Hits: 28

Irak’ta 12 Mayıs’ta yapılan seçimlere şaibeler karıştırıldığı gerekçesiyle tartışm…

Devam...

Kardaşlık 78

Hits: 7

Devam...

Tuzhurmatu’da Türkmenlere saldırı

Hits: 52

Selahaddin iline bağlı Türkmen Tuzhurmatu ilçesinde acil müdahale ekiplerinin şehir pazarında…

Devam...

Kerkük'te Kadir Gecesi

Hits: 39

Kent merkezindeki Aden Caddesi'nde bulunan Tahsin Sorani Camisi'ni dolduran Müslümanlar, kılınan…

Devam...

Türkiye Kerkük'teki bombalı saldırıları şiddetle kınadı

Hits: 111

Dışişleri Bakanlığı, Irak'ın Kerkük kenti merkezinde iki ayrı kafeteryaya düzenlenen bomba…

Devam...

Kerkük'te Türkmenlerin başlattıkları 28 günlük gösteri sona erdi

Hits: 57

Kerkük'te Türkmenlerin genel seçimlere şaibe karıştırıldığı iddiasıyla başlattığı g…

Devam...

Tekrar sayım kararı verilmişti: Oyların tutulduğu depo yanıyor!

Hits: 27

Irak'ta tartışmalı seçimlerin ardından oy sayma işleminin tekrar edilmesi kararı alınmışt…

Devam...

Yazarn ok okunan

3K: Kırım, Kerkük ve Karabağ

Hits: 19340

“3K Türk yerlerinden Karabağ ve Kırım işgal altında. Kerkük’ün geleceği de diğer 2K’…

Devam...